Crop Life Science: Fitnessinstructeur voor landbouwgewassen

Landbouwgewassen sterker maken tegen ziektes en klimaatverandering, zonder chemische stoffen of genetische veranderingen? De onderzoekers van de Epigenetics en Defence Research Group hebben de tijdsgeest mee. Gent is niet alleen wereldtop in medische biotech, ook op het vlak van Crop Life Sciences ben je hier zowat in Silicon Valley.

5 mei 2017

Delen

“Eigenlijk mag ik doen wat ik zelf interessant vind.” (Tina Kyndt, Epigenetics en Defence Research Group)

Biotech is jong en trendy, maar gaat de vergelijking tussen researchers en fitnessinstructeurs niet te ver? “Landbouwgewassen hebben te maken met stress, waardoor ze kapot gaan of minder opbrengen”, zegt Tina Kyndt, de – jawel – jonge hoofdonderzoekster van de Epigenetics en Defence Research Group.

“Ziektes, insecten en klimaatverandering versterken elkaar. Zeker in tropische landen leidt dat tot misoogsten en honger, maar ook in Vlaanderen groeit het probleem. Bij ons vind je bijvoorbeeld cyste-aaltjes, kleine wormpjes die vooral problemen veroorzaken op bieten en aardappelen. Tropische wortelknobbelaaltjes zijn indringers uit warmere gebieden die de stress nog doen toenemen. Die verspreiden zich via wereldwijde transporten, ook al is er een strenge meldingsplicht voor landbouwers. Zijn ze met aaltjes geïnfecteerd, dan mogen ‘onze’ aardappelen bijvoorbeeld Rusland niet in.”

Wat kan genetisch onderzoek daaraan veranderen? “De functie van bepaalde genen van een plant kunnen de weerstand ervan beïnvloeden”, zegt professor Tina Kyndt. “Wij spitsen ons onderzoek toe op rijst, een graangewas dat verwant is aan tarwe. Alleen weten we veel meer over het rijstgenoom. De onderzoeksresultaten kun je hier prima inzetten.”

Plantenvaccins

“Genen kun je aan- of uitschakelen om de immuniteit te beïnvloeden”, gaat Tina Kyndt verder. “Een organisme is een schakelkast. Je stelt een plant korte tijd bloot aan stress – kou, een lichte infectie – om het eigen immuunsysteem te triggeren en na een paar weken blijkt die daar beter tegen te kunnen. Vergelijk het met een vaccinatie: what doesn’t kill you, makes you stronger.” Genetische modificatie zonder controversiële transgene gewassen als resultaat. “Als wetenschapper ben ik niet tegen ggo’s, laten we wel wezen”, benadrukt Tina Kyndt. “We kweken wel transgene planten in het laboratorium om de functie van genen te bestuderen, maar niet om die planten in het veld te brengen.”

Hoe zien de oplossingen die de onderzoeksgroep ontwikkelt er concreet uit? “Uiteindelijk gaat het om organische moleculen die een beetje stress opwekken bij de plant: begiet je de plant met een plantenvaccin – een plant protection product (PPP), dan treedt het immuunsysteem in werking. De plant schakelt zelf genen aan of uit. Natuurlijke bescherming die pesticiden overbodig maakt. Die worden stilaan ook gebannen door de EU, denk maar aan het Monsantoverhaal en glyfosaat. We hebben dringend alternatieven nodig.” Voor de traditionele en de biolandbouw zijn de toepassingsmogelijkheden enorm. Hoe lang duurt het voor een middel voldoende getest is om gecommercialiseerd te worden door een bedrijf? “Vijf à zes jaar”, zegt de professor. “Niet zo lang als medische biotech die een geneesmiddel ontwikkelt, maar Europa legt wel strenge regels op. De plant moet 100 procent geschikt zijn voor consumptie, zonder negatieve milieueffecten.”

Vrijheid

De Epigenetics en Defence Research Group (faculteit bio-ingenieurswetenschappen, UGent) bestaat nog maar drie jaar. Het team bio-ingenieurs en biotechnologen bestaat uit zes doctoraatsstudenten, een laborant en thesisstudenten. “Master in biochemie & biotechnologie word je aan de faculteit wetenschappen, de bio-ingenieurs hebben hun eigen faculteit, waar je de optie ‘cel & genbiotechnologie’ kunt nemen”, zegt professor Kyndt. “Ikzelf ben bio-ingenieur. Er studeren 40 studenten per jaar af als bio-ingenieur cel- en genbiotechnologie aan UGent, ongeveer hetzelfde aantal in de biotechnologie. Je kunt in Gent natuurlijk meteen aan de slag: er is het Technologiepark Zwijnaarde met zijn biotechbedrijven, je hebt het Instituut voor Landbouw en Visserij (ILVO) in Merelbeke … de mogelijkheden zijn groot.”

Deze professor voelt zich wel in haar vel aan de unief. Wat is het grootste plezier hier, terwijl je wereldwijd aan de slag kunt in een prestigieus bedrijf? “De werking van het team, het lab en de serre is redelijk verzekerd, zonder inmenging van bedrijven of commerciële overwegingen”, zegt ze met een glimlach. “Die bescherming en onafhankelijkheid vind ik heel belangrijk, ook al is het telkens spannend om een onderzoeksbudget te krijgen. Maar eigenlijk mag ik doen wat ik zelf interessant vind, ook al is het niet meteen commercieel toepasbaar. Zolang het maar wetenschappelijk belang heeft en we er een biologische vraag mee kunnen oplossen. Zoiets vind je in geen enkel bedrijf. Daar worden onrendabele onderzoekslijnen stopgezet.”

China of Benin

En de horizon reikt voorbij het veld van de boer. “In landen als China, de Filippijnen of Benin mag ik veldwerk doen rond rijst. Ik heb jonge kinderen, dus langer dan enkele weken blijf ik niet weg. Ik prijs me telkens gelukkig dat ik hier in Gent mag researchen en lesgeven. Met mijn internationale team uit Thailand, Iran, Fiji ... ben ik ook superblij: hen leren hoe je een goede wetenschapper wordt, is mijn grootste voldoening. Ethisch omgaan met data, de juiste conclusies trekken, niet zomaar iets onder de mat vegen omdat het niet in je kraam past. Happy worden van een onverwacht resultaat, want dan heb je iets nieuws ontdekt!”

Eigenlijk selecteert Kyndt naar eigen zeggen vooral op motivatie en veerkracht bij kandidaat-doctoraatsstudenten. “Echt willen weten hoe iets in elkaar zit. Vier jaar lang één topic uitspitten. En hoe ga je om met tegenslag? Onderzoek is heel vaak falen door omstandigheden. Een plantje gaat dood, een infectieproef met een aaltje mislukt ... daar moet je mee om kunnen”, klinkt het. “Maar daardoor mogen mijn buitenlandse studenten wél rekenen op een aanstelling aan een universiteit in hun thuisland na hun vier jaar in Gent. Zover reikt onze reputatie wel. Belgische biotech is wereldtop en zo worden we wereldwijd ook erkend.”

(wdh) 

Ontvang de nieuwste tips over werk en carrière

Meer dan 440.000 Jobat gebruikers zijn wekelijks op de hoogte

Aanbevolen jobs

Wij jij ook meer verdienen, leukere collega's of minder file ?

De job werd bewaard

Je kan je bewaarde jobs terugvinden onderaan deze pagina, maar ook op de homepage en in Mijn Jobat.

Wil je ze ook op andere toestellen kunnen bekijken? Meld je dan aan.