West-Vlaamse cultuurhuizen maken zich zorgen: besparingen op subsidies blijven niet zonder gevolgen

De aangekondigde besparingen in de Vlaamse cultuursector veroorzaken een schokgolf, ook in West-Vlaanderen. De gesubsidieerde cultuurhuizen in Kortrijk en Brugge moeten samen respectievelijk 300.000 en 750.000 euro per jaar inleveren. Dat heeft zeker gevolgen voor de werking en de tewerkstelling.

3 oktober 2014

Delen

Festival van Vlaanderen
“Cultuurhuizen zijn de voorbije tien jaar grondig geprofessionaliseerd.” (Veerle Mans, Directeur Kunstencentrum De Werf Brugge)

Oko, het Overleg Kunstenorganisaties dat zowat 160 organisaties uit de Vlaamse professionele kunstensector verenigt, toonde zich eind juli nog tevreden met de kersverse Vlaamse minister van Cultuur, Sven Gatz. Maar die mening is nu allicht bijgesteld. Vorige week kregen de structureel gesubsidieerde kunstenorganisaties en zij die steun krijgen uit de projectsubsidiepot, te horen dat ze gemiddeld 7,5 procent op hun subsidies moeten inleveren. Bij de musea en erfgoedsector gaat het om 4 procent, de instellingen van de Vlaamse Gemeenschap krijgen 2,5% minder. Oko heeft becijferd dat deze ingreep tussen de 150 en 200 banen kan kosten in de Vlaamse cultuursector.

Plannen grondig bijstellen

In onze provincie tellen Brugge en Kortrijk het grootste aantal cultuurhuizen die door de Vlaamse overheid gesubsidieerd worden. Ook hier sloeg het nieuws in als een bom. De besparing op zich komt al zwaar aan, maar het is zeker ook de timing ervan die grote onrust veroorzaakt. “Het nieuwe cultuurseizoen is nog maar net uit de startblokken geschoten, helemaal gepland en begroot, en ook voor de komende jaren zijn al concrete plannen opgemaakt. Nu worden we plots voor een voldongen feit gesteld”, zegt Joost Fonteyne, voorzitter van het Kunstenoverleg Kortrijk en directeur van Festival van Vlaanderen Kortrijk. “Voor de Kortrijkse cultuursector gaat het om 300.000 euro per jaar minder aan Vlaamse subsidies. Dat snijdt diep in de werking van alle huizen; niemand heeft grote reserves.”

Hetzelfde valt te horen bij Veerle Mans, directeur van het kunstencentrum De Werf in Brugge, die ook namens het Kunstenoverleg Brugge spreekt. Dat overleg groepeert de Brugse organisaties die onder het kunstendecreet vallen. “We zitten nu in de helft van de vierjarige subsidieperiode. Door de aangekondigde besparingen moeten de plannen voor de komende twee jaar grondig worden bijgesteld. En er zijn niet veel concrete opties: ofwel moeten projecten worden geschrapt, ofwel moet men mensen laten gaan - en in sommige gevallen misschien wel beide.” Voor de Brugse organisaties die onder het kunstendecreet vallen, bedraagt het verlies 550.000 euro. Voor alle organisaties samen – ook die van cultureel erfgoed, sociaal-cultureel werk en lokaal cultuurbeleid – spreken we over 750.000 euro.

Cultuurhuizen werken efficiënt

Joost Fonteyne ziet voor Festival van Vlaanderen-Kortrijk alvast geen andere oplossing dan enkele voorziene projecten van de agenda te halen. “Het is nog te vroeg om alle gevolgen in te schatten, maar ook collega-organisaties zullen dit allicht moeten doen. Sommige zullen nog dieper moeten snijden en mensen moeten ontslaan. Voor de regio Kortrijk komt daar nog bij dat voor enkele huizen eind dit jaar de Europese Interreg-subsidies voor grensoverschrijdende samenwerking wegvallen, en dat het nieuwe Interreg V-programma nog steeds niet is goedgekeurd.”

Veerle Mans benadrukt dat De Werf de voorbije twee jaar al flink bespaard heeft op zijn werking. “Bij die oefening hebben we al twee mensen moeten laten gaan. De vorige minister van Cultuur, Joke Schauvlieghe, heeft immers al de kaasschaaf gehanteerd en beknibbeld op de subsidies. Het grote publiek merkte daar weinig van, wij des te meer.”

Veerle Mans vindt dat de culturele sector de perceptie tegen heeft als zou die op zakelijk vlak niet goed bezig zijn en bijvoorbeeld te veel afhankelijk zijn van subsidies of zijn middelen niet goed beheren. “Het feit is dat de hele kunstensector de voorbije tien jaar veel efficiënter is gaan werken en een grondig professionaliseringstraject heeft doorgemaakt. Zeker de grotere huizen zijn echt gaan denken als ondernemingen, bijvoorbeeld rond het efficiënt inzetten van personeel en hun kostenstructuur.”

Economische en maatschappelijke winst

Maar noch de Brugse, noch de Kortrijkse cultuurhuizen willen bij de pakken blijven zitten. “We moeten de blik op de toekomst richten en samen een antwoord zien te verzinnen op wat op ons afkomt. Hoe dat antwoord luidt, is nog te vroeg om te zeggen, maar we moeten bekijken hoe we met alle spelers samen onze sector kunnen versterken”, zegt Joost Fonteyne.

“Dit voorjaar hebben we de Brugse organisaties die onder het Kunstendecreet vallen, bijeengebracht in het Kunstenoverleg Brugge”, zegt Veerle Mans. “Samen met de stad Brugge gaan we een visie ontwikkelen op cultuur in de stad. We werkten al nauw samen, dus hoe moeilijk het nu ook is: we moeten positief blijven denken en die samenwerking nog verstevigen.”

Zowel Joost Fonteyne als Veerle Mans wijst er ten slotte op dat cultuur ook een grote winst oplevert voor de samenleving. “Een return die niet altijd in Excel-tabellen te plaatsen is, zoals de verrijkende ervaring die je als toeschouwer beleeft of de geestelijke en sociale waarde”, stelt Veerle Mans. Maar ook als je het louter economisch bekijkt, is de ‘return on investment’ er, benadrukt Joost Fonteyne. “Met Kunstenoverleg Kortrijk verzamelden we begin dit jaar enkele kerncijfers. Daaruit blijkt onder andere dat de totale omzet van de Kortrijkse sector zowat 11,5 miljoen euro bedraagt, dat jaarlijks 159 mensen worden tewerkgesteld bij alle organisaties samen en dat die ruim 4.700 activiteiten organiseren voor meer dan 288.000 bezoekers.”

(jd) 

Ontvang de nieuwste tips over werk en carrière

Meer dan 440.000 Jobat gebruikers zijn wekelijks op de hoogte

Aanbevolen jobs

Wij jij ook meer verdienen, leukere collega's of minder file ?

De job werd bewaard

Je kan je bewaarde jobs terugvinden onderaan deze pagina, maar ook op de homepage en in Mijn Jobat.

Wil je ze ook op andere toestellen kunnen bekijken? Meld je dan aan.