Demotie: de oplossing voor de vergrijzing en betaalbaarheid van pensioenen?

Tanja Verheyen en Bob Vermeir
Tanja Verheyen en Bob Vermeir, auteurs ‘Remotie: Een stap terug is een stap vooruit’

Demotie, een al dan niet vrijwillige overstap naar een lager beroepsniveau, komt veel vaker voor dan men op het eerste gezicht zou denken. En misschien is dat nu wel dé oplossing voor het probleem van de vergrijzing op de arbeidsmarkt en de betaalbaarheid van de pensioenen …

Voor Jan Denys, arbeidsmarktdeskundige bij Randstad, bestaat er een hemelsbreed verschil tussen demotie tijdens de loopbaan - wanneer je veertig of vijftig jaar bent - en demotie op het einde van de loopbaan. ‘Demotie hoeft helemaal geen probleem te zijn. In bijna alle loopbaanmodellen is er een vorm van demotie voorzien, namelijk als laatste fase, waarin we ons een beetje terugtrekken en afbouwen.’

België vs. Nederland

Volgens Tanja Verheyen en Bob Vermeir, auteurs van het boek ‘Remotie: Een stap terug is een stap vooruit’, heeft demotie bovendien onmiskenbaar gunstige effecten op het probleem van de veroudering van de arbeidsmarkt en de betaalbaarheid van de pensioenen. Zolang het tenminste op een positieve manier wordt benaderd. ‘In de pensioenplannen van de Nederlandse regering is er al sprake van demotie. Dat is in België nog lang niet het geval’, aldus de auteurs.

In ons land hangt loon sterk samen met anciënniteit. Verheyen: ‘Omdat vijftigers en zestigers het meest verdienen, wordt er veel van hen verwacht. Soms zijn de verwachtingen te hoog, met stress en burn-out tot gevolg.’

Win-win-win

Vele 65-plussers willen niet noodzakelijk op verplicht pensioen, maar de balans tussen werk en privé moet wel in het oog gehouden worden. Wil men iedereen langer laten werken, dan zal men op latere leeftijd ook anders moeten gaan werken. ‘Demotie kan zorgen voor een win-win-winsituatie: de werknemer krijgt een lagere werkdruk, meer respect en meer vrije tijd, de werkgever krijgt een werknemer met een aangepast loon maar behoudt wel de ervaring en de kennis van die werknemer, en de sociale zekerheid blijft bijdragen innen in plaats van de pensioenreserves te moeten aanspreken’, aldus Verheyen.

Het mag duidelijk zijn, de auteurs van ‘Remotie: Een stap terug is een stap vooruit’ geloven in de kracht van demotie. En ze krijgen bijval. VDAB-topman Fons Leroy verwoordt het in zijn voorwoord van het boek als volgt: ‘Het risico bestaat dat emoties over demotie de bovenhand halen en dat demotie de facto leidt tot demotivatie. Hoe buigen we demotie om van een motie van wantrouwen in een motie van vertrouwen? Door emotie te verruilen voor devotie, het eren en waarderen van de specifieke competenties van oudere werknemers.’

(mo) – Illustratie: (jvc) - ‘Remotie: Een stap terug is een stap vooruit’ van Tanja Verheyen en Bob Vermeir werd uitgegeven bij Kluwer. 

Meer info over Loopbaanbegeleiding , 50-plussers

22/11/2011