Uitzendsector zoekt groei in knelpuntjobs

De uitzendbarometer voorspelt een daling van het uitzendwerk in het vierde kwartaal van 2011. Toch is de sector niet somber gestemd: ‘We denken dat economische groei niet de belangrijkste motor zal zijn voor de uitzendsector, maar wel de knelpunteneconomie die zich steeds meer laat voelen.’

Federgon, de Belgische federatie van werving-, rekrutering- en selectiebedrijven, ondervroeg 442 hr-managers en algemeen directeurs van bedrijven die uitzendkrachten tewerkstellen. Een derde van hen ziet de uitzendtewerkstelling in het vierde kwartaal van dit jaar afnemen. Iets minder dan de helft denkt dat het aantal uitzendkrachten in de eigen onderneming ongeveer gelijk blijft. Vergeleken met hetzelfde kwartaal vorig jaar, verwachten iets meer bevraagden (29,49%) een stijging van de uitzendtewerkstelling, terwijl 27,27 procent een daling verwacht.

‘De eerste helft van 2011 was zeer goed’, zegt Paul Verschueren, directeur van de economische dienst bij Federgon. ‘We groeiden 15 tot 20 procent ten opzichte van het jaar daarvoor. Eigenlijk zetten we in die periode de evolutie van de sector in 2010 door. Vanaf juli zagen we signalen van een vertraagde groei. In de maanden juli, augustus en september viel die terug tot gemiddeld 5 procent, in nagenoeg alle segmenten van de uitzendmarkt. Dat is opvallend, omdat arbeidersjobs wel conjunctuurgevoelig zijn, maar die voor bedienden normaal gezien veel minder.’

Vertraging

Ook arbeidsmarktdeskundige Jan Denys van Randstad stelt dat de markt sinds enkele weken aan het stagneren is en zelfs lichtjes terugloopt, maar voorlopig enkel voor arbeiders. ‘Bij bedienden is er nog steeds groei en ook bij professionals. Overigens was de groei ten opzichte van een jaar geleden al aan het teruglopen sinds maart. Voor mij is dit een zeer logische ontwikkeling. De economische groei is sinds enkele maanden stilgevallen. De arbeidsmarkt reageert hier altijd met vertraging op. Dit komt eerst tot uiting bij arbeiders die het dichtst in de conjunctuurcurve staan. Bij bedienden komt dit pas later. Bij bedienden wordt uitzendarbeid ook veel als rekruteringsstrategie gebruikt. Ook in zwakke groei of zelfs krimp moeten er mensen vervangen worden. Daarvoor wordt ook uitzendarbeid gebruikt.’

‘We horen van bedrijven dat hun planningsperiode een stuk korter wordt’, vertelt Frank Vervaeke, commercieel en operationeel directeur van Tempo-team. ‘Normaal gezien kijken ze drie à vier maanden vooruit. Nu kunnen ze moeilijk inschatten wat hun activiteiten tegen dan zijn, wat ook zijn gevolgen heeft voor de activiteiten op de uitzendmarkt. Het is ook logisch dat er een sterke correlatie is tussen de groei van het bruto binnenlands product en de uitzendcijfers. Nu de economische groei stilvalt, volgt de uitzendarbeid. Er is ook een klein effect van de aanloop naar de sociale verkiezingen van volgend jaar. Uitzendkrachten worden hiervoor meegeteld als werknemer. Bedrijven die net onder de drempel zitten om die verkiezingen te organiseren, zijn vaak net iets voorzichtiger in hun rekruteringsbeleid, om niet over die grens te gaan.’

Sterk voorjaar

Ook Paul Verschueren van Federgon benadrukt dat de vertraging van de uitzendactiviteit voor een belangrijk deel een gevolg is van de terugval van de economische activiteit. ‘Die terugval was het sterkst te voelen in Vlaanderen, dat conjunctureel gezien meestal vooruitloopt op de andere regio’s. Nochtans kenden we een heel sterk voorjaar. Daar zie ik drie verklaringen voor. Ten eerste stellen we duidelijk vast dat de terugval sinds de zomer zich voordoet in sectoren die een goed eerste semester hebben gehad. Er was een sterke groeidynamiek met een inhaalbeweging van de technologische nijverheden, life sciences en voeding. Als sector hebben we daar mee van geprofiteerd.’

Een tweede oorzaak voor de structurele positieve tendens in uitzendarbeid is dat bedrijven steeds meer geconfronteerd worden met de krapte op de arbeidsmarkt. ‘De knelpunteneconomie maakt dat bedrijven voor aanwervingen of om potentiële kandidaten te zoeken meer beroep doen op externe partners. Daar komt nog bij dat de sector in 2008 en 2009 een kwart was gekrompen. De groei van vorig jaar en begin dit jaar was vrij stevig, maar leidde ertoe dat we terug op het niveau zijn gekomen dat we anders ook hadden bereikt.’

Status quo

Het is nog wat koffiedik kijken, maar wellicht zal de huidige trend zich ook in het laatste kwartaal doorzetten. ‘We verwachten een status quo en houden rekening met een lichte terugval’, stelt Verschueren. Wanneer we de globale activiteit in 2011 bekijken, denk ik dat we uitkomen op een stijging van ongeveer 10 procent, dankzij de uitstekende cijfers van het begin van het jaar.’

‘Wat er de komende maanden staat te gebeuren, hangt volledig af van de economische situatie’, zegt Jan Denys. ‘Als we in 2012 een groei kennen van 0,8 procent, wat nu het basisscenario is, dan zullen we geen krimp voelen maar veeleer een stabilisatie. Maar het is niet zeker of die groei er ook effectief komt. Bij een nulgroei of negatieve groei zullen we uiteraard krimpen.Maar zover is het nog niet.’

Paul Verschueren wijst er wel op dat de groeiverwachtingen voor de economie de voorbije weken stelselmatig zijn teruggeschroefd tot die 0,8 procent. Maar ook hij vindt het te vroeg om uit te gaan van een nulgroei voor volgend jaar. ‘We denken dat economische groei niet de belangrijkste motor zal zijn voor de uitzendsector, maar wel de knelpunteneconomie die zich steeds meer zal laten voelen.’

Overheid

‘En er is nog iets van belang voor de arbeidsmarkt’, voegt Frank Vervaeke toe. ‘De overheid is nu verboden terrein voor uitzendkantoren, maar de Europese Commissie dringt erop aan om ook de publieke sector vrij te maken voor uitzendarbeid. Dat is opgenomen in een communautair akkoord, maar moet nog worden uitgevoerd. Het zou onze sector in elk geval een sterke impuls geven. Verder is een krimpscenario mogelijk, maar er blijft ook schaarste op de arbeidsmarkt. Met meer dan tweehonderd knelpuntberoepen blijft het voor heel wat jobs moeilijk om mensen te vinden. Uitzendwerk blijft daar een belangrijk invoerkanaal.’

‘Wat het eigen personeel betreft, is de uitzendbranche goed voorbereid voor een mogelijke recessie’, vertelt Jan Denys. ‘Zo werken we zelf met tijdelijk personeel en er is een gezonde mobiliteit van eigen medewerkers. Dit betekent dat de omzet al zwaar moet terugvallen vooraleer er echt personeel op overschot is. Daar is nog lang geen sprake van.’

(bvdb) 

Meer info over Interim

12/02/2013