Moet de werkgever je ontslag altijd motiveren?

“Mijn werkgever heeft mij ontslagen maar ik weet niet goed waarom. Heb ik het recht om te weten waarom ik werd ontslagen? En wat als ik het niet eens ben met zijn motivering?”

Recht op motivering van het ontslag

Werknemers hebben het recht om de redenen voor hun ontslag te kennen. Op deze regel bestaan wel uitzonderingen. Enkele categorieën van werknemers blijven namelijk uitgesloten van dit recht. Het gaat om uitzendkrachten of studenten, dan wel om werknemers die worden ontslagen:

tijdens de eerste 6 maanden van tewerkstelling;
met het oog op werkloosheid met bedrijfstoeslag (SWT) of wanneer ze de wettelijke pensioenleeftijd hebben bereikt;
wegens de definitieve stopzetting van de activiteit, de sluiting van de onderneming, een collectief ontslag of een meervoudig ontslag;
wanneer er een 'bijzondere ontslagprocedure' voorzien is bij wet of bij collectieve arbeidsovereenkomst;
om een dringende reden.

Ontdek: 13 veel voorkomende redenen om iemand te ontslaan

Procedure

De werkgever moet je ontslagredenen niet spontaan meedelen. Jij moet zelf om de motivatie voor het ontslag vragen via een aangetekend schrijven binnen de 2 maanden nadat de arbeidsovereenkomst werd beëindigd. Wanneer je overeenkomst werd beëindigd met een opzeggingstermijn, moet je de brief sturen binnen de 6 maanden na de start van de opzegging, en uiterlijk 2 maanden na het einde van de arbeidsovereenkomst.

Je werkgever is vervolgens verplicht om te antwoorden binnen een termijn van 2 maanden na de ontvangst van je verzoek. Dit is uiteraard niet nodig als hij zelf reeds spontaan de redenen voor het ontslag in de ontslagbrief heeft meegedeeld.

Als de werkgever het ontslag niet (tijdig) rechtsgeldig motiveert, moet hij jou een schadevergoeding betalen die overeenstemt met 2 weken loon.

E-GIDS: Het ontslag volgens de letter van de wet

Wat houdt een motivering van ontslag in?

Een ontslagmotivering is slechts geldig wanneer zij toelaat om de concrete redenen die tot jouw ontslag geleid hebben, te kennen. Je werkgever mag zich niet beperken tot een vage omschrijving van de ontslagreden zoals, “de werknemer voldoet niet aan de functievereisten”, “reorganisatie” of “verschil in visie”.

De werkgever moet de determinerende reden geven die daadwerkelijk het ontslag heeft veroorzaakt.

Lees ook: Waarom werd ik ontslagen?

Wat als je het niet eens bent met de motivering?

Het is in principe niet relevant dat jij het niet eens bent met de opgegeven redenen. Enkel indien je kan aantonen dat het ontslag kennelijk onredelijk was, kan de ontslagmotivering betwist worden. Een kennelijk onredelijk ontslag is een ontslag van een werknemer die voor onbepaalde duur is aangeworven:

dat geen verband houdt met de geschiktheid of het gedrag van de werknemer of de werking van de onderneming, en
waartoe een normale en redelijke werkgever nooit zou hebben beslist.

Tenzij je werkgever tekort schoot in zijn motiveringsverplichting, moet je bewijzen dat het ontslag kennelijk onredelijk is. Slaag je hierin, dan moet je werkgever een schadevergoeding betalen die gelijk is aan minimaal 3 en maximaal 17 weken loon. De rechter zal het precieze bedrag vastleggen waarbij hij rekening houdt met de gradatie van de kennelijke onredelijkheid van het ontslag.

Extra: Bereken je opzegtermijn

Besluit

Je hebt dus het recht om de concrete redenen van je ontslag te kennen. Geeft je werkgever geen gevolg aan je verzoek, dan moet hij een boete van 2 weken loon betalen. Als je kan aantonen dat het ontslag kennelijk onredelijk was, zou hij zelfs verplicht kunnen worden om een schadevergoeding tot 17 weken loon te betalen.