Vlaamse ingenieur is zowel schaars als werkzoekend

“Het aandeel van vijftigplussers binnen de groep van werkzoekende ingenieurs stijgt fors”

Bedrijven hebben het al jaren moeilijk om goede ingenieurs te vinden. Er staan in Vlaanderen ongeveer 2.500 vacatures open voor ingenieurs. Tegelijk zijn er bijna evenveel werkloze ingenieurs. Wat ook opvalt: er zijn steeds meer oudere en langdurig werkzoekende ingenieurs.

Ben je ingenieur of van plan er een te worden? Op basis van recente cijfers geven wij aan wat jouw kansen op de arbeidsmarkt zijn in ons land. We halen deze cijfers uit een update van de VDAB en de jaarlijkse rondvraag van USG Engineering Professionals. Die geven een genuanceerd beeld van de Vlaamse ingenieur en het bedrijfsleven.

1. Ingenieurs liggen goed in de markt

Eerst het goede nieuws. De ingenieur blijkt gegeerd. Onderzoek van USG Engineering Professionals eerder dit jaar gaf aan dat 60 procent van de deelnemende bedrijven hun ingenieurspopulatie ziet toenemen. Een van de redenen hiervoor is dat er de komende jaren heel veel ingenieurs met pensioen gaan.

Dat betekent dat er voor ingenieurs volop kansen blijven op de arbeidsmarkt. De mogelijkheden zijn bovendien divers. De luchtvaart- en de autosector blijken, samen met de energiesector, de toekomstige ingenieurs het meest aan te spreken. Al zijn ook de bouw, de chemische sector en de sector van de milieutechnologie vakgebieden waar de ingenieurs van morgen graag aan de slag zouden gaan. De job stopt bovendien niet aan de landsgrenzen, en ingenieurs weten dat. Bijna drie op de vier wil ook aan de slag in het buitenland.

Dat de vraag naar ingenieurs toeneemt, leidt mogelijk tot een zogenaamde ‘war for talent’. In elk geval blijven er heel wat vacatures open staan. Uit berekeningen die de VDAB uitvoerde op vraag van Jobat, blijkt dat er vandaag 2.900 vacatures zijn voor ingenieurs. Dat cijfer lijkt wel wat overschat, nuanceert Willem Vansina, verantwoordelijke arbeidsmarktinformatie bij de VDAB. “Een groot deel van de vacatures voor ingenieurs ontvangen we via de sector van werving en selectie, maar waarschijnlijk gaat het daar niet allemaal om echte vacatures”, verklaart hij. “Voor sommige van die vacatures, vooral voor industrieel ingenieur, volstaat soms ook wel een ander technisch hoger diploma.” Daarom houden we het voor het gemak op 2.500 openstaande vacatures voor ingenieurs in Vlaanderen.

2. De ene ingenieur is de andere niet

Binnen de openstaande ingenieursvacatures is er één profiel dat er uitsteekt. Het aandeel van industrieel ingenieurs lijkt vrij hoog. “Vier op de vijf van de ingenieursvacatures is er één voor industrieel ingenieur”, weet Willem Vansina.

Het onderzoek van USG Engineering Professionals bevestigt deze bevinding. Wanneer we daar het aantal (niet-werkende) werkzoekende ingenieurs vergelijken met het aantal openstaande vacatures, dan blijkt dat dat de vraag naar industriële ingenieurs (ook wel ‘masters industriële wetenschappen’ genoemd) dubbel zo groot is als het aanbod op de arbeidsmarkt.

Bij de masters bio-ingenieurswetenschappen is er dan weer sprake van een overaanbod: hier is de vraag vijfmaal kleiner dan het aanbod. De intrede op de arbeidsmarkt verloopt, nog steeds volgens het onderzoek van USG, het vlotst voor afgestudeerde burgerlijk ingenieurs .

3. Oudere ingenieur krijgt het moeilijker

Naast de ongeveer 2.500 vacatures zijn er, volgens de VDAB, ook 2.421 werkzoekende ingenieurs. Er is dus duidelijk een mismatch inzake ingenieurs op de arbeidsmarkt. Dat lijkt gek: de Vlaamse ingenieur lijkt dus zowel schaars als werkzoekend.

Er zijn diverse verklaringen voor deze mismatch. Enerzijds wordt er nu een pak meer verwacht van startende ingenieurs dan enkele jaren geleden. Veel werkgevers zullen beamen dat het takenpakket van de ingenieur alleen maar complexer is geworden. Naast de puur technische competenties is ook de inleving in het bedrijfsmatige van tel. Bedrijven stellen hoge eisen en lijken eerder selectief. Zo blijkt dat slechts 12 procent van de bedrijven hun openstaande ingenieursvacatures binnen de 6 maanden kunnen (of willen) invullen.

Vooral de oudere ingenieur krijgt het moeilijker op de arbeidsmarkt. Het aandeel van de oudere ingenieur binnen de groep van werkzoekende ingenieurs stijgt namelijk flink. Van de 2.421 werkzoekende ingenieurs zijn er immers 31 procent die ouder zijn dan 50, een stijging van 10 procent ten opzichte van vorig jaar.

Verontrustend is bovendien dat ook het aandeel van de langdurig werkzoekende ingenieurs fors toeneemt. Van alle werkzoekende ingenieurs is 30 procent langer dan een jaar werkloos en 19 procent zelfs langer dan twee jaar, een toename op een jaar tijd met respectievelijk 14 en 22 procent.

4. Ingenieurs kiezen niet (zozeer) voor het geld

Ondanks bovenstaande cijfers zijn er voor veel ingenieurs mogelijkheden. Volgens USG overweegt de helft van de ingenieurs een nieuwe job. Een vijfde van hen veranderde vorig jaar ook daadwerkelijk.

Als ingenieurs ook effectief elders aan de slag gaan, primeert duidelijk de jobinhoud (bij 85 procent van de overstappende ingenieurs). Maar ook de sfeer op het werk (73 procent), de opleidings- en de doorgroeimogelijkheden (66 procent) zijn een belangrijke reden om andere oorden op te zoeken. Dan volgt pas het salaris (voor 48 procent), al is het salaris sowieso een factor die van tel blijkt bij een eventuele overstap.

5. Ingenieurs zijn geen ondernemers

Ook inzake de opleiding van de jonge en nieuwe ingenieurs zijn er aandachtspunten. Bijna zes op de tien studenten uit het onderzoek van USG zijn ook van oordeel dat de interactie tussen school en bedrijven te beperkt is. Er blijkt, zo oppert een meerderheid van hen, ook geen plaats voor ideeën van studenten in de praktijklessen.

En wat meer is: iets meer dan de helft van de toekomstige ingenieurs vindt zich echt klaar om na de studies in het professionele leven te stappen. De cijfers doen uitschijnen dat een aanzienlijke kloof gaapt tussen de schoolbanken en het beroepsleven.

Ten slotte, wat met ingenieurs die eventueel later een eigen zaak willen beginnen? Slechts 7 procent van de toekomstige ingenieurs omarmt het ondernemerschap. Dit cijfer ligt zo laag dat het tot nadenken stemt.

(wv) 

Meer info over Welke job past bij mij? , Waar vind ik jobs? , Waarom vind ik moeilijk een job? , 50-plussers , Jobs met toekomst , Persoonlijke ontwikkeling

18/09/2015