Loopbaancentrum Kompas bestaat 25 jaar: leren wat je kan en wat je wil

Loopbaancentrum Kompas te Leuven
”Zelfkennis is essentieel om goede keuzes te maken.” (Anne Trio, loopbaancoach Kompas)

Vijfentwintig jaar geleden startte in Leuven het eerste loopbaancentrum. Bij Kompas kun je nog steeds terecht met vragen over je professionele carrière en voor coaching op maat. De laatste jaren ziet Kompas steeds meer mensen met een burn-out.

Mensen kloppen met heel uiteenlopende vragen bij een loopbaancentrum aan, vertelt Anne Trio, loopbaancoach bij Kompas vzw. "Sommige mensen voelen dat ze niet meer op de juiste plek zitten, of willen andere talenten aanboren of zelf iets opstarten." Kompas krijgt werknemers uit alle sectoren en van alle leeftijden over de vloer.

3 grote stappen

Kompas heeft een coachingpakket ontwikkeld dat uit drie grote stappen bestaat. "Zelfkennis is essentieel om goede keuzes te maken", zegt Anne Trio. "Je moet dus eerst een goed zicht krijgen op jezelf. Welk karakter heb je, welke denkstijl, welke manier van werken." De tweede stap brengt de talenten en vaardigheden van een persoon in beeld. De coach peilt daarbij uiteraard naar hun studies, opleidingen en professionele loopbaan, maar ook naar activiteiten in hun vrije tijd. "Sommige mensen denken dat ze geen leiding kunnen geven," zegt Anne Trio, "maar uit een gesprek blijkt dan wel dat ze al jarenlang voorzitter zijn van een vereniging en dat dus in de praktijk wel doen."

In de derde stap legt de coach die talenten en vaardigheden naast de verwachtingen en interesses die iemand heeft. Het resultaat van het hele proces is een profiel dat beschrijft wat iemand kan en wil. Dat profiel wordt dan vertaald naar de arbeidsmarkt, legt Anne Trio uit. "Dan kijken we welke jobs of functies er bestaan die met dat profiel overeenkomen. Op dat moment verwachten we van de mensen een heel belangrijke inbreng: ze moeten zelf op zoek gaan naar informatie om die jobs te toetsen aan de realiteit. Klopt het beeld dat ze ervan hebben wel? We laten mensen een stuk dromen, maar we kijken ook steeds naar wat haalbaar is. Dat is dus een heel belangrijke fase."

Het resultaat van loopbaancoaching kan zijn dat iemand voor een heel andere job of sector kiest. Maar het grootste deel van de mensen die Kompas heeft begeleid, leert om anders naar zijn huidige job te kijken, of stapt over naar een andere functie binnen hetzelfde bedrijf. "Er zijn heel veel mogelijke oplossingen," zegt Anne Trio, "maar de mensen die compleet veranderen zijn de uitzondering."

Burn-out

Sinds enkele jaren zien de coaches van Kompas steeds meer mensen die kampen met een burn-out. Anne Trio wijt dat aan de stijgende werkdruk. "Ik heb het gevoel dat werkgevers de crisis proberen op te vangen door met minder mensen meer werk te verzetten. Door de angst om hun job te verliezen pikken werknemers dat, gaan ze steeds harder werken." Een burn-out heeft altijd twee oorzaken: aan de ene kant een veeleisende werkomgeving, en aan de andere kant kenmerken van de persoon zelf. "Heel vaak zijn het harde en loyale werkers. In plaats van de nodige rust te nemen, zullen ze nog een tandje bijsteken."

Je kunt een burn-out herkennen aan drie symptomen, zegt Anne Trio: jezelf doodop voelen, afstandelijk of cynisch tegenover je werk staan, en het gevoel hebben dat je minder presteert waardoor je nog harder moet werken om alles gedaan te krijgen. Om een burn-out aan te pakken, is een combinatie van hulpmiddelen nodig. Een huisarts moet de diagnose stellen en rust voorschrijven. Maar daarna moet je inzicht krijgen in de oorzaken van de burn-out en wat je eraan kan doen, weet Anne Trio. "Iemand met een burn-out kan opnieuw aan de slag in dezelfde functie, maar alleen als er dingen grondig veranderen, zowel bij jezelf als in de werkomgeving. Als dat niet kan, moet je op zoek naar iets anders."

Mensen

Kompas werd in december 1989 opgestart door Chantal Sap. Tijdens een verblijf in de VS had zij loopbaancoaching leren kennen. Een startsubsidie van toenmalig minister van Arbeid Miet Smet maakte dit eerste loopbaancentrum in Vlaanderen mogelijk. Intussen zijn er meer dan honderd. Kompas is bewust klein gebleven, vertelt Anne Trio. "We willen onze eigen koers blijven varen. Het is soms niet evident, als kleintje tussen grote spelers zoals de vakbonden, maar we houden stand."

Bij de start werkten er vijf coaches; inmiddels zijn dat er vier in vast verband en nog eens vier als freelancer. De coaches hebben een diverse achtergrond: er zijn psychologen en criminologen bij, maar ook een communicatiewetenschapper en een germanist. Stuk voor stuk volgden ze een specifieke opleiding tot loopbaancoach. "Het belangrijkste is dat je interesse hebt voor mensen. We kijken hier niet alleen naar de job, maar naar de hele persoon. Verder moet je goed kunnen luisteren en een gesprek kunnen voeren. Creatief denken wordt belangrijker; de arbeidsmarkt wordt moeilijker, en dus moet je steeds nieuwe oplossingen bedenken."

Een loopbaancentrum richt zich tot werknemers, maar ook zelfstandigen kunnen er aankloppen. Anne Trio vindt het jammer dat werkzoekenden er niet terechtkunnen; voor hen is er alleen de trajectbegeleiding door de VDAB. "Ook werkzoekenden zouden geholpen kunnen worden door loopbaancoaching", zegt Anne Trio.

De vijfentwintigste verjaardag werd vorige donderdag gevierd met een studiedag in Leuven. Daarop stelde Kompas zijn aanpak van burn-outproblemen voor, met lezingen van experts en getuigenissen van mensen die een burn-out achter de rug hebben.

(jd)

Meer info over Loopbaanbegeleiding

19/11/2014