‘Hr-manager moet méér zijn dan hofnar’

“Als ondernemingen binnenkort in hun groei geremd worden omdat ze geen mensen meer vinden, dan heeft hr gefaald.” (Frank Vander Sijpe, Securex)

Nooit eerder was het vakgebied van human resources zo boeiend en intrigerend als vandaag, vindt Frank Vander Sijpe, directeur van het kenniscentrum van hr-dienstverlener Securex. ‘Hr staat voor een enorme uitdaging. Mensen zijn een zeldzame grondstof aan het worden. En wordt iets zeldzaam, dan wordt het duur.’

Frank Vander Sijpe weet waarover hij spreekt. De socioloog werkte twintig jaar als hr-professional voor de GB-groep en startte in 2005 bij Securex als talent manager. Hij was er onder andere verantwoordelijk voor rekrutering, interne mobiliteit, assessmentcentra, uitstroombeleid en employer branding, voordat hij een jaar geleden directeur werd van het kenniscentrum van Securex. Dat research center doet voornamelijk onderzoek op hr-data en organiseert surveys bij klanten.

Geen exacte wetenschap

Human resources mag dan geen exacte wetenschap zijn - zoals Vander Sijpe verschillende keren herhaalt tijdens ons gesprek - cijfers en voorspellingen zijn cruciaal in het vak. En volgens Vander Sijpe ontbreken ze nog te vaak.

‘In veel bedrijven valt het me op dat de personeelsdienst niet geprofessionaliseerd is. Daarmee bedoel ik dat het nog niet helemaal is doorgedrongen bij de hr-managers dat ze - net als hun collega’s in het directiecomité - over zeer harde cijfers moeten beschikken als ze hun werk goed willen aanpakken.’

Harde cijfers

‘Vergelijk het met een medewerker van een productiebedrijf die aan het management vraagt om de stock van de grondstoffen te verdubbelen, zonder dat hij kan uitleggen waarom dat nodig is. In dat geval zal het management nooit toestaan om de stock effectief te verdubbelen.’

‘Ook hr heeft harde cijfers en statistieken nodig, want we zullen wel degelijk proactief moeten gaan aanwerven. In dat geval moet je kunnen aantonen dat je bijvoorbeeld met cruciale functies zit die dertig keer vrijkomen op jaarbasis en waarvoor je actief schoolverlaters moet gaan aantrekken. Human resources is geen exacte wetenschap, maar het is wel een vak. Een vak dat werkt met cijfers, met kengetallen en met trends.’

Administratieve expert vs. nek uitsteken

Voor Vander Sijpe voldoende reden tot ongerustheid, want veel bedrijven beschikken vandaag niet over een duidelijk beeld van hun workforce, laat staan over voorspellingen over de evolutie ervan. ‘Wanneer ik naar een bedrijf toega, dan vraag ik hoeveel mensen er werken. Hoeveel voltijdse, hoeveel deeltijdse? Wat is de gemiddelde leeftijd? Hoe ziet de bevolkingspiramide eruit? Hoeveel mannen en hoeveel vrouwen zijn er? Wat is de uitstroom? Wat is het vrijwillig verloop? Hoe meer vragen ik stel, hoe stiller het meestal wordt. Dat is zeer erg. Als je die kengetallen en die historiek niet hebt, dan sta je als hr zeer zwak om tegenover de directie te verdedigen waarom je bijvoorbeeld een employer branding campagne wil organiseren.’

‘Veel hr-professionals zijn blijven hangen in de rol van administratieve expert’, betreurt Vander Sijpe. ‘Ze faciliteren, ze zorgen ervoor dat de lonen op tijd betaald worden, dat de vakantiedagen goed geregeld zijn, dat er wat opleidingen gepland worden. Ze blijven steken in het operationeel-reactieve verhaal, terwijl ze een strategisch-proactieve houding zouden moeten aannemen. Daarvoor heb je mensen nodig die hun nek durven uitsteken.’

Hofnar

‘Professor Dirk Buyens zei ooit dat de hr-manager een hofnar moet zijn, iemand die de interne keuken van het kasteel als geen ander kent en al lachend zijn mening zegt tegen de koning. Maar vandaag moet de hr-manager méér zijn dan de hofnar. Hij moet niet alleen aan de alarmbel trekken, hij moet ook oplossingen aanreiken. Als ondernemingen binnenkort in hun groei geremd worden omdat ze geen mensen meer vinden, dan heeft hr gefaald. We kunnen niet woordenloos blijven toekijken.’

Gelukkig loert er beterschap aan de horizon. Volgens Vander Sijpe is het hr-domein aan het professionaliseren. De blik wordt daarbij steeds vaker op de toekomst gericht. Een hoopgevende ontwikkeling, al kan het nog altijd beter. ‘Hr moet veel intensiever aan scenarioanalyse gaan doen. Men moet verschillende toekomstscenario’s ontwikkelen en vergelijken, zodat we daarop kunnen anticiperen. We moeten ons langer niet concentreren op wat er in het verleden gebeurd is, maar op wat er de komende jaren staat te gebeuren. En op die ontwikkelingen moeten we ons maximaal voorbereiden.’

Mismatch

Erg rooskleurig ziet die toekomst er alvast niet uit. ‘De grote vraag is of - en hoe - we voldoende human capital zullen vinden om onze resultaten en onze groei te waarborgen’, stelt Vander Sijpe. ‘Volgens professor Luc Sels (K.U.Leuven) moeten er tussen 2010 en 2015 zo’n 450.000 vacatures ingevuld worden, waarvan 300.000 vervangingsvacatures. Of het nu goed of slecht gaat met onze economie, 300.000 mensen zullen onze arbeidsmarkt sowieso verlaten. Het is best mogelijk dat sommige organisaties zullen beslissen om deze mensen niet te vervangen, maar dan nog zullen er velen wél vervangen moeten worden.’

De huidige crisis doet het aantal vacatures dat maandelijks vrijkomt wel wat dalen, maar de demografische onderstroom zal naar alle waarschijnlijkheid zwaarder doorwegen dan de conjuncturele evolutie. Ondertussen blijft de kwalitatieve mismatch op de arbeidsmarkt voor problemen zorgen. ‘Ondanks het feit dat er momenteel 200.000 Vlaamse werkzoekenden zijn, krijgen we 50.000 jobs niet ingevuld. En dan is er nog het probleem van kennismanagement. Ervaren werknemers met veel kennis verlaten onze bedrijven, die op hun beurt jonge dertigers zoeken om hen te vervangen. Schoolverlaters hebben meestal onvoldoende bagage om de gepensioneerde babyboomers op te volgen.’

‘De uitdagingen die op ons afkomen, zullen van hr een radicaal nieuwe en andere aanpak vragen’, besluit Vander Sijpe. ‘Het is best mogelijk dat een aantal mensen dat niet zal kunnen waarmaken. Anderzijds stel ik vast dat er heel veel getalenteerde mensen rondlopen in het vak. Zij gaan een zeer boeiende periode tegemoet.’

(mo) – Foto: (kb) 

Meer info over Waarom vind ik moeilijk een job? , Jobs met toekomst

23/03/2012