Werkloosheid laaggeschoolde jongeren blijft torenhoog

Jongeren

Een half miljoen jongeren tussen 18 en 24 jaar lopen er vandaag rond in Vlaanderen. Een groot deel van hen zit nog op de schoolbanken, maar zo’n 200.000 jongeren zijn al aan de slag.

In haar rapport ‘Jongeren op de Vlaamse arbeidsmarkt’ brengt de VDAB het profiel van de Vlaamse werkende en werkzoekende jongeren in kaart. Opvallend: Vlaanderen doet het naar Europese normen uitstekend, al ondervinden ook hier vooral laaggeschoolde jongeren nog altijd (te) veel problemen.

Studeren en werken

In de internationale rankings scoort Vlaanderen op het vlak van jongerenwerkloosheid opmerkelijk goed. In 2009 was 16 procent van de Vlaamse beroepsactieve jongeren werkloos. Ter vergelijking: voor de hele EU was dat 20 procent. De jeugdwerkloosheidsgraad ligt in Vlaanderen ook opvallend veel lager dan in Wallonië, waar in 2009 bijna een derde van de beroepsactieve jongeren zonder werk zat. Buurland Nederland is zonder meer de beste leerling van de klas: in hetzelfde jaar was amper 6,6 procent van de jongeren daar werkloos.

Net als in Denemarken en Oostenrijk combineren jongeren in Nederland hun studies vaak met een job. Dat vergemakkelijkt de overgang van onderwijs naar arbeidsmarkt. "Je zou het een cultuurverschil kunnen noemen", zegt André Van Hauwermeiren van de VDAB-studiedienst, al benadrukt hij meteen dat men voorzichtig moet omspringen met de cijfers. "Een jongere die elke week een twee uur werkt, staat geregistreerd als werkend. Je kan dat nochtans moeilijk een volwaardige job noemen."

Praktijkervaring

Vlaamse studenten kiezen er veel minder vaak voor om nog voor ze afgestudeerd zijn aan de slag te gaan. Ook daarover bestaan cijfers: in 2007 werkte in Vlaanderen zo’n 18 procent van de studerende 20- tot 24-jarigen, tegenover gemiddeld 28 procent in heel de EU. Voor de afgestudeerde jongeren geldt vreemd genoeg het omgekeerde: in Vlaanderen zijn zij opvallend méér aan het werk dan gemiddeld in de EU. Bij ons werkt bijna 85 procent van de afgestudeerde jongeren tussen 20 en 24 jaar, in de EU is dat gemiddeld voor slechts 71 procent het geval.

Bijna alle jongeren (zo’n 95 procent) werken als loontrekkende. Niet onlogisch, vindt Van Hauwermeiren. "We raden jonge mensen aan om toch eerst wat praktijkervaring op te doen voor ze de stap zetten om zelfstandige te worden. Meteen na de koksopleiding met een eigen restaurant beginnen, is niet echt verstandig."

Horeca en toerisme

Meer dan de helft van de jonge werknemers is terug te vinden in de commerciële dienstensector, en dan vooral in de sectoren van horeca en toerisme, waar zowat een kwart van het personeel uit min-25-jarigen bestaat. Veel jongeren vinden ook werk als uitzendkracht, in de persoonlijke dienstverlening, de kleinhandel en de bouwsector.

Een job in een café of hotel is vaak tijdelijk en niet zelden deeltijds. Bijna een derde van de werkende jongeren werkt deeltijds, al is dat vooral omdat ze doorgaans geen andere keuze hebben. Eén op drie jongeren heeft een tijdelijke job, terwijl uit onderzoek blijkt dat het overgrote deel van hen liever vast werk zou hebben.

De eerste slachtoffers

Het hoge aandeel tijdelijke en deeltijdse statuten bij de jongste leeftijdscategorie heeft dan weer tot gevolg dat jongeren over het algemeen veel gemakkelijker en goedkoper te ontslaan zijn. Dat verklaart – samen met een gebrek aan ervaring – waarom jongeren in geval van crisis vaak de eerste slachtoffers zijn. Daar staat tegenover dat ze meestal ook de eersten zijn om te profiteren van een heropleving van de arbeidsmarkt. Als de economie weer aantrekt, zijn jonge arbeidskrachten juist erg gegeerd.

Vooral laaggeschoolde jongeren blijven het in alle omstandigheden erg moeilijk hebben om een plaatsje te veroveren op de arbeidsmarkt. In 2008 – nochtans een goed jaar – was bijna een kwart van de laaggeschoolde jongeren een jaar na afstuderen nog werkloos. Laaggeschoolden maken jaarlijks nog ongeveer 15 procent uit van de totale groep schoolverlaters. Concreet wil dat zeggen dat ieder jaar meer dan 10.000 jongeren de school verlaten zonder een diploma secundair onderwijs.

Van Hauwermeiren: "We zien het aantal laaggeschoolde jongeren niet naar beneden gaan. Dat is verontrustend, want het aantal jobs die voor hen toegankelijk zijn, gaat wél in dalende lijn. Door de crisis zijn er weer veel van dat soort jobs weggesaneerd, en die komen niet allemaal terug."

(mo)

Meer info over Studentenjob , Starters

14/04/2011