Gezondheid Belgische werknemers steeds slechter: de cijfers

De gezondheid op de werkvloer gaat er niet bepaald op vooruit. Overgewicht en een te hoge bloeddruk nemen verder toe. Het aantal werknemers dat te vaak alcohol drinkt en te weinig beweegt, blijft hoog. Net als het aantal rokers, terwijl de wetgeving rond roken nog is verstrengd.

Het is op basis van de analyse van de arbeidsgeneeskundige onderzoeken van vorig jaar door de externe preventiedienst Attentia dat we een beeld krijgen van de gezondheidssituatie op het werk. En die gaat, in vergelijking met de voorbije jaren, niet meteen de goede richting uit.

1. Overgewicht & alcohol

Overgewicht en obesitas blijven toenemen, met respectievelijk 64% en 24% van de werknemers die hiermee kampen. In 2023 had 63% overgewicht en was 23% obees. Ook een te hoge bloeddruk komt steeds vaker voor: van 20% in 2022 naar 22% in 2023 en 23% in 2024.

Mensen die elke dag meerdere glazen alcohol drinken, hebben vaker een hoge bloeddruk. Uit het onderzoek van Attentia blijkt vervolgens dat 4% van de medewerkers meer dan tien eenheden alcohol per week drinkt. 1% daarvan drinkt zelfs meer dan 20 eenheden per week. Deze cijfers zijn in lijn met de voorgaande jaren.

Lees ook: Hoe gezond is de Belgische werknemer?

2. Roken

Het aantal rokers blijft stabiel op 29%, al wordt het meer dan ooit ontmoedigd. “Roken op het werk was al serieus aan banden gelegd. Maar dit jaar zijn er wel nog enkele regels bijgekomen. Zo is roken daar alleen toegestaan in duidelijk afgebakende rookzones, die goed aangegeven moeten zijn”, stelt Lucie Huyghebaert van HR-dienstengroep Liantis.

“Ook alle producten die kunnen aanzetten tot roken vallen onder het rookverbod op het werk. Die mogen dus enkel in de rookkamer of in specifieke zones worden gerookt. Hieronder vallen dus ook de elektronische sigaretten of de vapes.”

Rokers zijn over het algemeen minder fit, wat een negatieve invloed heeft op hun productiviteit, vult Lucie Huyghebaert nog aan. “Ze verzuimen gemiddeld ook meer dan niet-rokers. Daarnaast verliest een roker ook meer werktijd: met vier rookpauzes van tien minuten buiten de vastgestelde pauzes kom je op jaarbasis al snel aan 150 uur roken tijdens de werktijd”, stelt Huyghebaert.

CHECK: Niet-rokers krijgen 6 dagen extra vakantie

3. Sporten

Gebrek aan fysieke activiteit blijft hoog: 41% van de onderzochte medewerkers in de cijfers van Attentia sport nooit of minder dan een halfuur per week, ten opzichte van 42% in 2022 en 41% in 2023.

Vooral de gezondheid van arbeiders baart zorgen. “We weten dat arbeiders dubbel zo vaak langdurig afwezig zijn door ziekte als bedienden. Dit is enerzijds te wijten aan de fysieke zwaarte van hun job, vaak in ploegendiensten of nachtdiensten, zonder mogelijkheid tot flexibele uren of thuiswerk”, stelt Edelhart Kempeneers, medisch directeur bij Attentia. “Anderzijds is het in zo’n context ook extra moeilijk om gezonde keuzes te maken en bijvoorbeeld na een zware nachtshift ook nog eens te gaan sporten.”

Sporten op het werk: 4 voordelen

4. Stress

Hoewel het aantal werknemers met 'enige mate van stress' volgens Attentia daalde van 45% naar 41% en 'verhoogde tot sterk verhoogde stress' daalde van 15% naar 11%, blijft stress een probleem. 68% van de stressgevallen is werkgerelateerd. Tegelijkertijd nam geestelijke uitputting toe van 13% naar 16% en ervaart 22% van de werknemers een opgejaagd gevoel.

Actie lijkt dus nodig. Al is het maar omdat het nieuwe federale regeerakkoord strengere maatregelen aanbrengt om langdurige arbeidsongeschiktheid aan te pakken. “Hierbij is het minstens even belangrijk om te voorkomen dat medewerkers ziek worden, door op het werk een gezonde levensstijl te bevorderen”, oppert Edelhart Kempeneers. “Denk maar aan begeleiding bij het stoppen met roken. Of het opzetten van bewegingsprogramma’s om medewerkers fysiek en mentaal fit te krijgen én te houden.”