Kan het vandaag nog zonder diploma?

Bij steeds meer beroepen is een startdiploma vereist. Toch kan het vandaag ook zonder. We praten met werknemers die in of vanuit West-Vlaanderen doorgroeiden tot een leidinggevende functie. En dit allemaal zonder een (aangepast) diploma. “Aanvankelijk wilde ik vooral wat geld verdienen.”

9 januari 2018

Delen

“Ik ben er eigenlijk blijven plakken.” (Jana Van Den Abeele, store manager bij A.S.Adventure in Oostende)

“In mijn vijfde jaar middelbaar ben ik na de paasvakantie niet meer teruggekeerd naar school. Ik was toen 17 en verhuisde van Brugge naar Antwerpen. Voor de liefde”, zo vertelt Sarah Lovenweent. Na kort in een Belgacom-filiaal te hebben gewerkt, ging ze aan de slag als uitzendconsulent bij Accent. Daar kon ze opklimmen tot office manager, waardoor ze dus aan het hoofd staat van een uitzendkantoor.

Vijf jaar deed Sarah over dat carrièreverloop. “Vandaag coach ik drie collega’s en het zou leuk zijn om nog meer collega’s te kunnen coachen”, zo klinkt ze ambitieus. Met haar carrière lijkt het dus wel goed te zitten. Haar grote liefde van indertijd is wel niet gebleven. “Maar ik heb toevallig via mijn job wel een nieuwe liefde gevonden”, voegt Sarah er nog aan toe.

Mislukking

Carrières zonder diploma, zoals die van Sarah Lovenweent, duiken geregeld op, maar wel minder dan vroeger. “Ten opzichte van 30 of 40 jaar geleden spelen diploma's een belangrijkere rol in je loopbaan”, stelt Shaireen Aftab, woordvoerder bij VDAB en zelf overigens afkomstig uit Oostende. “Aan de ene kant zijn verschillende beroepen technisch complexer geworden. Of ze vereisen een groter vermogen tot abstractie of inschatting van de uit te voeren actie.”

Daarnaast is zowel de wetgeving als visie op on- of kortgeschoold zijn sterk veranderd. “Vandaag is op de arbeidsmarkt de laatste generatie nog actief die al vanaf veertien jaar de schoolbanken kon verlaten.” Later kwam er de leerplicht tot achttien. “Wat betekent dat iedereen in principe minstens een getuigschrift of diploma secundaire onderwijs moet hebben. Geen diploma staat dus meer en meer synoniem voor mislukking of voor een gebrek aan doorzettingsvermogen en discipline.”

School of werk is hierbij niet alles. Je competenties, ervaringen die je buiten je job doet of deed, spelen ook meer en meer een rol. “Die ervaringen moet je zelfs meer in de kijker zetten om je mogelijkheden op de arbeidsmarkt te vergroten” benadrukt Aftab. Anderzijds, zo stelt ze, worden ook zaken als teamwerk, communicatie, kritisch denken en probleemoplossend werken in de laatste graad van het secundair en vooral het hoger onderwijs aangeleerd.

Leerkracht en it’er

Vaak klinkt het dat het exacte behaalde diploma vandaag niet zozeer van tel is, maar wel dat men er één heeft. “Deels klopt dit, maar ook niet helemaal”, vindt de VDAB-woordvoerder. “Het hangt heel sterk af van sector of beroep. Voor pakweg verpleegkundigen of leerkrachten is het exact behaalde diploma nog altijd allesbepalend”, merkt ze op. “Voor hogere technische profielen type ingenieurs, zal een werkgever ook maar een zeer beperkte selectie alternatieve diploma’s aanvaarden. Als hij dat al doet.”

Voor een aantal beroepen, zoals informatici, is het tekort zo groot dat men wel breder zoekt dan enkel afgestudeerde informatici, en zelf voor specifieke opleiding zorgt. “Ook een gediplomeerde informaticus beheerst niet alle programmeertalen of specialisaties. En moet zich ook continu bijscholen. Die bedrijven bieden hiervoor eigen opleidingstrajecten.”

Zoöloog in winkel

Ook in retail gebeurt het vaak dat iemand met een bepaald diploma een bepaalde job uitoefent die niet echt aansluit bij de studie. Jana Van Den Abeele is hiervan een goed voorbeeld. Zij studeerde in het Britse Bristol een gecombineerde bachelor: psychologie en zoölogie. “Na die studies volgde ik nog een master in natuurbehoud. Waarvoor ik vijf maanden onderzoek heb gedaan in Madagascar”, vertelt Jana. “Tijdens dat onderzoeksproject, dat twee jaar liep, wilde ik op het eind toch ook wat verdienen. En zo kwam ik in een winkel van A.S.Adventure terecht.”

Maar wat haar eerst een tijdelijke job leek, duurde uiteindelijk langer. “Het beviel me eigenlijk best”, stelt ze. “Ik vond er een heel aangename werksfeer en had leuke collega’s. Waardoor ik er eigenlijk ben blijven plakken. Ik werk er intussen vijf jaar.” Van verkoopmedewerker klom Jana op naar afdelingshoofd voor het loopassortiment en werd ze vervolgens winkelverantwoordelijke van de A.S.-winkel in Knokke.

Kan Jana in haar huidige job overigens nog wat opsteken van haar studies zoölogie en psychologie van weleer? “Niet zo veel”, geeft ze toe. “Alhoewel, de aandacht voor details en het probleemoplossend denken. Die komen me nog wel van pas.”

(wv) 

Ontvang de nieuwste tips over werk en carrière

Meer dan 440.000 Jobat gebruikers zijn wekelijks op de hoogte

Aanbevolen jobs

Wij jij ook meer verdienen, leukere collega's of minder file ?

De job werd bewaard

Je kan je bewaarde jobs terugvinden onderaan deze pagina, maar ook op de homepage en in Mijn Jobat.

Wil je ze ook op andere toestellen kunnen bekijken? Meld je dan aan.