Wanneer wil de Belg gerust 4 jaar langer werken?

Langer werken… Iedereen heeft er de mond van vol. Onderzoek van Securex toont nu aan dat niet de verplichting om langer te werken en dreigen met allerlei maatregelen doorslaggevend zijn. Maar wel een verrassende andere reden.

We werken steeds meer omdat we ‘moeten’

Voor de Belgische werknemer voelt werken steeds meer aan als een verplichting: het ‘moeten’ werken is met 9% gestegen.

Uit de studie van Securex blijkt dat een werknemer zijn job vandaag vaker doet omdat:

  • hij zich hiertoe door anderen (partners, ouders, werkgever) gedwongen voelt (stijging met 27%)
  • anderen (bijvoorbeeld de overheid) dit van hem verlangen (stijging met 9%).

Keerpunt in debat

“Deze resultaten zijn pittig. Ze zijn een keerpunt in het debat: van moeten naar willen. In plaats van te dreigen met allerlei maatregelen, nodigen ze ons uit na te denken over de vraag ‘Hoe kunnen we werknemers langer “willen” laten werken?’ Hoe creëren we een context die ervoor zorgt dat werknemers hun werk waardevol en boeiend vinden, zodat stress, burn-out en ziekte worden ingedijkt?”, aldus Anja Van den Broeck, Professor management en motivatiepsychologie aan de Faculteit Economie en Bedrijfswetenschappen van de KU Leuven.

Werknemers die enkel werken omdat het moet, zijn dubbel zoveel langdurig afwezig dan hun collega’s. 22% is 21 dagen of meer afwezig door ziekte of privé-ongeval (versus 10% bij hun collega’s). Dat blijkt uit een studie van HR-specialist Securex bij een representatief staal van 1.671 Belgische werknemers. Deze studie vond plaats in januari en februari 2017 aan de hand van een online enquête.

Verrassend

Niet zozeer de verplichting om langer te werken is dus doorslaggevend om de gewenste pensioenleeftijd te bereiken. Wel cruciaal is de effectieve ‘wil’ hiertoe, of de zogenaamde autonome motivatie. Het onderzoek geeft duidelijk aan dat puur autonoom gemotiveerde werknemers (zij die hun job leuk, interessant, waardevol of zinvol vinden) het langst willen werken, namelijk tot 60 jaar. Dat is maar liefst 4 jaar langer dan werknemers die niet autonoom gemotiveerd zijn (tot 56 jaar). Maar: dit is nog steeds 7 jaar minder dan de vooropgestelde pensioenleeftijd.

Hermina Van Coillie, HR Research Expert bij Securex verduidelijkt: “Alleen al met het verhogen van de ‘ik wil werken’-motivatie zullen werknemers langer aan de slag blijven. Het verhogen van de ‘ik moet werken’-motivatie door bv. maatregelen van de overheid heeft geen of zelfs een negatief effect.”

Het verhogen van de ‘ik wil werken’-motivatie (of de zogenaamde ‘autonome motivatie’) verlaagt het risico op langdurige afwezigheden aanzienlijk. Ook het risico op burn-out daalt. Slechts 7% van de autonoom gemotiveerden loopt risico op burn-out. Bij werknemers die enkel werken omdat het moet, is dat bijna de helft (49%).

Maar het slechte nieuws is dat de autonome motivatie van werknemers sinds 2009 met 7% is gedaald. Concreet geeft de Belgische werknemer aan dat hij zijn job vandaag:

  • minder graag doet (daling met 9%)
  • minder boeiend of persoonlijk zinvol vindt (daling met 8%)

Nood aan nieuwe mindset bij werknemers, bedrijven en overheid

“De cijfers geven aan dat we ‘werk’ en de motivatie voor dit werk best anders invullen. Dit kan door een focus op autonomie, verbondenheid (belongingness) en competenties”, aldus Hermina Van Coillie, HR Research Expert bij Securex.

“Elke maatregel die bij werknemers het gevoel van autonomie verhoogt, hen een gevoel van verbondenheid geeft met hun job, organisatie en collega’s, of inspeelt op hun competenties, zal ervoor zorgen dat ze langer aan het werk willen én kunnen blijven. Dit kan door naar een werkcontext te streven die meer in lijn ligt met hun talenten.”

“Het streven naar voldoende autonomie, het werken aan verbondenheid en zingeving, én het inzetten van werknemers op hun talenten is, binnen de bedrijfscontext, een gedeelde verantwoordelijkheid van werkgevers én werknemers”, stelt Hermina Van Coillie.

Maar ook voor de overheid is er werk aan de winkel. “De overheid zet vooral in op het ‘moeten-verhaal’, terwijl we zien dat dit geen toegevoegde waarde heeft voor de gewenste pensioenleeftijd. De evolutie sinds een aantal jaren van autonome naar meer gecontroleerde motivatie verklaart waarom langer werken nog steeds weerstand oproept bij werknemers. De kunst bestaat erin om net die randvoorwaarden te creëren waarin langer werken voor elke werknemer leuk en zinvol lijkt. Dit kan bijvoorbeeld door het ontwikkelen van een juridisch kader dat maatwerk, job crafting, en tijds- en plaatsonafhankelijk werken faciliteert en ondersteunt”, besluit Hermina van Coillie.

Aan het werk allemaal!

(mr) 

Meer info over 50-plussers , Langer werken

18/07/2017