Vakantie overzetten naar volgend jaar: wat kan en wat niet?

De vakantieplanning is bij menig bedrijf een puzzel. Zeker ook omdat steeds meer werknemers nog vakantiedagen uit vorige jaren moeten opnemen. Sinds een wetswijziging in 2024 kan dat in uitzonderlijke gevallen, maar eenvoudig of vrijblijvend maakt dat het allerminst. Hoe zit het precies met het overdragen van je wettelijke vakantiedagen?

Mag je vakantiedagen overdragen?

In principe niet. De Belgische wetgeving is daar duidelijk over: werknemers moeten hun wettelijke vakantiedagen opnemen vóór het einde van het kalenderjaar. Het is niet toegestaan om die dagen over te dragen naar het volgende jaar. Ook het idee om vakantiedagen op te sparen of er afstand van te doen, is wettelijk uitgesloten.

De verantwoordelijkheid ligt bovendien niet alleen bij de werknemer. Werkgevers moeten er actief op toezien dat hun medewerkers hun vakantie opnemen. Doen ze dat niet, dan riskeren ze administratieve of zelfs strafrechtelijke sancties. Vakantie is dus geen vrijblijvend recht, maar een verplicht onderdeel van de arbeidsregeling.

Jaarlijkse vakantie: Nieuwe regels sinds 2025

Wanneer kan het wel?

Toch zijn er uitzonderingen. Wanneer een werknemer zijn of haar vakantie onmogelijk kon opnemen vóór 31 december, kan er wel degelijk sprake zijn van uitstel. Dat is bijvoorbeeld het geval bij langdurige arbeidsongeschiktheid door ziekte of ongeval, maar ook bij moederschapsrust, geboorteverlof, adoptieverlof of bepaalde vormen van pleegzorgverlof.

Sinds het vakantiejaar 2024 is de regelgeving aangepast aan Europese normen. Daardoor kunnen werknemers die hun vakantie om zulke redenen niet konden opnemen, hun wettelijke vakantiedagen uitzonderlijk uitstellen. Dat uitstel kan tot maximaal twee jaar na het oorspronkelijke vakantiejaar. Belangrijk is wel dat de regeling geldt wanneer het opnemen van vakantie effectief onmogelijk was.

Ontdek: Dé reden om op vakantie te gaan of vakantie te nemen

Hoe gaat dat dan met je vakantiegeld?

Daar zit een verschil. De vakantiedagen worden wel overgedragen, maar het vakantiegeld wordt niet uitgesteld. Dat wordt al uitbetaald in het jaar waarin de vakantie normaal opgenomen had moeten worden.

Dat betekent concreet dat werknemers die hun vakantiedagen later opnemen, daar geen extra vergoeding meer voor krijgen. Die is immers al eerder betaald. Maar de dagen zelf moeten dus ook nog opgenomen worden. “Volgens de wetgeving moet je die overgedragen vakantie verplicht opnemen”, zo illustreert Marijke Beelen, expert vakantiedagen bij Acerta.

BEREKEN: Hoeveel vakantiegeld ontvang jij dit jaar?

Waarom bedrijven moeten opletten?

Omdat veel werknemers het opnemen van hun overgedragen vakantiedagen uitstellen, dreigt er vooral in het najaar een opstapeling van afwezigheden. Werknemers moeten dan niet alleen hun gewone vakantie opnemen, maar ook hun overgedragen dagen.

Zowel werknemers als werkgevers staan er mogelijk niet bij stil dat dit een complexe vakantiepuzzel kan opleveren, oppert Marijke Beelen. “We raden bedrijven daarom altijd aan om snel werk te maken van een duidelijke vakantieplanning in overleg met hun verschillende teams en individuele werknemers.”