Sollicitanten: vogels voor de kat?

baas (rp)
"Weinig sollicitanten gaan over tot een formele klacht. De Inspectie Werk en Sociale Economie telde er in 2008 amper 25"

Een nieuwe job zoeken, kan frustrerend zijn. Zeker als je het gevoel hebt dat de werkgever er tijdens de sollicitatieprocedure de kantjes af loopt. Toch hoef je niet alles lijdzaam te ondergaan. Er bestaat zelfs een heuse cao die jouw rechten en de plichten van de werkgever afbakent. Maar ben je daar ook wat mee?

“Als sollicitant voel je je soms zó machteloos”, zegt Mark De Quidt. En hij kan het weten. Mark solliciteerde onlangs via een selectiebureau voor een job bij een overheids-vzw. “Ik solliciteerde per e-mail, zoals meer en meer werkgevers tegenwoordig vragen. Toen een reactie uitbleef, belde ik het selectiebureau op. Daar hadden ze mijn mailtje niet zien binnenkomen. Bewijs dan maar eens dat je je cv en motivatiebrief wel hebt gestuurd. Mijn kansen op die job waren verkeken. De procedure liet zelfs niet toe dat ik nog in aanmerking zou komen.”

Mark is geen alleenstaand geval. Een centraal meldpunt waar de sollicitant met zijn grieven terecht kan, bestaat echter niet. “Wij horen dikwijls van sollicitanten dat zij zich onheus behandeld voelen, zeker 50-plussers. Maar weinigen dienen een formele klacht in. ‘Ik wil daar zelfs niet gaan werken’, is de reactie vaak”, vertelt Veerle Heirwegh, diensthoofd werklozen-werkzoekendenwerking van de liberale vakbond ACLVB.

Mag je liegen?

“Als hij het voorwerp was van discriminatie kan een sollicitant eventueel klacht indienen bij het Centrum voor Gelijke Kansen. Hij kan ook terecht bij andere organismen zoals de commissie voor de bescherming van de persoonlijke levenssfeer in verband met de schending van de privacy. Schending van de privacy kan aanleiding geven tot een schadevergoeding”, aldus Stefan Nerinckx, advocaat-vennoot bij Laga en docent arbeidsrecht aan de HUB.

Pas op, publiek toegankelijke informatie over jou op Facebook of Google valt hier niet onder. Werkgevers kunnen zelfs een erkende detective inschakelen om informatie over jou in te winnen als die relevant is voor de job die je op het oog hebt.

“Een sollicitant kan een werkgever wel dagvaarden voor de rechtbank wegens het niet nakomen van verplichtingen in de precontractuele fase”, vult Nerinckx aan. Zulke precontractuele fouten zijn overtredingen van de bepalingen in cao nr. 38 (die zowel verplichte als niet-bindende bepalingen bevat, red.). Betrap je je werkgever op leugens of trekt die een aanbod in, kan je dat inroepen als een precontracuele fout.

Spreekplicht

Uiteindelijk moeten beide partijen vooral te goeder trouw zijn tijdens de sollicitatieprocedure. De werkgever moet correcte informatie geven over de inhoud van de job en is wettelijk verplicht om alle ‘gevolgen’, bijvoorbeeld op medisch vlak, die een functie met zich meebrengt mee te delen.

Maar ook als sollicitant heb je ‘spreekplicht’ over alle informatie over jezelf die relevant is voor de functie. Houd je wat achter en word je aangenomen, dan kan de werkgever je daar later voor ontslaan en een schadevergoeding eisen. Op vragen die niets met de job te maken hebben, zoals het geslacht van je partner, hoef je dan weer helemaal niet te antwoorden. Maar je mag er ook niet over liegen. Ook dat kan later als een reden voor ontslag gebruikt worden.

25 klachten

Ook voor werving- en selectiebureaus geldt er, sinds 1993, een gedragscode in verband met sollicitatieprocedures. De Inspectie Werk en Sociale Economie van de Vlaamse overheid kijkt daarop toe.

“In 5 à 6 procent van de controles moeten we een waarschuwing geven op basis van een inbreuk op die code. Pas na herhaaldelijke inbreuken gaan we eventueel over tot gerechtelijke stappen”, vertelt Marc Willems van de inspectiedienst. “Via het klachtenformulier op werk.be kregen we in 2008 zo’n 25 klachten binnen. Die hebben doorgaans betrekking op vermeende discriminatie en komen niet alleen van sollicitanten maar ook van werknemers. Een klacht van een sollicitant is heel uitzonderlijk. Gewoonlijk gaan die over het niet kunnen inkijken van resultaten van selectieproeven of psychologische tests, of over het gebrek aan feedback.”

Geen antwoord

Gebrek aan antwoord is misschien nog de grootste verzuchting van sollicitanten. Zowel de gedragscode als cao nr. 38 sporen werkgevers aan om sollicitaties te beantwoorden. Maar kan een sollicitant op basis daarvan juridisch iets ondernemen? “Op dit moment niet, ook niet bij sollicitaties per mail”, zegt Stefan Nerinckx.

Daarvoor is het wachten tot het wetsvoorstel van sp.a’ers Hans Bonte en Meryame Kitir eind juni wordt gestemd. Hun voorstel, dat ten vroegste deze zomer wet wordt, verplicht bedrijven binnen de maand op een sollicitatie te antwoorden. Wie dat niet doet, mag zich aan een boete tot 500 euro verwachten.

(ks) - Illustratie: (rp) 

Meer info over Sollicitatiegesprek , Selectietesten

28/04/2010