Hoe vaak presteer jij overuren?

Voor bijna één op de drie Belgen (32%) zijn overuren minstens wekelijkse kost, 5% presteert er zelfs dagelijks. Dat blijkt uit recent onderzoek in opdracht van Protime, marktleider in tijdregistratie, bij 2.000 Belgische bedienden.

Nog snel enkele mailtjes afwerken of een dossier afronden na de (reguliere) werktijd? Voor de meeste Belgen is dit herkenbaar. Slechts één op de zes bedienden (16%) blijft gespaard van overuren, terwijl bijna een derde (32%) zijn werkweek gemiddeld met zo’n drie uur ziet uitlopen.

Hoe regelmatig presteer je overuren?

Minder dan maandelijks: 14,2%
Ongeveer één keer per maand: 12,7%
Enkele keren per maand: 25%
Ongeveer wekelijks: 15%
Meerdere dagen per week: 12%
(Bijna) elke dag: 5,4%

Lees ook: Is de oneindige werkdag de norm geworden?

Risico’s

Volgens Lode Godderis, professor arbeidsgeneeskunde aan de KU Leuven, is het aantal gewerkte uren slechts een deel van het verhaal: “Of overwerk problematisch wordt, hangt sterk af van de context: de mate van autonomie, de ervaren werkdruk, de steun van leidinggevenden en collega’s, en vooral de ruimte voor herstel. Zonder die buffer kan eenzelfde aantal uren een heel ander effect hebben op de mentale gezondheid. Zelf kiezen om een tandje bij te steken is dan ook iets anders dan geforceerd worden om lange uren te kloppen.”

Tegelijk waarschuwt professor Godderis dat structureel overwerken wel risico’s kan inhouden: “Vanaf ongeveer 50 tot 55 uur werken per week neemt het risico op mentale gezondheidsklachten geleidelijk toe - zeker wanneer dit geen tijdelijke piek is, maar een structureel patroon. Wie langdurig boven die grens werkt, bouwt vaak een stille maar reële gezondheidslast op, waarvan de effecten zich vaak pas na maanden of jaren laten voelen.”

Ontdek: Wat doet werkdruk met je lichaam?

Overuren registreren

Bij wie wel eens overuren klopt worden deze slechts door iets meer dan de helft vaak tot altijd geregistreerd. Bij één op de drie gebeurt dit zelden tot nooit. Bovendien geeft ruim een derde aan dat deze overuren niet gecompenseerd worden.

Opvallend: bij één op de zes bedienden heeft de leidinggevende zelfs helemaal geen idee dat er overuren gemaakt worden. Bij nog eens ongeveer een kwart weet de baas dit wel, maar niet hoeveel en wanneer ze gepresteerd worden. Tijdregistratie kan hen helpen om hier zicht op te krijgen.

Volgens ruim de helft van de werknemers kan dit ervoor zorgen dat er minder overuren gepresteerd worden. Ook in de praktijk blijkt dat het geval: bij wie de overuren worden bijgehouden, presteert 31% minstens wekelijks overuren, terwijl dit oploopt tot ruim de helft bij wie deze extra gewerkte tijd niet wordt geregistreerd. Bovendien geven zo’n zeven op de tien bedienden aan dat het bijhouden van de gewerkte tijd ervoor kan zorgen dat overuren makkelijker gecompenseerd worden.

CHECK: Hoe onze werkdag steeds langer wordt

Belangrijke inzichten voor leidinggevenden

“Meer inzicht in de gewerkte tijd van werknemers levert belangrijke inzichten op voor leidinggevenden. Pas wanneer werktijd geregistreerd wordt, kunnen ze de oorzaken van structurele overuren aanpakken en zorgen voor een betere verdeling van het werk. Werknemers kunnen dankzij dit inzicht tijdig hulp vragen wanneer ze niet genoeg tijd krijgen om opdrachten af te ronden. De bijgehouden gewerkte tijd vormt daarbij een objectieve basis om hun hulpvraag te ondersteunen en te onderbouwen,” besluit Jan Van Autreve, CEO van Protime.