Wat loopt er fout in Brussel?

Alle werkgevers- en werknemersorganisaties zijn het erover eens: de belangrijkste uitdagingen voor Brussel en Vlaams-Brabant zijn het vinden van en omgaan met talent, en de files natuurlijk. ‘Rekruteren wordt moeilijker als mensen elke dag in de file staan’ , zegt Nancy Van Espen van Unizo Vlaams-Brabant.

26 augustus 2011

Delen

File Brussel
‘Het bedrijfsleven moet zijn eisen kritisch bekijken: niet automatisch drietaligheid eisen bijvoorbeeld, maar voor elke job een taalscan doen’, Paul Hegge,algemeen directeur Voka Halle-Vilvoorde

6,41 procent werkloos

Eind april 2011 kende Vlaanderen volgens de VDAB 187.827 niet-werkende werkzoekenden. 6,41 procent van de beroepsbevolking is werkloos. In de provincie Vlaams-Brabant waren er 25.897 werkzoekenden: 14.776 in Vilvoorde en 11.121 in Leuven. In het Brussels Hoofdstedelijk Gewest waren er eind april 105.230 niet-werkende werkzoekenden.

Talenkennis blijft struikelblok

Er is dus heel wat potentieel, voornamelijk in en rond Brussel, maar de grootste uitdaging blijft dat talent ook in te zetten. Dat zegt ook Paul Hegge, algemeen directeur van Voka - Kamer van Koophandel Halle-Vilvoorde: ‘Het probleem is niet zozeer dat Brusselaars niet in onze regio willen werken, want op onze laatste Jobday Brussels Airport Region kwamen zo’n 5.000 mensen uit Brussel af, maar talenkennis blijft een struikelblok. Het bedrijfsleven moet zijn eisen kritisch bekijken: niet automatisch drietaligheid eisen bijvoorbeeld, maar voor elke openstaande job een taalscan doen om te bepalen welk taalniveau nodig is.’

‘Bedrijven kijken te veel naar werknemers als een hapklare brok’, vindt Steven Marchand, provincaal secretaris ABVV-Vlaams-Brabant. ‘En zelf zijn ze te weinig bereid om vorming en opleiding te geven in het bedrijf.’ Toch zijn er al heel wat initiatieven die stilaan vruchten beginnen af te werpen, benadrukt Nancy Van Espen, regiodirecteur Unizo Vlaams-Brabant en Brussel: ‘We willen naar een interregionale samenwerking voor arbeidsmobiliteit. Zo biedt Actiris taalcheques voor 60 uur Nederlandse les na aanwerving van een werkzoekenden. Dat is misschien nog niet goed bekend bij werkgevers in Vlaams-Brabant, maar het werkt wel enorm goed.’

Concurrentiehandicaps

Toch blijken niet alleen hoge eisen een probleem. Alleen al in Leuven staan 3.178 vacatures langdurig open, de helft daarvan zonder ervaringsvereiste of diploma. ‘De regio rond Leuven creëerde het voorbije decennium 10 procent extra jobs, zeggen Tine Demeester, regio-directeur van het ondernemersplatform VKW Brabant en Geert Janssens, hoofdeconoom VKW Metena. ‘Dat is iets beter dan het gemiddelde voor Vlaams-Brabant (9,1%) en Vlaanderen (9,6%) maar veel minder dan Waals-Brabant (25,9%). ‘De universitaire kennisbasis en de nabijheid van Brussel en de luchthaven biedt heel wat perspectieven, maar onze vele concurrentiehandicaps werken tegen. Er is niet alleen een groot gebrek aan bedrijventerreinen, maar ook de hoge loonkosten voor onderzoekers en het globaal fiscaal klimaat schrikken af.’

Bijkomend probleem, waar zowel Tine Demeester, Paul Hegge als Nancy Van Espen op wijzen, is het gebrek aan ruimte om te ondernemen. ‘Bedrijven die willen uitbreiden, ondervinden problemen om geschikte ruimtes te vinden en de nodige vergunningen te verkrijgen, stelt Demeester. ‘Ook zijn het vergunnings- en milieubeleid onvoldoende op elkaar afgestemd. Het risico bestaat dat bedrijven naar Waals-Brabant uitwijken omdat daar meer ruimte en een soepeler vestigingsbeleid is.’

‘De reglementering is erg stroef voor vergunningen, en de procedures zijn log en ingewikkeld’, verzucht ook Nancy Van Espen. ‘We vragen dringend een vereenvoudiging, onder meer door bepaalde procedures samen te voegen.’

350.000 pendelaars

Brussel neemt een bijzondere positie in, zegt Philippe Van Muylder, Algemeen Secretaris ABVV Brussel. ‘Het is de tweede rijkste stad en de vierde belangrijkste zakenstad van Europa, maar toch is een vijfde van de Brusselse beroepsbevolking werkloos. Het gemiddeld inkomen is er het laagst van de drie gewesten in ons land. Meer dan 350.000 Vlamingen en Walen komen elke dag in Brussel werken. Dat is op zich niet meer dan normaal, want er zijn in Brussel meer banen dan inwoners op beroepsactieve leeftijd. Maar wat niet normaal is, is dat de Brusselaars uiteindelijk weinig baat hebben bij de economische en sociale uitstraling van hun stad. De Brusselse werkende klasse bleef in de stad wonen terwijl de meer gegoede klassen naar de mooie groene buitenwijken trokken.’

Multicultureel Brussel

Brussel is een jonge stad, maar die jongeren lopen meer risico op werkloosheid. Meer dan een derde van de jongeren tussen 15 en 24 is er werkloos, dubbel zoveel als het nationaal gemiddelde. Van Muylder: ‘Velen onder hen zijn kinderen van arbeidersmigranten en niet altijd goed voorbereid op de nieuwe diensteneconomie; en als ze het wel zijn, krijgen ze af te rekenen met allerlei vormen van discriminatie. Maar die jeugd is wel een fantastische troef waarmee in Brussel de vergrijzing van de Belgische bevolking kan worden aangepakt.’

Verbondssecretaris Guy Tordeur van ACV Brussel-Halle-Vilvoorde vindt dat in Brussel vooral langdurige werkloosheid moet worden aangepakt: we moeten ervoor waken geen generatie te creëren die geen toekomst heeft. Het is pijnlijk dat zelfs geschoolde mensen er niet aan bod komen. Diversiteit en het multiculturele aspect blijven een minstens even belangrijke uitdaging om aan verder te werken.’

Airport Academy

Guy Tordeur: ‘Naast de taal is de laaggeschooldheid voor veel werkzoekenden een drempel, vanwege de steeds hogere kwalificatie-eisen. In Brussel bedraagt het aandeel ‘manuele jobs’ slechts een vijfde terwijl het Belgische gemiddelde één op drie is. Werkgevers als Colruyt of de luchthaven zijn serieuze aantrekkingspolen voor tewerkstelling die niet altijd hoge eisen stelt qua geschooldheid. Maar vraag en aanbod zijn vaak niet op elkaar afgestemd, en het vraagt tijd om laaggeschoolden om en bij te scholen.’ Een voorbeeld van zo’n initiatief is de Airport Academy die binnenkort door Voka, de VDAB en mogelijk ook Actiris wordt opgericht, om werknemers van op de luchthaven op te leiden en werkzoekenden klaar te maken voor de logistieke en luchthavensector.

Leuven als kenniscentrum

In het Leuvense liggen de uitdagingen op een heel ander vlak. Johan Vervoort, verbondssecretaris van het ACV in Leuven, benadrukt het belang van Leuven als kenniscentrum: ‘We willen het aantal spin-offactiviteiten van de K.U.Leuven laten groeien en doorgroeien tot volwaardige bedrijven, net als de gezondheidssector. Campus Gasthuisberg neemt een enorme uitbreiding als kenniscentrum op vlak van geneeskunde en technologie. Via netwerken en samenwerkingen in de regio draagt het ziekenhuis zijn knowhow verder uit.’

‘Willen we in Leuven de kenniscapaciteit omzetten in economische meerwaarde, dan moeten we investeren in opleidingen’, zegt ook Steven Marchand. De laatste jaren wordt in Vlaanderen veel werk gemaakt van de ontwikkeling van stationsomgevingen en dat is in Leuven niet anders. Johan Vervoort: ‘Er is een grotere concentratie van administratieve diensten in de stationsbuurt, dankzij de vlotte bereikbaarheid. Ook in Diest en Aarschot werkt men aan de stationsomgeving. Dat sluit aan bij de decentralisering van de tewerkstelling naar kleinere steden, zoals de Feed Food Health-industrie in en rond Tienen. Dat zijn niet alleen jobs in technologische functies, maar ook in bijvoorbeeld productiearbeid. We moeten er voor waken dat er geen dualiteit komt waarbij de regio enkel hooggeschoolde jobs aantrekt, dus vragen we bedrijven ook rekening te houden met hun sociale functie en bijvoorbeeld ook om kansen te bieden aan sociale economie.’

Mobiliteit

Nieuwe bedrijven en activiteiten aantrekken is één ding, maar als die extra verkeer genereren en iedereen stilstaat, hebben we een probleem. En de druk is nu al erg groot in de regio. Paul Hegge vermeldt dat er al heel wat buslijnen van de MIVB en De Lijn zijn bijgekomen aan de luchthaven en dat er in Brucargo vervoer is voorzien voor shifts die ’s nachts beginnen of eindigen. Maar het openbaar vervoer naar andere bedrijfszones blijft moeilijk. We overleggen met De Lijn om in het Horizonplan 2020 tramlijnen te voorzien die de Ring volgen om zo de bedrijventerreinen daar te verbinden.’

‘Of iemand elke dag een uur in de file moet staan, kan een grote rol spelen bij de beslissing om een job te kiezen of te houden’, zegt Nancy Van Espen. ‘Zeker omdat de kinderopvang nog te vaak onvoldoende is uitgebouwd zodat er weinig ruimte is. Er zijn heel wat mobiliteitsplannen, maar slechts weinigen zitten al in de fase van besluitvorming. Er zou prioriteit moeten aan naar het inplannen, financieren en opstarten, want die nieuwe infrastructuur ligt er niet van vandaag op morgen.’

(bv)&nbsp

Ontvang de nieuwste tips over werk en carrière

Meer dan 440.000 Jobat gebruikers zijn wekelijks op de hoogte

Aanbevolen jobs

Wij jij ook meer verdienen, leukere collega's of minder file ?

De job werd bewaard

Je kan je bewaarde jobs terugvinden onderaan deze pagina, maar ook op de homepage en in Mijn Jobat.

Wil je ze ook op andere toestellen kunnen bekijken? Meld je dan aan.