De fotograaf doet meer dan fotograferen

fotograaf
"Je moet iets vinden waar je goed in bent en daarin verdergaan.” (Kwinten Verspeurt, vzw Studio)

In Tour & Taxis in Brussel zijn het dit weekend de 'Imaging Days'. Op deze beurs komen makers van foto- en videoapparatuur hun nieuwigheden voorstellen. Sommige bezoekers dromen wellicht van een carrière als fotograaf. Maar hoe ziet dat beroep er vandaag uit?

De fotografiesector is grondig veranderd, zegt Nikki Huts van de Nationale Vereniging van Beroepsfotografen. "Vroeger had je in elk dorp wel een fotograaf die ook fototoestellen verkocht en filmpjes ontwikkelde. Vandaag staat het fotograferen zelf weer centraal."

Volgens Kwinten Verspeurt van Studio, een vereniging van voltijds beroepsfotografen, wordt het beroep daarbij gespecialiseerder. "De fotograaf die echt alles doet, van huwelijken tot bedrijfsreportages, bestaat bijna niet meer. Mode-, portret- en architectuurfotografen werken anders en hebben andere klanten. Je moet iets vinden waar je goed in bent en daarin verdergaan. Maar wees ook realistisch: als landschapsfotografie jouw ding is, is het niet zo slim om daar je beroep van te willen maken. Er is weinig vraag naar landschapsfotografen."

Toch moet een fotograaf nog steeds van alle markten thuis zijn, vindt Jürgen Doom. Hij is fotograaf in Leuven en doceert fotografie aan de Narafi Hogeschool in Vorst. "Bij ons moeten de studenten alles kunnen: portret, reportage, mode, architectuur, … Als zelfstandig fotograaf heb je dat allemaal nodig. Ik heb ooit het interieur van 250 bistro's gefotografeerd, en ik moest overal ook één gerecht fotograferen. Dan kun je niet zeggen dat je alleen gespecialiseerd bent in interieurfotografie."

Commercieel denken

Kwinten Verspeurt houdt zich bezig met 'sociale fotografie', zoals huwelijksreportages en portretfoto's. Daar is veel vraag naar, vertelt Nikki Huts. "Vroeger lieten mensen zich alleen fotograferen voor een communie en voor een huwelijk. Vandaag laten ze ook foto's maken tijdens een zwangerschap, of van hun pasgeboren baby. Ook familieportretten zijn erg in trek, en een fotoshoot is een populair verjaardags- of Valentijnscadeau. Er zijn zelfs feestjes waar een hele groep naar een fotograaf trekt."

Het is niet zo dat een fotograaf alleen maar fotografeert, zegt Kwinten Verspeurt. "Je bent ongeveer tien procent van de tijd echt aan het fotograferen. De rest van de tijd leid je een bedrijfje, met alles wat daarbij komt kijken. Je beantwoordt mails en telefoons van klanten, verzorgt je marketing en ontwikkelt nieuwe producten." Bij een fotoshoot van één uur komt in totaal zes tot acht uur werk kijken, weet Verspeurt. "Ik zit eerst samen om te bespreken wat de klant wil. Dan is er de shoot zelf. Daarna maak ik een preselectie, en vervolgens komt de klant foto's kiezen. Die selectie werk ik dan af in Photoshop tot elke foto perfect is." Die tijdsbesteding bepaalt de tarieven van een beroepsfotograaf, zegt Verspeurt. "Je hebt bovendien nog vaste kosten zoals huur en verzekeringen, je moet investeren in fotomateriaal, computers en software, en je moet er ook nog van kunnen leven. Als je alleen een uurloon rekent voor de tijd dat je effectief fotografeert, kom je er niet."

In bijberoep

Dat commerciële aspect komt aan bod tijdens de opleiding, zegt Jürgen Doom. "In het derde jaar krijgen studenten het vak bedrijfsbeheer, en daarin leren ze berekenen hoeveel ze voor een shoot moeten vragen. Maar eerlijk gezegd: ik ben nu tien jaar fotograaf en ik worstel daar nog altijd mee."

Veel beroepsfotografen starten als fotograaf in bijberoep, weet Nikki Huts. "Ze willen eerst zien of het wel lukt en de sector leren kennen. De investeringen zijn immers niet min. Als de ervaringen positief zijn, kunnen ze doorgroeien naar voltijds beroepsfotograaf." Ook Kwinten Verspeurt begon als fotograaf in bijberoep. Hij heeft het echter moeilijk met zogenaamde bijberoepers die gewoon wat willen bijverdienen met hun hobby. "Als zo iemand voor 500 euro van 's ochtends tot 's avonds een huwelijk wil komen fotograferen, dan wordt het moeilijk om uit te leggen waarom jij daar eigenlijk vier keer meer voor moet vragen."

Emotie

Om zich van de hobbyfotograaf te onderscheiden, heeft een beroepsfotograaf vier talenten nodig, zegt Nikki Huts. "Je moet eerst en vooral technisch heel goed zijn, want je kan je niet permitteren slecht werk af te leveren. Daarnaast moet je creatief zijn, commerciële feeling hebben, en de juiste persoonlijkheid om met mensen om te gaan." Kwinten Verspeurt vindt dat een beroepsfotograaf vooral een perfect afgewerkt product moet leveren "Sommige hobbyfotografen geven na een fotoshoot honderden onbewerkte foto's mee op een usb-stick. Als professioneel fotograaf kan je je dat niet permitteren."

Tijdens de fotografieopleiding aan Narafi wordt daarom heel veel tijd gestoken in het evalueren van foto's van studenten. "De techniek van fotograferen is eigenlijk niet zo moeilijk", zegt Jürgen Doom. "Als je uitlegt hoe een camera werkt en hoe je flitslicht gebruikt, kan 95 procent van de mensen dat na wat oefening ook. Het is veel moeilijker om een verhaal te leren vertellen, om met je beelden emotie op te wekken. Daar worstelen mijn studenten het meeste mee."

Als sociaal fotograaf haalt Kwinten Verspeurt de meeste voldoening uit de omgang met mensen. "Ik zoek samen met mijn klanten naar iets waar ze trots op zijn. Het leukste is als ze nadien komen vertellen hoe andere mensen reageren op een album of op een groot portret dat bij hen thuis aan de muur hangt."

(wv) – Meer info: www.imaging-days.be / www.beroepsfotografen.be / www.vzwstudio.be / www.narafi.be

Meer info over Welke job past bij mij? , Zelfstandigen en bijberoep , Sectoren

06/03/2015