Wat doet de vrachtwagenchauffeur van de toekomst?

Binnenkort mogen we zelfrijdende trucks op onze snelwegen verwachten. Het Vlaams Instituut voor de Logistiek start een onderzoek om na te gaan hoe de vrachtwagenbestuurder zijn vrijgekomen tijd kan invullen met administratieve taken. Wim Van Canegem, freelance trainer-consultant en lesgever aan TechnOV Vilvoorde, gelooft dat het beroep hierdoor aantrekkelijker zal worden voor jongeren.

8 december 2015

Delen

"Het beroep van vrachtwagenbestuurder wordt afwisselend en krijgt meer inhoud.” (Wim Van Canegem, TechnOV Vilvoorde)

Vrachtwagens die zelf rijden zijn geen verre toekomstmuziek meer. Verschillende constructeurs experimenteren volop met voertuigen die volledig of gedeeltelijk autonoom rijden. Daardoor krijgt de vrachtwagenbestuurder op lange trajecten letterlijk de handen vrij. Die vrijgekomen tijd kan hij besteden aan taken met toegevoegde waarde, of aan opleidingen. Het Vlaams Instituut voor de Logistiek (VIL) startte net een project om te onderzoeken hoe dat kan.

Toekomstvisie mogelijk maken

"We denken daarbij in de eerste plaats aan taken die met administratie te maken hebben", zegt Stefan Cassimon van het VIL. "Een chauffeur die zijn wagen geladen heeft, kan meteen het bewijs opstellen dat de lading goed ontvangen is en dat doorsturen naar zijn baas of naar zijn klant. Voor de klant is het belangrijk om zo'n afgetekend afleveringsbewijs zo snel mogelijk te ontvangen, bijvoorbeeld voor de facturatie." Een andere mogelijkheid zijn online opleidingen zoals taalcursussen die de bestuurder tijdens het rijden met een autonome truck zou kunnen volgen.

Het project van het VIL onderzoekt wat er nodig is om die toekomstvisie mogelijk te maken. "We bekijken in de eerste plaats wat er nodig is aan communicatiemiddelen en informatica, en ook of de cabine anders ingericht moet worden om er een rijdend kantoor van te maken", zegt Stefan Cassimon. "De technologie staat al heel ver. Maar ze moet ook gebruikt worden, en daarom gaan we onderzoeken welke stappen nodig zijn om de chauffeurs zo ver te krijgen." Er volgen ook praktijktesten in een rijdend voertuig waarbij de passagiersstoel van een vrachtwagen als simulator dient.

Autonoom rijden

Volgens Wim Van Canegem, freelance trainer-consultant voor de transport- en logistieksector en lesgever in de opleiding tot vrachtwagenbestuurder aan TechnOV Vilvoorde, is het niet de vraag of zelfrijdende vrachtwagens er komen, maar wanneer. "Dat zal geen tien jaar duren. Het is het logische vervolg op technologische hulpmiddelen die al lang ingeburgerd zijn zoals ABS-remmen, ESP-stabiliteitscontrole, 'lane departure warning' die een chauffeur verwittigt wanneer hij van zijn rijbaan afwijkt en 'adaptive cruise control' die de snelheid verlaagt als je te dicht bij een tegenligger komt. De evolutie staat niet stil: sinds 1 november moeten alle nieuwe vrachtwagens in België uitgerust zijn met een autonoom noodremsysteem dat remt voor obstakels. Als je nu al die systemen koppelt en goed programmeert, is het niet zo moeilijk om een vrachtwagen op de snelweg autonoom te laten rijden."

De chauffeur van een autonome truck zal zelf nog rijden op bedrijventerreinen en op secundaire wegen. Zodra hij op de snelweg komt, laat hij de vrachtwagen autonoom rijden, al dan niet in konvooi met andere zelfrijdende voertuigen. De chauffeur wordt tijdig verwittigd wanneer ze hun afrit naderen, zodat hij de snelweg kan verlaten en zelfstandig naar de eindbestemming kan rijden. In juli 2014 legde een 'Future Truck' van Daimler autonoom zo'n traject af op een snelweg in de buurt van Magdeburg (Duitsland).

Chauffeur niet overbodig

Zelfrijdende vrachtwagens zijn daar ook veiliger, zegt Stefan Cassimon. "Bij ongevallen op snelwegen is de oorzaak vaak onoplettendheid. De technologie in een zelfrijdende auto kan niet verstrooid zijn en geraakt nooit vermoeid." Van Canegem treedt hem bij. "We waren onlangs met de leerlingen op bezoek in een magazijn van Volvo. Daar rijden automatische wagentjes rond en die zijn perfect veilig: als je te dichtbij komt, stoppen ze. Klassieke heftrucks zijn minder veilig, want daar riskeer je dat de bestuurder je niet opmerkt."

Wim Van Canegem verwacht echter niet dat de chauffeur ooit overbodig wordt. "Toen ik de eerste keer over zelfrijdende vrachtwagens hoorde, dacht ik: dat is het einde van het beroep van vrachtwagenchauffeur. Maar het beroep zal blijven bestaan en juist veel interessanter worden. Vergelijk het met een vliegtuig. Dat kan perfect op automatische piloot vliegen, maar er zit altijd een piloot aan boord om in te grijpen."

Ander profiel

De bestuurder van een autonoom rijdende vrachtwagen zal zich met heel wat andere zaken kunnen bezighouden dan rijden. Nu komt er al wat administratie kijken bij het laden en lossen, maar dat is al bij al vrij beperkt. Wanneer hij op de snelweg rijdt, zal hij op een laptop of tablet allerlei taken kunnen uitvoeren. Daardoor krijgt het beroep van vrachtwagenbestuurder een heel ander profiel, zegt Wim Van Canegem. "Je zult naast de traditionele competenties ook heel andere capaciteiten moeten hebben. Maar het beroep wordt afwisselend en krijgt meer inhoud. Ik denk dat het daardoor voor jongeren veel aantrekkelijker wordt. Dat zou een goede zaak zijn, want vrachtwagenbestuurder is een knelpuntberoep."

Van Canegem vreest wel dat sommige oudere chauffeurs niet staan te springen om administratieve taken erbij te nemen. "Het is niet voor iedereen weggelegd. Niet iedereen is even goed thuis in informatica of administratie." De rasechte chauffeur die kickt op het gevoel dat hij een grote vrachtwagen bestuurt, zal de evolutie naar zelfrijdende vrachtwagens niet graag zien, denkt Van Canegem. "Maar we kunnen dat toch niet tegenhouden. Het is onvermijdelijk dat we de opleidingen daaraan aanpassen."

Het VIL-project ‘Value Added Trucking’ loopt in samenwerking met Eutraco, GTS, H. Essers, Scania, SD Worx, VDAB en Volvo. Voor de praktijktesten werkt het VIL samen met Universiteit Hasselt/ Steunpunt IMOB. Een eindrapport wordt verwacht in februari 2017.

(ed) 

Ontvang de nieuwste tips over werk en carrière

Meer dan 440.000 Jobat gebruikers zijn wekelijks op de hoogte

Aanbevolen jobs

Wij jij ook meer verdienen, leukere collega's of minder file ?

De job werd bewaard

Je kan je bewaarde jobs terugvinden onderaan deze pagina, maar ook op de homepage en in Mijn Jobat.

Wil je ze ook op andere toestellen kunnen bekijken? Meld je dan aan.