Kan ik zorgverlof opnemen?

Wat zijn de verschillende vormen van zorgverlof in België?

In België is "zorgverlof" een brede term die verschillende regelingen omvat om werknemers toe te staan voor een naaste te zorgen. De belangrijkste en meest gevraagde vormen zijn het verlof voor medische bijstand en het recentere mantelzorgverlof. Het is cruciaal om het verschil te kennen, want de voorwaarden en vergoedingen verschillen.

Hoe werkt verlof voor medische bijstand in België?

Het verlof voor medische bijstand is bedoeld voor werknemers die een zwaar ziek gezins- of familielid (tot de tweede graad) willen bijstaan. Deze regeling geeft u het recht om uw loopbaan tijdelijk volledig of gedeeltelijk te onderbreken. De maximale duur van dit zorgverlof is afhankelijk van de vorm van onderbreking:

• Voltijds: maximaal 12 maanden per patiënt.
• Halftijds of 1/5e: maximaal 24 maanden per patiënt.

Tijdens dit thematisch verlof ontvang je een onderbrekingsuitkering van de Rijksdienst voor Arbeidsvoorziening (RVA). Werknemers in het Vlaams Gewest kunnen bovendien een aanvullende Vlaamse aanmoedigingspremie aanvragen, wat een belangrijke regionale financiële steun is. De aanvraagprocedure is grotendeels gedigitaliseerd en verloopt via de RVA-toepassing Break@work.

Concrete uitkeringen (geïndexeerde bedragen vanaf 1 februari 2025):

• Voltijdse onderbreking: ongeveer 1.038,11 euro netto per maand (hoger voor alleenwonenden).
• Halftijdse onderbreking: ongeveer 519,04 euro netto per maand.
• 1/5e onderbreking: ongeveer 206,27 euro netto per maand.

De exacte bedragen kunnen variëren op basis van je gezinssituatie en werkregime.

Check: Mag je thuisblijven als je kind ziek is?

Kan ik mantelzorgverlof opnemen en hoe werkt dat?

Ja, als je officieel erkend bent als mantelzorger kun je hiervoor een specifieke vorm van zorgverlof opnemen. Dit type verlof vereist dat je een erkenning hebt via je ziekenfonds, wat bevestigt dat je intensief en regelmatig zorg verleent aan een zorgbehoevende.

Duur van het mantelzorgverlof:

• Voltijds: maximaal 6 maanden, te spreiden over je hele loopbaan.
• Halftijds of 1/5e: maximaal 12 maanden over je hele loopbaan.

Net als bij het verlof voor medische bijstand, betaalt de RVA een onderbrekingsuitkering. Deze vorm van zorgverlof is flexibel, maar de voorwaarden voor erkenning als mantelzorger zijn strikt. De bedragen voor de RVA-uitkering van mantelzorgverlof zijn gelijk aan die van het verlof voor medische bijstand.

Verlof als mantelzorger: Hoe werkt dat?

Wat is het verschil tussen het 5-daagse zorgverlof en andere vormen?

Naast de thematische verloven is er in België ook een recht op onbetaald verlof wegens dwingende redenen voor zorg. Elke werknemer heeft recht op maximaal vijf dagen per jaar voor persoonlijke zorg aan een naaste.

Het grote verschil is dat dit 5-daagse zorgverlof onbetaald is en niet via de RVA wordt vergoed. Het is een snelle en flexibele optie voor acute situaties, maar het vervangt de langdurige en betaalde thematische verloven voor medische bijstand of mantelzorg niet.

Onbetaald verlof nemen: Wat zijn de gevolgen?

Geniet ik ontslagbescherming tijdens mijn zorgverlof?

Ja, je bent beschermd tegen ontslag wanneer je in thematisch verlof bent, waaronder verlof voor medische bijstand en mantelzorgverlof. Deze ontslagbescherming is een van de belangrijkste voordelen van deze verlofstelsels.

• De ontslagbescherming gaat in op het moment dat je jouw werkgever schriftelijk op de hoogte brengt van je intentie om thematisch verlof op te nemen. Deze bescherming loopt door tot drie maanden na afloop van de verlofperiode.
• Tijdens deze beschermde periode kan je werkgever je enkel ontslaan om een geldige reden die niet gerelateerd is aan het zorgverlof. Mogelijke redenen zijn bijvoorbeeld een dringende reden (een zware fout van de werknemer) of een ontslag om economische redenen, maar de werkgever moet dan kunnen bewijzen dat dit niets te maken heeft met de loopbaanonderbreking.
• Als je werkgever je ontslaat, moet hij de reden voor het ontslag kunnen aantonen. De bewijslast ligt volledig bij de werkgever om te bewijzen dat de reden voor ontslag vreemd is aan het zorgverlof.
• Ben je ontslagen zonder geldige reden, of blijkt de ontslagreden toch gerelateerd aan het zorgverlof, dan heb je recht op een bijkomende beschermingsvergoeding. Deze vergoeding bedraagt het loon van zes maanden, bovenop de eventuele opzeggingsvergoeding of de gewerkte opzegtermijn.

Kortom, de Belgische wetgeving biedt sterke bescherming om te voorkomen dat werknemers worden benadeeld omdat ze zorgtaken op zich nemen.

Ontdek: Wanneer ben je beschermd tegen ontslag bij (lange) afwezigheid?

(ge/kv)