NSZ klaagt ‘valse’ sollicitaties aan

“Wanneer een werkgever een werkonwillige sollicitant op bezoek krijgt, zou hij die moeten kunnen doorgeven aan de VDAB” (Christine Mattheeuws, voorzitter NSZ)

Een kwart van de ondernemers vindt ondanks de crisis en de 203.000 werklozen in Vlaanderen geen geschikt personeel. Een van de problemen, stelt het Neutraal Syndicaat voor Zelfstandigen, is dat heel wat sollicitanten eigenlijk niet op zoek zijn naar een job.

‘Steeds vaker duiken er sollicitanten op die enkel op gesprek komen om te bewijzen dat ze inspanningen leveren om een job te vinden, om zo hun uitkering niet te verliezen’, zegt NSZ-voorzitter Christine Mattheeuws. ‘Sommigen komen daar zelfs ongegeneerd voor uit. Uit een bevraging die we in december uitvoerden bij 773 kmo’s, bleek dat zeven op de tien hier al mee te maken hadden.’

Bewijzen voorleggen

Wouter Langeraert, adviseur bij de RVA, herkent deze klachten. ‘We horen soms ook verhalen over sollicitanten die zich pro forma aanbieden om bewijzen te verzamelen voor hun uitkering. En we volgen die mensen ook op. Sinds 2004 zijn werklozen niet alleen verplicht in te gaan op oproepen van de VDAB of voorgestelde opleidingen te volgen, ze moeten ook actief op zoek naar werk en de bewijzen daarvan kunnen voorleggen. De resultaten van de systematischere controles: in 2003 legde de RVA in heel het land 12.538 sancties op; in 2010 waren dat er al 50.220.’

Op dit moment is een kwart van de Belgische kmo’s op zoek naar één of meerdere geschikte kandidaten. ‘Vaak zoeken ze permanent personeel, maar niet altijd langs klassieke kanalen. In de kleinhandel hangt men dikwijls gewoon een bericht uit in de winkel. Dat betekent dat we geen officieel cijfer kunnen plakken op de openstaande kmo-jobs.’

Grotere kloof nodig

86 procent van de kmo-zaakvoerders die personeel zoeken, omschrijft de zoektocht als moeilijk, zeker omdat heel wat gezochte profielen samenvallen met knelpuntberoepen: verkopers bij bakkers en beenhouwers, elektriciens, technici en metaalbewerkers in de bouwsector, chauffeurs voor de transportsector, vertegenwoordigers en administratieve krachten.

‘Dikwijls komt bij die jobs weekend- en avondwerk kijken, terwijl de lonen niet torenhoog zijn, en daar wringt vaak het schoentje’, stelt Christine Mattheeuws. ‘De kloof tussen de laagste inkomens en de werkloosheidsuitkering zou vergroot moeten worden, maar dat kan alleen door lagere loonlasten in te voeren.’

Jobs zonder kandidaat

Voor 8 procent van de openstaande kmo-jobs meldt zich geen enkele kandidaat. Dook er toch iemand op, dan viel dikwijls de beperkte (vak)kennis of het gebrek aan motivatie op. ‘Heel wat kandidaten hebben eigenlijk geen interesse voor de job, maar willen wel dat attest om hun uitkering niet te verliezen’, herhaalt Christine Mattheeuws. ‘Dat de VDAB werklozen bestookt met jobaanbiedingen en hen activeert, is positief. Maar het zou nog verder moeten gaan. Wanneer een werkgever een werkonwillige sollicitant op bezoek krijgt, zou hij die moeten kunnen doorgeven aan de VDAB, via een online applicatie bijvoorbeeld. Zo kan de VDAB de betrokken persoon op het matje roepen.’

Momenteel is het controleren van het zoekgedrag en het sanctioneren van werkonwilligen een taak voor de RVA. Activering zit bij de VDAB. De jongste staatshervorming hevelt de controle op werkzoekenden echter over van RVA naar VDAB. In de praktijk moet dat leiden tot meer efficiëntie en minder bureaucratie voor werkgever en werknemer.

Misbruik opsporen

VDAB-topman Fons Leroy: ‘De staatshervorming zorgt er voor dat het systeem van de RVA vervangen wordt door een coherent activeringsbeleid. In de praktijk is het al mogelijk om feedback te geven over sollicitanten. Werkgevers zijn daar niet altijd van op de hoogte. Het vraagt ook inspanning en tijd.’

Wouter Langeraert van de RVA benadrukt dat de huidige procedure al heel wat misbruiken uit het systeem haalt, al zijn ze nooit helemaal uit te sluiten: ‘Werkgevers kunnen een werkonwillige sollicitant altijd aan ons signaleren. We volgen die ook op. Daarnaast nodigen we werkzoekenden uit voor een gesprek met een RVA-medewerker, gaan we na welke acties ze hebben ondernomen en controleren we de ernst van de sollicitatiebewijzen die ze voorleggen.’

Waarom niet aangeworven?

Ook de VDAB probeert werkonwilligen op te sporen, al is dat niet makkelijk. ‘We bespreken met werkzoekenden in begeleiding waarom ze na een sollicitatie niet werden weerhouden, maar we zijn natuurlijk niet bij die sollicitaties zelf’, zegt VDAB-woordvoerster Anneke Ernon.

‘Voor ons is feedback van werkgevers dan ook heel belangrijk en welkom. Wie op onze site een job post, kan binnenkort aangeven waarom kandidaten niet werden aangeworven. En onze consulenten starten met een pilootproject waarbij ze bedrijven na een sollicitatie bellen om te vragen hoe de sollicitatie geweest is. Met deze informatie willen we de werkzoekenden beter en gerichter verder begeleiden naar werk. Wanneer mensen niet op verplichte gesprekken komen of een opleiding niet volgens de afspraken volgen, geven we dat nu ook door aan de RVA. Vorig jaar waren er zo 34.000 transmissies.’

(bvdb) – Foto: (kb) 

Meer info over Waar vind ik jobs? , Waarom vind ik moeilijk een job? , RVA

06/03/2012