Mag een werkgever je (laten) fouilleren?

Stel: er zijn goederen verdwenen uit het bedrijf en je werkgever vermoedt diefstal door een werknemer. Mag hij/zij de werknemer dan (laten) fouilleren om de diefstal te bewijzen? We vroegen het aan Lies Planckaert, Legal Advisor bij Partena …

12 februari 2014

Delen

fouilleren

"Je werkgever mag inderdaad overgaan tot fouilleren, maar zo’n controle is strikt gereglementeerd", bevestigd Planckaert. "Je baas kan dus niet zomaar alle werknemers fouilleren of hun handtas of rugzak (laten) controleren. Een controle met het oog op preventie of vaststelling van diefstal is bovendien enkel toegestaan bij het verlaten van de werkplaats of de onderneming."

Voorwaarden voor uitgangscontroles

De voorwaarden waaraan een werkgever moet voldoen om een uitgangscontrole te mogen (laten) uitvoeren, zijn:

1. Verwittiging van de werknemers 

Ten laatste bij het betreden van de onderneming of de werkplaats moeten de werknemers verwittigd worden van het feit dat er gecontroleerd kan worden op diefstal bij het verlaten van het gebouw en/of bedrijventerrein.

De ondernemingsraad (of bij ontstentenis aan het CPBW), de vakbondsafgevaardigden of alle werknemers rechtstreeks moeten vooraf op de hoogte gebracht worden van de perimeter van de onderneming of de werkplaats waarbinnen controles mogelijk zijn, de diefstalrisico’s in de onderneming of werkplaats, de maatregelen die al genomen zijn om de risico’s te voorkomen of te verhelpen (bijvoorbeeld een geldig ingevoerde camerabewaking) én de controlemethodes die gebruikt zullen worden.

2. Controle op basis van steekproeven of een vermoeden van diefstal 

Controle is mogelijk op basis van steekproeven, waarbij alle werknemers zonder onderscheid gecontroleerd kunnen worden, of als er een vermoeden is van diefstal, op basis van de gedragingen van een werknemer of van materiële aanwijzingen.

Systematische controles zijn enkel mogelijk met de toestemming van de Minister van Binnenlandse zaken, die slechts onder zeer strikte voorwaarden wordt toegekend.

3. Enkel bewakingsagenten mogen de controle uitvoeren 

De uitgangscontroles kunnen enkel door bewakingsagenten worden uitgevoerd die daartoe bevoegd zijn en van hetzelfde geslacht zijn als de gecontroleerde. Het hoeft niet noodzakelijk een externe firma te zijn. De werkgever kan ook een interne bewakingsdienst organiseren in zijn onderneming. De bewakingsagent zelf moet weliswaar de juiste opleiding genoten hebben en over de nodige attesten beschikken om het beroep uit te oefenen. De werkgever zelf of andere leidinggevenden mogen de werknemers niet fouilleren!

4. De werknemers moeten instemmen met de controle 

Als de werkgever een bepaalde werknemer wil laten controleren op basis van een vermoeden van diefstal is de individuele toestemming van deze werknemer vereist. Als de controle gebeurt op basis van steekproeven, volstaat een gemeenschappelijke toestemming. Deze kan blijken uit de verslagen van de ondernemingsraad of van het comité voor preventie en bescherming op het werk (CPBW).

In ondernemingen zonder ondernemingsraad of CPBW kan de toestemming blijken uit een ondernemings-cao over diefstalpreventie of uit het arbeidsreglement van de onderneming.

5. Enkel relevante en vrijwillig voorgelegde goederen kunnen gecontroleerd worden 

De uitgangscontrole moet betrekking hebben op de goederen die de werknemer vrijwillig voorlegt, zoals een handtas of een rugzak die hij bij zich draagt, of op de goederen die zich in zijn voertuig bevinden.

De bewakingsagent mag de werknemer bij het verlaten van de onderneming slechts oppervlakkig fouilleren door zijn kledij af te tasten. Vragen dat de werknemer zich zou uitkleden, gaat te ver en schendt de privacy.

6. Schriftelijke vaststelling door de bewakingsagent 

De bewakingsagent moet zijn bevindingen schriftelijk aan de werkgever meedelen en ook de betrokken werknemer moet een kopie van dit document ontvangen.

Ontslag bij vaststelling van diefstal?

Als een werknemer bij een uitgangscontrole betrapt wordt op diefstal, dan is er een geldig bewijs voor ontslag. Er wordt een ernstige fout vastgesteld van de werknemer, waardoor er een vertrouwensbreuk ontstaat tussen de werkgever en zijn werknemer, die de verdere samenwerking onmiddellijk en definitief onmogelijk kan maken.

De werknemer kan met andere woorden ontslagen worden voor een dringende reden. De waarde van het gestolen goed speelt hierbij geen enkele rol. Het feit dat vaststaat dat de werknemer gestolen heeft, is voldoende. Toch blijft de beoordeling van een dringende reden altijd een feitenkwestie die aan de soevereine beoordelingsvrijheid van de arbeidsrechtbank wordt overgelaten.

Ontslag bij weigering van de controle?

De weigering om zich te onderwerpen aan een uitgangscontrole kan als een vorm van insubordinatie ten aanzien van de werkgever beschouwd worden. Ze kan in die zin ook aanleiding geven tot ontslag en mogelijks zelf tot een ontslag om dringende reden.

Ontslag lijkt in dit geval echter alleen mogelijk als de weigering van de werknemer aanhoudend en ongerechtvaardigd is, en de controle rechtmatig werd georganiseerd. Ook in dit geval komt het aan de arbeidsrechter toe om de feiten te beoordelen en zich uit te spreken over het ontslag om dringende reden.

(lp/kv) – Bron: Partena 

Ontvang de nieuwste tips over werk en carrière

Meer dan 440.000 Jobat gebruikers zijn wekelijks op de hoogte

Aanbevolen jobs

Wij jij ook meer verdienen, leukere collega's of minder file ?

De job werd bewaard

Je kan je bewaarde jobs terugvinden onderaan deze pagina, maar ook op de homepage en in Mijn Jobat.

Wil je ze ook op andere toestellen kunnen bekijken? Meld je dan aan.