Heeft de motivatiebrief nog zin in tijden van ChatGPT?

Volgens recent marktonderzoek van het internationale rekruteringsbureau Michael Page gebruikt de helft van de sollicitanten wereldwijd AI om hun motivatiebrief en cv op te stellen.

Overigens met resultaat, zo blijkt. Ander onderzoek wijst er namelijk op dat kandidaten die AI gebruiken om te solliciteren meer worden uitgenodigd voor een gesprek. Ook dat doet de vraag natuurlijk rijzen of zo’n motivatiebrief nog zin heeft, als de meesten (en zeker de jonge generatie) AI inschakelen.

Waarom de motivatiebrief zijn nut verliest

De motivatiebrief is een klassieker in het sollicitatieproces. Maar in de praktijk werd ze al langer problematisch, nog voor artificiële intelligentie volop haar intrede deed.

Recruiters klagen al jaren over brieven die vaak best lang zijn, te weinig concreet en opvallend gelijkend op elkaar. Met termen als ‘teamplayer’, ‘uitdaging’, ‘leergierig’ en ‘stressbestendig’ die er welig in tieren.

Veel kandidaten solliciteren op grote schaal. Vooral starters en pas afgestudeerden versturen soms tientallen sollicitaties tegelijk, vaak met een standaardbrief die licht wordt aangepast. De motivatiebrief verliest zo haar oorspronkelijke doel: tonen waarom iemand net voor dié job en dát bedrijf kiest.

Ook aan werkgeverszijde wringt het. HR-teams hebben simpelweg niet altijd de tijd om uitgebreide motivatiebrieven grondig te lezen. In veel selectieprocessen verdwijnt de brief dan ook naar de achtergrond, zeker wanneer cv’s en online profielen automatisch worden gescreend.

Lees ook: Zet geen verborgen tekst voor AI in je cv of motivatiebrief

Waarom de motivatie(brief) toch nog altijd telt

Dat betekent natuurlijk niet dat motivatie irrelevant is geworden. Integendeel. Een goed gebrachte motivering kan nog steeds tonen dat een kandidaat zich verdiept heeft in het bedrijf, bewust kiest voor een bepaalde functie en nadenkt over zijn of haar volgende loopbaanstap.

Zeker bij spontane sollicitaties kan die context cruciaal zijn. Werkgevers willen weten welke richting iemand uit wil, welke rol hij of zij zoekt en waarom net deze organisatie aanspreekt.

Ook helpt motivatie om verder te gaan dan het cv. Een cv toont wat je deed; motivatie kan tonen wat je drijft, waar je naartoe wilt en wat jou onderscheidt van anderen met een gelijkaardig profiel. Die meerwaarde verdwijnt niet door AI.

Kortom, de behoefte van werkgevers om te begrijpen waarom iemand solliciteert, blijft bestaan. Alleen is de klassieke motivatiebrief daar waarschijnlijk niet altijd het beste middel meer voor.

Fors meer sollicitaties… en vooral op maandag

Wat komt er in de plaats van de motivatiebrief?

In de praktijk verschuift motivatie steeds vaker naar een korte begeleidende e-mail bij een sollicitatie. Geen lange tekst meer, maar een beknopt antwoord op twee kernvragen: waarom ben jij geschikt voor deze functie, en waarom wil je hier werken?

Ook het cv zelf neemt een deel van die rol over. Kandidaten voegen vaker een korte profielbeschrijving toe waarin ze hun ambities, sterktes of loopbaandoelstelling toelichten.

LinkedIn-profielen worden eveneens uitgebreider en persoonlijker, met aandacht voor motivatie, waarden en verwezenlijkingen. Voor recruiters is dat vaak efficiënter dan een aparte motivatiebrief.

Ontdek: De 7 cruciale vaardigheden voor de arbeidsmarkt van morgen

Hoe ziet het er vandaag uit in de praktijk?

Steeds meer bedrijven, zeker in technologie, start-ups en snelgroeiende sectoren, laten de motivatiebrief volledig los. Dat proces is versneld sinds de doorbraak van generatieve AI, en ChatGPT in het bijzonder.

Toch is de motivatiebrief nog niet overal verdwenen. In meer traditionele sectoren en functies zoals finance, legal en accountancy blijft ze vaak deel uitmaken van het selectieproces.

Maar ook elders kom je deze klassieke uitdrukking nog vaak tegen bij vacatures: ‘Stuur je CV en motivatiebrief door om te solliciteren’.

AI gebruiken bij het solliciteren: do’s en (vooral) don’ts

(William Visterin)