De zoektocht van (en náár) de archeoloog

Een droomjob voor de happy few, toch? Sinds 2016 is een archeologienota verplicht bij stedenbouwkundige aanvragen. Dat leidde tot een opvallende piek in opdrachten en vacatures én een verse instroom van kandidaten, recht uit de universiteit maar ook vanuit andere sectoren. Jobat ging graven naar het waarom van de archeologieboom, bij het grootste commerciële bureau in Vlaanderen.

30 juni 2017

Delen

“Als pas afgestudeerde archeoloog heb je meteen werk.” (Lien Van der Dooren, archeoloog BAAC)

Denk niet meteen ‘museum’ als je het hebt over archeologie, laat staan aan filmheld Indiana Jones. Lien Van der Dooren werkt sinds twee jaar voor BAAC Vlaanderen in Mariakerke en is er als archeologe ook verantwoordelijk voor de publiekswerking. Jeroen Vanden Borre is archeoloog en zaakvoerder. “BAAC is marktleider in archeologie. Ons team van 65 bestaat vooral uit archeologen, aard- en bodemkundigen – 99 procent van wat we doen is archeologie, vooral bureaustudies en veldwerk. Elke fase van een bouwtraject brengt een andere taak mee, zoals opgravingen of booronderzoeken.”

Sinds 1 juni 2016 heeft een aanvrager van een stedenbouwkundige of verkavelingsvergunning vaak een ‘archeologienota’ nodig. Dat heeft heel wat teweeggebracht. “We worden nu veel vroeger betrokken bij een bouwproject. Daardoor is het aantal bureauonderzoeken enorm toegenomen. De uitstroom uit de sector is erdoor gekeerd: veel mensen die andere horizonten opzochten, willen terug. Er blijkt plots toch toekomst te zijn voor archeologen. Mensen uit de bouw, onderwijs of administratie met een diploma archeologie vinden nu ook in archeologiebedrijven hun draai en krijgen werkzekerheid. Naast archeologen die voor overheid (gemeenten), musea of universiteiten werken. Daarmee hebben we Nederland een beetje bijgebeend, waar archeologie al veel langer in één adem genoemd wordt met infrastructuur- of bouwwerven.”

Jeroen Vande Borre: “De overheid heeft zich teruggetrokken. Als archeologiebedrijf bepalen wij nu zelf de geschikte methodes over hoe een bouwheer moet omgaan met mogelijk erfgoed in de bodem. Verantwoording daarover leggen we nu ook af aan een veeleisende bouwheer met strakke deadlines. Noem het een professionalisering van de sector. De Vlaamse overheid die een sluis wil aanleggen, zoiets is een enorm complex dossier. Het voegt een interessante dimensie toe aan de job.”

Waaslandhaven

“Of een vindplaats interessant is, hangt ook af van je persoonlijke voorkeur”, zegt archeologe Lien. “Welke specialisatie heb je: middeleeuwen, steentijd? Bij Verrebroek in de Waaslandhaven zijn we nu bezig met een megaproject: prehistorische vondsten verzamelen op een terrein dat bestemd is als logistiek centrum. Vaak kleine fragmenten zonder museumwaarde: geen muren of tempels dus. Wetenschappelijk steken we wél heel wat op van het tijdvak, het mesolithicum – en de opgraving biedt werk aan 25 archeologen. Deze zomer kun je er zelfs een kijkje nemen met een gids.” Toch ligt het depot van het BAAC vol bijzondere vondsten: fragmenten van aardewerk, munten, delen van skeletten zelfs. “Graafwerken voor een Fluxys-pijplijn brachten een prachtige dwarsdoorsnede van geschiedenis in Vlaanderen aan het licht, van prehistorie tot middeleeuwen. De wetenschappelijke visie op woningbouw in de middeleeuwse Vlaamse kustvlakte is bijgesteld, mede dankzij ons werk. Maar we vonden ook al een Romeinse zilverschat naast de fundamenten van een Gallo-Romeinse villa”, zegt Jeroen.

En de toekomst voor archeologen? “Onze agenda zit voor maanden vol. Als pas afgestudeerde archeoloog heb je onmiddellijk werk”, benadrukt Lien. “Wie te weinig werk had en vertrok, komt terug. Er is meer werkzekerheid, al kan het nog steeds beter.” Zo is er dringend nood aan meer ontsluiting van de resultaten van ons onderzoek en kennisverdieping. “En een betere match tussen onderwijs en de praktijk”, besluit Jeroen. “In onze branche heb je meer zakelijk inzicht nodig dan als onderzoeker. We zijn geen puristen, vaak zijn we al heel blij als we een site op korte tijd mogen doorlichten. Dat is eigen aan een job in een commercieel bedrijf.”

De week van een bedrijfsarcheoloog: veldwerk en bureaustudies

Lien Van der Dooren kon net voor de wetswijziging van 1 juni 2016 aan de slag bij BAAC, waardoor haar job plots veeleisender maar ook afwisselender werd. Hoe kan een werkweek eruitzien?

  1. “Tijdens een dag veldwerk vertrek je met een team in een bestelbusje vol schoppen en materiaal naar een opgraving waar je een hele dag doorbrengt. Interessant, maar fysiek kan het best vermoeiend zijn.”
  2. “Op kantoor check je bouwkundige- of verkavelingsaanvragen waaraan een archeologische studie wordt gekoppeld. Hoe groot is de kans dat er iets te vinden is? De bureaustudie geeft uitsluitsel over de ingreep en de waarde van het erfgoed.”
  3. “Voor de opgraving begint kan ook een vooronderzoek op locatie zijn met of zonder ingreep in de bodem.”
  4. Opgravingsresultaten verwerken: artefacten schoonmaken, fotograferen, registreren, interpretatierapporten schrijven.”
  5. Publiekswerking is een deel van mijn job: ik organiseer voor bedrijven, publiek en scholen rondleidingen op de sites zoals in Verrebroek, waar we een tijdelijke museumruimte ingericht hebben of geleide bezoeken – soms per beurtrol – organiseren. Of media-aandacht trekken, berichten posten op de blog, website en Facebook. Ik bezoek nu zelf ook vaker musea.”
  6. “Congressen en meetings zijn onderdelen van de permanente opleiding die je als archeoloog meepikt als je je verder wilt specialiseren. Een collega ging in het Verenigd Koninkrijk een opleiding dierlijk botmateriaal volgen. Er staan ook drone-opleidingen op het programma. En ervaren medewerkers begeleiden starters in een peterschapsrol.”

(wdh) - Meer info: www.baac.be 

Ontvang de nieuwste tips over werk en carrière

Meer dan 440.000 Jobat gebruikers zijn wekelijks op de hoogte

Aanbevolen jobs

Wij jij ook meer verdienen, leukere collega's of minder file ?

De job werd bewaard

Je kan je bewaarde jobs terugvinden onderaan deze pagina, maar ook op de homepage en in Mijn Jobat.

Wil je ze ook op andere toestellen kunnen bekijken? Meld je dan aan.