De vierdagenweek: goed idee?

Op het eerste gezicht lijkt het aantrekkelijk: je werkt vier (lange) dagen, maar hebt er wel drie vrij. Toch stappen slechts een beperkt aantal werknemers en bedrijven in dit model. “Het helpt om afstand te nemen van je werk, maar het is geen wondermiddel tegen burn-out.”

Bij zo’n verkorte werkweek, die door de federale regering ruim drie jaar geleden nieuw leven is ingeblazen, kunnen Belgische werknemers uit de privésector kiezen om vier dagen per week langer te werken in ruil voor een extra dag vrijaf. Het was bedoeld als oplossing om de werk-privébalans te verbeteren en als een aantrekkelijk alternatief voor deeltijds werk.

Vandaag blijkt zo’n voltijdse vierdagenwerkweek met behoud van voltijds loon een uitzondering. Slechts 0,8% van de werknemers werkt volgens zo’n systeem, waaronder iets meer arbeiders (0,96%) dan bedienden (0,69%). Ook het aantal bedrijven waarin de vierdagenweek wordt gebruikt, ligt met 2,85% eerder aan de lage kant.

Lees ook: 5 tips voor de perfecte werk-privébalans

Lange dagen

Hoewel de percentages stijgen, blijven ze laag, vindt Liesbeth Goethals, juridisch expert bij Acerta Consult, dat de cijfers bekendmaakte. “Een voltijdse werkweek op vier dagen presteren, betekent lange dagen, wat niet voor iedereen en in elke sector haalbaar is.”

Bovendien bestaan er alternatieven om slechts vier werkdagen te presteren. “Denk bijvoorbeeld aan het 1/5de ouderschapsverlof, waarbij werknemers voor de vijfde werkdag een uitkering krijgen en de werkdagen niet langer zijn.”

Ontdek: Wie heeft recht op ouderschapsverlof?

Overuren

Een grootschalig onderzoek van de Universiteit Gent toont aan dat vooral werknemers die dagelijks al meer werkuren presteerden geneigd zijn om in zo’n voltijdse vierdagenwerkweek te stappen. “Zij waren het sowieso al gewoon om langere werkdagen te presteren en konden die voortaan compenseren met een extra dag vrijaf”, stelt Kristen du Bois, vandaag werkzaam als assistent-professor HR aan EDHEC Business School.

Kiezen voor een voltijdse vierdaagse werkweek heeft vooral met de levensfase te maken, merkt ze op. Werknemers met schoolgaande kinderen, die ervoor bijvoorbeeld deeltijds werkten, ervaarden meer moeilijkheden om werk en privé in balans te houden. Er valt ook flexibiliteit weg: je kinderen ophalen of een boodschap doen lukt meestal niet in die vier dagen dat je bijvoorbeeld 9,5 uur werkt.

Extra: Hoe vaak presteer jij overuren?

En vrije tijd dan?

Zo’n vierdagenwerkweek geeft je wel meer tijd voor vrienden en familie. Het helpt medewerkers ook om wat afstand te nemen van het werk in hun vrije tijd. Maar tegelijk lijkt het geen wondermiddel tegen burn-outs. “Deeltijdse werknemers maken een even grote kans op burn-out als voltijdse”, zo weet Kristen du Bois uit eerder onderzoek. “Een goede balans tussen werkeisen en ondersteuning is immers belangrijker dan het werkregime om een burn-out te vermijden.”