Staking: 5 vragen aan een vakbondsman
Stakingen zijn een laatste redmiddel voor ontevreden werknemers. Toch doen over het stakingsrecht heel wat misverstanden de ronde. Kan iedereen zomaar staken en krijgt een staker zijn loon uitbetaald?
We leggen ons oor te luisteren bij Marc Leemans, nationaal secretaris van het ACV, onze grootste vakbond.
1. Mag iedereen zomaar beginnen staken?
Marc Leemans: “Elke werknemer mag staken, lid van een vakbond of niet. Het is een fundamenteel sociaal recht dat staat ingeschreven in het Europees sociaal handvest. Maar op je eentje gaan staken heeft niet zoveel zin. Daarom dat het individuele recht op staken best collectief wordt uitgeoefend. Zo haal je de beste resultaten en beschermt een individuele werknemer zich bijvoorbeeld tegen ontslag.”
2. Wanneer wordt een staking uitgeroepen?
Marc Leemans: “Eigenlijk zijn er twee soorten stakingen. Een spontane staking door een plotse gebeurtenis in het bedrijf. En een staking die geprogrammeerd was, bijvoorbeeld bij cao-onderhandelingen die niet tot het gewenste resultaat leiden. Een staking wordt uitgeroepen door de werknemers op basis van een stemming. Onze vakbond erkent een staking als minstens de helft van de leden niet verder wil werken. Na deze uitspraak kan een verzoeningspoging gedaan worden, zoals bij ABInBev bijvoorbeeld. Als vakbonden na zo’n verzoeningsvergadering nog willen staken, moet minstens 66 procent zich uitspreken voor actie.”
3. Hoeveel keer wordt er gestaakt?
Per jaar zijn er ongeveer 66.500 stakingsdagen, goed voor een kleine 30.000 stakers.
Aantal stakers per sector
|
|
Stakers
|
Stakingsdagen
|
|
Bouw en industrie
|
1.740
|
3.984
|
|
Metaal
|
14.096
|
37.213
|
|
Textiel en kleding
|
319
|
780
|
|
Energie en chemie
|
1.190
|
4.209
|
|
Voeding en diensten
|
799
|
1.798
|
|
Bedienden en kader
|
1.675
|
6.019
|
|
Transport en communicatie
|
4.716
|
5.717
|
|
Openbare diensten
|
1.743
|
3.157
|
|
Onderwijs
|
13
|
13
|
Bron: ACV – cijfers van erkende stakingen in 2007 per ACV-centrale. Gegevens voor alle vakbonden samen bestaan niet.
4. Blijft een stakende werknemer loon trekken?
Marc Leemans: “Nee, stakers die lid zijn van de vakbond krijgen van ons stakerssteun. Dat is 30 euro per dag. Wel alleen als we de staking erkend hebben.”
5. Bestaat er een minimumdienstverlening bij staking?
Marc Leemans: “In een aantal sectoren moet inderdaad een minimumdienstverlening voorzien worden. Bijvoorbeeld in hoogovens of in raffinaderijen in de petroleumsector. Het betekent dat het productieapparaat wordt gevrijwaard en dringende ongevallen worden voorkomen. Elke sector bepaalt zelf of en waar een minimumdienstverlening noodzakelijk is.”
(mr)
Meer info over
Meer/minder verdienen
, Vakbond
, Overheid