Steeds meer bedrijven rekruteren in het buitenland

Playmobil werkmannen
"Klanten vragen ons of het goedkoper is om een Roemeen of een Pool in dienst te nemen. Dat is natuurlijk niet zo" (Lieven Bonamie, Accent)

50.000 schaarse talenten zijn er volgens Lieven Bonamie van uitzendbedrijf Accent te kort in Vlaanderen. Over twintig jaar zullen er dat 400.000 zijn. Steeds vaker zoeken bedrijven de oplossing in het buitenland. ‘De war for talent is hyperactief. Dit los je niet zomaar op.’

‘Wie er niet dagelijks mee te maken krijgt, heeft het misschien nog niet helemaal door, maar de schaarste is gewoon extreem’, valt Birgit De Smedt van Randstad met de deur in huis. De Smedt is gespecialiseerd in rekrutering en tewerkstelling van buitenlandse werknemers in België. ‘Veel bedrijven die bij ons aankloppen, hebben al alles geprobeerd. Ze hebben opleidingen georganiseerd en verregaand geautomatiseerd om het gebrek aan mensen op te vangen. Maar mankracht blijft nodig, zeker voor wat betreft de gespecialiseerde profielen.’

‘De war for talent is hier hy-per-actief’, aldus Lieven Bonamie van Accent. ‘Vandaag hebben we ongeveer een 50.000 talenten te weinig in Vlaanderen. Over twintig jaar zullen dat er 400.000 zijn. Dat los je niet zomaar op. De ernst van de situatie wordt vandaag nog niet echt in de verf gezet, maar ik kijk echt met argusogen naar wat er te gebeuren staat en hoe deze structurele crisis bedwongen zal worden. Economische migratie is een mogelijke oplossing.’

Stijgende vraag

Bedrijven zijn in de eerste plaats op zoek naar gekwalificeerde mensen, zegt Bonamie. Afkomst en taal zijn van ondergeschikt belang. ‘Werkgevers gaan op zoek naar buitenlandse krachten omdat ze die vandaag de dag in België simpelweg niet meer vinden. Veel van onze klanten zeggen ons dat ze dringend op zoek zijn naar een goede mecanicien of naar een goede bouwvakker. Zij zitten er absoluut niet mee in of dat nu een Pool, een Roemeen of een Belg is. Integendeel.’

De Smedt merkt een opvallende evolutie op: ‘Vier jaar geleden kwamen bedrijven ons vertellen dat het onmogelijk was om samen te werken met werknemers die geen Nederlands spreken. Vandaag zien we dat de vraag naar buitenlandse werknemers stijgt. De nijpende schaarste dwingt werkgevers om toegevingen te doen. Taal is nog steeds het grootste struikelblok bij het in dienst nemen van buitenlandse werknemers, maar een basiskennis van het Engels lijkt momenteel wel te volstaan.’

Poolse arbeiders

De bouw, de metaalsector, de gezondheidszorg en de IT-sector worden het hardst getroffen door de schaarste op de arbeidsmarkt. Accent moet naar eigen zeggen bijna uitsluitend voor arbeidersprofielen een beroep doen op het buitenland. ‘Net die arbeidersprofielen zijn vandaag in ons land bijzonder moeilijk te vinden. Een goede mecanicien, een goede metser of iemand die professioneel gekwalificeerd daken kan leggen: dat zijn profielen die je hier écht niet meer vindt. We kijken altijd eerst in eigen land, maar als dat niets oplevert, zoeken we in het buitenland.’

Accent beschikt over een selectiekantoor in Roemenië en eentje in Polen. Ook Randstad legt zich toe op Polen, vertelt De Smedt. ‘Polen heeft een historiek van economische migratie. Een Pool die werk zoekt, kijkt automatisch over de grenzen. Het is daar dagelijkse kost om in het buitenland aan de slag te gaan.’

Randstad hield het aantal landen waar het rekruteert bewust laag. ‘Hoe meer landen je aanboort, hoe complexer het wordt om je eigen bedrijf te organiseren. Voor ieder land heb je immers vertalers nodig. Bij Randstad vertalen we alles: administratieve documenten, veiligheidsinstructies, enzovoort.’

Drie keer meer loon

Daarnaast rekruteert het uitzendkantoor ook - in minder mate - in Portugal. Dat land kreeg de afgelopen tijd heel wat klappen, wat zich ook liet zien in de stijgende werkloosheid. Vooral Portugese verpleegkundigen komen graag naar België. De Smedt: ‘In Portugal maken we gebruik van ons eigen Randstad-netwerk. Het gaat dan om profielen die daar geen werk meer vinden.’

In Polen is die manier van werken niet mogelijk. Werkzoekenden krijgen er zowel jobs aangeboden bij Poolse als bij buitenlandse werkgevers, waar het loon drie keer hoger ligt. ‘Onze klanten daar zien die concurrentie begrijpelijk genoeg niet zitten’, zegt De Smedt. ‘In Polen werken we dus samen met een plaatselijke organisatie die mensen rekruteert in opdracht van Randstad België en Nederland. Voor IT- en engineeringprofielen richten we ons voornamelijk op Oekraïne’, vervolgt De Smedt. ‘Meestal spreken die kandidaten goed Engels. Ook daar werken we samen met een lokale partner die de werkzoekenden inlicht over waar ze zich aan mogen verwachten als ze naar België komen.’

Belgisch loon

Zo’n voorbereiding is nodig, meent De Smedt. ‘Ze weten niets over de administratie of over de manier waarop je hier moet werken. Ze hebben ondersteuning en begeleiding nodig, zodat ze het juiste loon krijgen en correct sociale bijdragen betalen.’

Daar komt bij dat de tewerkstelling van buitenlandse werknemers duur is, aldus De Smedt. ‘Wij werken niet met een systeem van onderaanneming waarin de werknemer sociale bijdragen betaalt in het land van origine en hij maximaal 182 dagen mag werken in het buitenland. De werknemers die via Randstad naar België komen, werken voor Randstad. Ze krijgen een Belgisch loon en betalen hier belastingen. Dat betekent dat de kosten voor de werkgever dus zeker niet lager zijn dan wanneer ze een Belg aanwerven.

Er zijn zelfs extra kosten. Zo vragen we een bijdrage van de werkgever voor de huisvesting. Mochten we die kost volledig afwentelen op de werknemer, zou er niemand naar hier komen. Daarnaast zijn er ook de kosten van de begeleiding en de administratie. Voor veel bedrijven in de bouwsector is het zo kort na de crisis nog niet eenvoudig om dat allemaal te betalen.’

Toenemende migratie

Bij Accent betalen buitenlandse werknemers zelf hun reis en huisvesting. Bonamie: ‘Veel klanten vragen ons of het goedkoper is om een Roemeen of een Pool in dienst te nemen. Dat is natuurlijk niet zo: je betaalt precies evenveel als wanneer je een Belg aanwerft.’

Toch zit er wat werk achter. ‘Eerst moeten de plaatselijke selectiekantoren de juiste profielen zoeken, die mensen testen en nagaan of ze echt in het buitenland willen werken. Daarna handelen we hier in België alle administratie af zoals het aanvragen van de arbeidskaart en aantonen dat het om een knelpuntberoep gaat’, aldus Bonamie.

De Smedt is ervan overtuigd dat economische migratie naar ons land alleen maar zal toenemen. ‘Vooral voor gespecialiseerde profielen, al moet het aanwerven wel zorgvuldig gebeuren. Het is bijvoorbeeld erg belangrijk dat je het eigen personeel en de vakbonden tijdig inlicht. Als je niet goed voorbereid bent, werkt het niet.’

(mo) 

Meer info over Waar vind ik jobs? , Waarom vind ik moeilijk een job?

04/07/2011