Het Maritieme Opleidingscentrum: hard werken voor een ‘chic hemd met strepen’

Het Maritieme Opleidingscentrum
“Het buisvak bij uitstek? Het weer voorspellen.” (Mark Simons, VDAB)

In Zeebrugge kan je met een schip varen zonder nat te worden. Daar zorgt VDAB voor. In het Maritiem Opleidingscentrum, met zicht op de haven, werken zich jaarlijks 1.700 werknemers, studenten en werkzoekenden in het zweet in een scheepssimulator.

Regen, wind en storm. Vanachter zijn computer speelt François Riga met de natuurelementen. De goedlachse instructeur is al vijftien jaar kapitein op baggerschepen. Vandaag is hij met verlof. En dan komt hij met plezier naar Zeebrugge, waar hij in het Maritieme Opleidingscentrum van de VDAB zijn collega’s alle hoeken van de oceaan laat zien.

Digitale zee

Vijf meter verderop zitten twee Litouwse stuurlui, collega’s van François bij baggeraar Jan De Nul, aan boord van een ‘echt’ schip. Zo lijkt het toch in de Full Mission Simulator, de meest geavanceerde scheepssimulator waarover het VDAB-opleidingscentrum beschikt. Vanop de brug hebben de zeelui een 360 graden-zicht op een digitale zee. Op enkele meters van hun stuurhut bevindt zich een cinemascherm waarop computers bewegende beelden van havens, zeeën en oceanen projecteren.

Die projecties zijn erg waarheidsgetrouw. Dat merken we als kapitein François ons meeneemt in de simulator, zijn baggerschip met een mooie pirouette de haven van Oostende verlaat en hij het ruime sop kiest.

We voelen de deining, want jazeker, je kunt zeeziek worden in een simulator. Ook al sta je stil, de bewegende beelden op het scherm laten je hersens daar anders over denken. François, duidelijk in zijn sas, legt zijn schip dwars op de deining. Het is alsof we op een surfplank staan en ons evenwicht moeten zoeken.

Het ‘kot’ voor de havenjobs

Het Maritiem Opleidingscentrum beschikt over verschillende simulatoren. De FMS is met zijn 360 graden-zicht de meest gesofisticeerde. “Dit opleidingscentrum bestaat sinds de jaren ’80. Drie visserijscholen aan de kust waren op zoek naar een simulator. De toenmalige minister heeft toen beslist om die op één locatie te plaatsen”, zegt teamleider Mark Simons.

Die neutrale plek was het RVA-gebouw in Zeebrugge waar de havenarbeiders zich dagelijks kwamen presenteren aan de werkgevers uit de haven. Inmiddels is het gebouw in handen van de VDAB, maar het ‘kot’ voor de havenjobs is er nog altijd. Elke dag, iets na de middag, verschijnen werkzoekende havenarbeiders op het appel.

In het opleidingscentrum zelf is het dan al een drukke dag geweest, zowel in de praktijk- als de theorielokalen. “Wij leiden hier zowel werkzoekenden, werknemers van maritieme bedrijven als studenten van de visserijscholen op”, legt Mark Simons uit.

Het buisvak bij uitstek

Die worden onderwezen in de meest uiteenlopende vakken: navigatie, wiskunde, maritiem Engels, kaart lezen, koers bepalen, instrumenten bedienen … “Het buisvak bij uitstek is meteorologie, het voorspellen van het weer”, lacht Mark Simons.

De studenten lachen daar waarschijnlijk iets minder mee. Elke vrijdag is er examen. Wie niet slaagt, krijgt één herkansing. Voor wie ook dan niet slaagt, stopt het.

Wie wel slaagt, krijgt geen diploma maar een STCW (Seafarers Training, Certification and Watchkeeping)-certificaat. Die certificaten zijn een wereldwijde standaard in de wereld van de zeevaart. Er bestaan honderden STCW-certificaten. Sommigen gelden over de hele wereld, andere zijn heel specifiek.

Decibels, rook en hitte

Met zo’n certificaat kun je op een schip aan de slag in officiersfuncties zoals stuurman, kapitein of hoofd machinekamer. “Belgische matrozen leiden we amper op. Die ondervinden te veel concurrentie van goedkopere, buitenlandse werkkrachten. En net als aan land is het ook op zee moeilijk om kandidaten te vinden voor technische functies. Twee derde van onze opleidingen zijn voor kandidaten die op het dek willen werken”, aldus Mark Simons.

Het VDAB-opleidingscentrum beschikt nochtans ook over een machinekamersimulator, inclusief de nodige decibels, rook- en hitte-ontwikkeling, sirenes en zwaailichten die met noodsituaties gepaard kunnen gaan. “Net zoals in de scheepssimulatoren beoordelen we onze studenten zowel op hun gedrag als op de manier waarop ze communiceren. In de zeevaart is het cruciaal dat je communiceert met de juiste persoon aan boord op de juiste manier”, legt Mark Simons uit.

Grondige screening

Elk jaar maken ongeveer 1.700 studenten en werknemers gebruik van de simulatoren in het Maritiem Opleidingscentrum. Het merendeel daarvan zijn werknemers van bedrijven zoals DEME en Jan De Nul. Maar ook de sleepvaart, de koopvaardij en de overheid maken gebruik van het centrum om hun werknemers op te leiden of bij te scholen. De visserijscholen sturen jaarlijks zo’n honderd studenten naar Zeebrugge om te oefenen.

En dan zijn er nog de werkzoekenden die interesse hebben om op zee te werken. Zij kunnen op negen maanden tijd een attest behalen om als officier op een schip aan de slag te gaan. Maar niet zomaar. Kandidaten worden grondig gescreend en er is een vooropleiding vooraleer de echte opleiding van start gaat.

“Op zee werken, is een apart beroep. Je bent lang van huis weg en je zit letterlijk weken aan een stuk met dezelfde mensen opgescheept. Daar moet je tegen kunnen. Voor solisten is er weinig begrip op zee. Aan boord is er ook een nultolerantie voor drank en drugs”, aldus Mark Simons.

Elke week examen

Hebben ze er dan nog zin in, dan volgt er een vooropleiding. Tijdens die zes weken krijgen kandidaten eenvoudige kennis te verwerken. Een beetje wiskunde, een beetje Engels … En ook dan is er elke week examen. “Wie dan al niet mee kan, maakt weinig kans om te overleven in de echte opleiding”, weet Mark Simons.

Van de ongeveer 55 werkzoekenden die zich elk jaar aanmelden bij het Maritiem Opleidingscentrum blijven er na de screening en de vooropleiding een dertigtal over. “De uitval daarna is uiterst klein, maar het blijft hard en veel studeren. Velen zien de romantische kant van het varen. Maar je moet er heel wat voor doen vooraleer je ‘een chic hemd kan dragen met al die strepen op’.

(wv) – Foto: (kb) – Bron MARK Magazine

Meer info over Waar vind ik jobs? , Opleidingen , Mobiliteit & transport , Jobs met toekomst

16/10/2014