Kreeg jij ook een bonus van bruto 1.000 euro?

Een mooie bonus op je rekening? Daar zegt niemand ‘nee’ tegen. Voor veel werknemers is het een blijk van waardering voor het harde werk dat ze het afgelopen jaar verzet hebben. Dat werkt motiverend. Steeds meer werkgevers delen dan ook een collectieve bonus uit. Die schommelt meestal rond de 1.000 euro bruto.

Opvallend: kleine kmo’s kiezen sneller voor een winstpremie, terwijl de bonus cao 90 een breder succes kent. We duiken in de cijfers van het onderzoek van SD Worx, op basis van loondata van meer dan 1,2 miljoen werknemers in de Belgische privésector.

Er bestaan verschillende manieren om medewerkers collectief te belonen voor het behalen van gezamenlijke doelen. De cao 90-loonbonus en winstpremie zijn daarbij de populairste. Het grote verschil tussen de twee? Het uitdelen van een cao 90 moet op voorhand vastgelegd worden en vereist een formeel plan met officiële aangifte. De winstpremie daarentegen wordt pas achteraf uitgekeerd, op basis van behaalde bedrijfsresultaten.

Net om die reden kiezen kleine kmo’s sneller voor de winstpremie en neigen grotere bedrijven eerder naar de loonbonus. Beide vormen van verloning schommelen rond het mediaanbedrag van 1.000 euro bruto per jaar. Toch houdt de werknemer netto ruim 60 euro meer over aan de cao 90 (870 euro) dan aan de winstpremie (808 euro).

Lees ook: Hoeveel blijft er netto over van mijn bonus?

Populariteit van cao 90 volgens bedrijfsgrootte en regio

De populariteit van de loonbonus steeg in 2024 met 2% in vergelijking met het jaar ervoor. Ongeveer een op de zes medewerkers kreeg zo’n cao 90-bonus op de rekening. Van alle bedrijven met meer dan twintig medewerkers, deelde een op de vijf de bonus uit. Een groot verschil ten opzichte van de ondernemingen met minder dan twintig medewerkers, waar het succes van de loonbonus beperkt blijft tot 4,5%.

Relatief gezien komt de bonus het meest voor in de sector van vervoer en opslagondersteuning (17% van de werkgevers in deze sector), in de verzekeringssector (17%) en in de productiesector van voedingsmiddelen (15%).

West-Vlaamse ondernemingen vinden de laatste tijd steeds meer hun weg richting de cao 90-bonus. Hun aandeel nam de voorbije twee jaar toe met maar liefst 22%! Van alle werkgevers die een loonbonus toekennen, is 10% West-Vlaams. Maar ook Brusselse werkgevers zijn steeds meer overtuigd van de meerwaarde van de loonbonus: zij zijn de tweede grootste stijger met 20% in twee jaar tijd en vormen zo 13% van het Belgische totaal. Enkel in Limburg is er een daling, van zo’n 6%.

CHECK: Wat bepaalt jouw verdiende loon?

Winstpremies in dalende lijn

Waar in totaal ongeveer 8% van de werkgevers een cao 90-bonus uitkeerde in 2024, was dat voor de winstpremie slechts 2,14%. Van die 2,14% heeft negen op de tien minder dan vijftig werknemers, zeven op de tien heeft zelfs minder dan twintig werknemers. Met andere woorden: relatief gezien is de winstpremie vooral populair bij kleine kmo’s.

Rekening houdend met het absolute aantal werkgevers in elk segment, is de winstpremie toch het meest in gebruik bij bedrijven met 500 tot 1000 werknemers. De premie komt daarbij veel voor in de sectoren van de bedienden (paritair comité 200) en de vrije beroepen (paritair comité 336).

Het mediaanbedrag van de winstpremie bedroeg in 2024 960 euro bruto. Dat is 8% lager dan in 2023. Gemiddeld ligt het bedrag dan weer op 1.920 euro bruto, wat 545 euro meer is dan het gemiddelde van de cao 90-bonus.

Financiële werknemersparticipatie: een goed idee, of niet altijd?

Financiële haalbaarheid

Hoewel heel wat kmo-werkgevers de meerwaarde van bonussen inzien, is er niet altijd financiële ruimte voor. In Vlaanderen zegt 40% van de kmo’s dat ze geen budget hebben voor extra verloningen in 2025. In Wallonië ligt dat percentage op 44%, in Brussel zelfs op 60%.

Daarom kiezen zes op de tien werkgevers voor een gerichtere aanpak: in de plaats van een collectieve bonus aan álle medewerkers toe te kennen, verkennen ze steeds meer de mogelijkheden van een individuele loonsverhoging voor wie het écht verdient.