Iedereen terug naar school

Het klinkt een beetje bitter, maar voor de opleidingscentra wordt 2009 zonder twijfel een gouden jaar. Net als tijdens de recessie van de jaren tachtig zullen heel wat (ex-)werknemers hetzelfde plan smeden: een nieuw vak leren. Maar voor wie nog werkt maar op de wip zit, is opstappen en een nieuwe toekomst bij elkaar studeren vlugger gezegd dan gedaan.

23 maart 2009

Delen

'Voor cursisten is de combinatie job, gezin, studie er soms te veel aan' (Erik Van Laer, gedelegeerd bestuurder Syntra Antwerpen Vlaams-Brabant)

De voorbije maanden kondigden grote en kleine bedrijven duizenden ontslagen aan. De komende weken en maanden gaan al die ex-werknemers op zoek naar een nieuwe job. In dezelfde sector of, mits omscholing, in een heel andere branche. Opleidingscentra allerhande zijn gewaarschuwd. 2009 wordt een jaar als geen ander.

"We zijn ons heel bewust van de uitdaging die op ons afstevent", zegt algemeen directeur van de VDAB-competentiecentra Mireille Gillebeert. "Momenteel merken we er nog niet veel van. Het toont zich ook nog niet in de cijfers, maar dat zal binnen twee maanden ongetwijfeld anders zijn."

'Momenteel merken we nog niets van de toestroom, maar dat zal binnen twee maanden wel anders zijn' (Mireille Gillebeert, algemeen directeur VDAB-competentiecentra)

Ook Erik Van Laer, directeur van Syntra Antwerpen en Vlaams-Brabant, ziet het effect van de crisis nog niet doorsijpelen in de inschrijvingscijfers. "Onze cursisten schrijven zich pas in vanaf juni. Vorig jaar was er toen nog geen vuiltje aan de lucht. Dit jaar is het wachten op de cijfers van september. Maar als ik Unizo hoor zeggen dat de grote klap pas dit najaar volgt, denk ik dat we het echte verschil pas in 2010 zullen zien."

Zolang zal het bij de competentiecentra niet duren, verwacht Gillebeert. "Wij maken nu plannen om de toevloed, die er dit jaar zeker komt, op te vangen. Momenteel worden er besprekingen gevoerd op alle niveaus: met de competentiecentra, met de sectoren, maar ook met bedrijven die voor collectieve ontslagen staan of waar arbeiders tijdelijk werkloos worden. We bekijken nu welke modules voor hen, op korte termijn, interessant kunnen zijn."

Vanaf 1 april kunnen die tijdelijk werklozen trouwens terecht in de VDAB-centra voor opleidingen op maat van hun werkschema. "We spreken dan over korte modules die werknemers heroriënteren in de richting van openstaande jobs", legt Gillebeert uit.

'Hoeveel extra opleidingen we dit jaar zullen geven? Ik vrees het ergste'

Hoeveel extra opleidingen de VDAB dit jaar zal verstrekken, weet Gillebeert niet. "Er is een werkgroep die zich daar over buigt, maar eerlijk gezegd, vrees ik het ergste. Voor sommige bedrijven praten we al snel over honderden ontslagen. Allemaal samen zullen dat er duizenden zijn." Zorgt dat extra werk ook voor meer werkgelegenheid in de opleidingscentra? "Waarschijnlijk wel, en we hebben ons zo georganiseerd dat eventuele tekorten snel kunnen worden opgevangen."

Ook Van Laer rolt de mouwen alvast op in afwachting van wat een druk jaar belooft te worden. "Al ligt ons doelpubliek toch iets anders dan dat van de VDAB. Wij richten ons, onder andere, op mensen die zelfstandig ondernemer willen worden. Dat zijn er jaarlijks toch zo'n achtduizend. Daar zitten zowel werknemers bij die een eigen zaak willen starten als mensen die echt een volledig andere richting willen inslaan. Van de metselaar die een eigen zaak wil starten tot de verzekeringsmakelaar die straks fietsmecanicien wil worden dus."

Als de toestroom op gang komt, zal dat bij Van Laer herinneringen oproepen aan de recessie van de jaren tachtig. "Ook toen was er een grote groep ex-werknemers die zich wou herscholen, al waren dat vooral ex-kaderleden van veertig tot vijftig jaar oud die de ondernemer in hen een kans wilden geven." Ook Gillebeert herinnert zich dat er in die periode heel wat hooggeschoolden advies kwamen vragen bij de VDAB. "Het grote verschil met de huidige crisis is dat we toen veel meer tijd hadden om ons te organiseren. Nu ligt alles op twee maanden tijd op zijn kop."

'Voor werkende mensen is het niet eenvoudig om zich om te scholen'

Gillebeert merkt ook een nieuwe trend. Steeds meer werkenden die het gevoel hebben op de wip te zitten, informeren ook naar opleidingsmogelijkheden. Een evident scenario is dat niet. Wie werkt, beschikt meestal niet over de nodige tijd om een voltijdse dagopleiding te volgen. En wie zijn toevlucht neemt tot avondonderwijs doet al gauw driemaal zo lang over dezelfde cursus. Moet zo iemand dan ontslag nemen om zijn kans te wagen? "Dat is wel het laatste wat we iemand aanraden. Voor veel mensen is dat trouwens financieel niet haalbaar. Maar het klopt dat dit een zeer moeilijke categorie is, die trouwens steeds meer zelfs signalen uitzendt dat ze zich niet meer veilig voelt." Wat er op termijn met die groep moet gebeuren, is volgens Gillebeert een opdracht voor de sociale partners.

Naast geld kost omscholen overigens ook tijd. Een Syntra-opleiding vraagt al snel enkele jaren lang twee avonden toewijding per week, exclusief zelfstudie. Evident is dat niet, weet ook Van Laer. "Vastgoedmakelaar is een van onze populairste opleidingen. Maar wie zich verwacht aan een cursus in het verlengde van wat hij op tv ziet, komt bedrogen uit. De eerste zes weken zijn bijvoorbeeld gevuld met burgerlijk recht, twee avonden per week. Jongeren hebben dan nog het voordeel dat ze net van school komen en het studeren nog gewoon zijn. Bij oudere cursisten ligt dat vaak anders. Bovendien moeten zij die studie vaak combineren met hun job en familie, wat er soms te veel aan is. Over alle cursussen heen, haalt gemiddeld vijftien procent van de cursisten de eindmeet niet."

Zowel bij Syntra als VDAB wordt het cursusaanbod voortdurend gemonitord. "Aangezien wij enkel subsidies krijgen voor die cursisten die hier ook een examen afleggen, heeft het voor ons geen enkele zin een opleiding te programmeren die niet de beoogde doelgroep bereikt. Of een waarvan de kwaliteit niet goed is zodat iedereen afhaakt."

(wim.verdoodt@jobat.be)   

 bullets 'Je moet het vooral graag doen'

Ontvang de nieuwste tips over werk en carrière

Meer dan 440.000 Jobat gebruikers zijn wekelijks op de hoogte

Aanbevolen jobs

Wij jij ook meer verdienen, leukere collega's of minder file ?

De job werd bewaard

Je kan je bewaarde jobs terugvinden onderaan deze pagina, maar ook op de homepage en in Mijn Jobat.

Wil je ze ook op andere toestellen kunnen bekijken? Meld je dan aan.