Wat zit er in de index? Van luiers tot crematie

De prijs van 518 producten en diensten bepalen of de consumptieindex stijgt of daalt. Zo is ons geld elke maand iets meer of minder waard.

18 maart 2011

Delen

Geld Bril

Wanneer het prijspeil stijgt, is er sprake van inflatie. Je kan dan minder kopen voor hetzelfde geld. Als de prijzen van producten en diensten dalen, kan je meer kopen met je geld. Men spreekt dan van deflatie. De index is dus een goede indicator van de levensduurte en van de koopkracht van de bevolking.

Representatieve boodschappenkorf

Omdat het zo goed als onmogelijk is om de prijzen van alle producten elke maand te vergelijken, koos de overheid voor een representatieve boodschappenkorf, een selectie van goederen en diensten. De eerste Belgische consumptieprijsindex kwam er onder impuls van Joseph Wauters, minister van Arbeid, Industrie en Ravitaillering. Die index werd voor het eerst gepubliceerd in 1920 en bevatte 56 producten, voornamelijk voeding. De bedoeling was toen, net als nu, te zien of de lonen gelijke tred hielden met de kosten van het levensonderhoud.

De index is de voorbije 91 jaar sterk geëvolueerd. Momenteel bevat de korf 518 producten en diensten. Ze zijn zo divers als het leven zelf, gaande van wegwerpluiers over rijsttaart, braadkip, geneeskundige verzorging, mp3-spelers en pingpongtafels tot crematie. Elk product krijgt een bepaalde weging of waarde, want niet alles wordt even frequent aangeschaft.

Wanneer stijgen de lonen?

Sinds 1994 wordt niet langer de waarde van de hele consumptieindex als waarde genomen om pensioenen, sociale uitkeringen, lonen en huurprijzen te indexeren. Toen werd de gezondheidsindex ingevoerd, een soort index light, waar de prijzen van transportbrandstoffen, tabaks- en alcoholproducten waren uitgelicht. Huisbrandstoffen, gas en elektriciteit worden wél in de gezondheidsindex opgenomen, die dus gevoelig blijft voor de schommelingen van de prijzen op de internationale oliemarkt.

Elk land van de Europese Unie hanteert een vergelijkbare index. In 1997 werden alle Europese consumptieprijsindexen geharmoniseerd, zodat het prijsverloop in de hele EU op een gelijkwaardige manier vergeleken kan worden.

Grafiek evolutie index

De index wordt elke maand berekend, maar dat betekent niet dat de lonen elke maand kunnen stijgen. De automatische loonindexering is afhankelijk van de overschrijding van de spilindex, een vooraf vastgelegde aanpassingsdrempel. Als het gemiddelde van de laatste vier maandelijkse gezondheidsindexen die drempel bereikt of overschrijdt, worden de sociale uitkeringen en lonen aangepast.

Volgens het Planbureau zal volgende maand de spilindex worden overschreden. Daardoor zullen in mei de uitkeringen met 2 procent stijgen en twee maanden later de ambtenaren- en zorglonen. Extra kosten voor de armlastige Belgische staatskas dus.

(jb)

Ontvang de nieuwste tips over werk en carrière

Meer dan 440.000 Jobat gebruikers zijn wekelijks op de hoogte

Aanbevolen jobs

Wij jij ook meer verdienen, leukere collega's of minder file ?

De job werd bewaard

Je kan je bewaarde jobs terugvinden onderaan deze pagina, maar ook op de homepage en in Mijn Jobat.

Wil je ze ook op andere toestellen kunnen bekijken? Meld je dan aan.