Burgemeester zijn is de mooiste job ter wereld

“Ik val terug op zowat de helft van mijn inkomen als burgemeester.” (Jozef De Borger, oud-burgemeester Londerzeel)

Op 1 januari gaf Jozef De Borger de burgemeesterssjerp van Londerzeel door aan coalitiepartner Nadia Sminate. Meer dan 20 jaar burgemeesterschap hebben hem geleerd dat een burgemeester in de eerste plaats een people manager moet zijn. “Je moet mensen overtuigen en enthousiast maken.”

Jozef De Borger (1961) studeerde politieke wetenschappen aan de VUB. Het was een vriend des huizes die toen werkte als kabinetssecretaris van Leo Tindemans die hem deze opleiding aanraadde. "Ik vond het enorm boeiend. Het is een ruime opleiding, met een stuk rechten, economie, financiën, geschiedenis, politieke en sociale theorieën." Na een aanvullende opleiding milieukunde, ging hij aan de slag op de aankoopdienst van General Motors. "Ik vond dat een mooie job, maar ik was niet technisch geschoold en dat was in een automobielfabriek toch wel een probleem. Ze zagen er liever ingenieurs dan politieke wetenschappers."

In de praktijk

In 1984 begon hij te werken als stafmedewerker bij de Vereniging van CVP-raadsleden, een studiedienst die de lokale mandatarissen bijstond met praktisch en juridisch advies. Vandaar was het een kleine stap naar het Centrum voor Politieke, Economische en Sociale Studies (CEPESS), de studiedienst van de toenmalige CVP. Het was Herman Van Rompuy die hem aanspoorde om de stap naar de actieve politiek te zetten. "Bij de gemeenteraadsverkiezingen van 1988 stond ik op de 18de plaats, op een lijst met 25 kandidaten. Maar ik was heel actief in het verenigingsleven – de Chiro, de jeugdraad, de voetbalclub – en dankzij die bekendheid werd ik niet alleen verkozen, maar werd ik meteen ook de jongste schepen in het bestuur."

Wat hij leerde in de opleiding politieke wetenschappen en de dagelijkse politieke praktijk verschillen als dag en nacht van elkaar, merkte Jozef De Borger al snel. "Tijdens mijn studies, en ook later op de studiedienst, was ik vooral op een theoretisch en juridisch niveau bezig. In de praktijk moet je met heel veel zaken rekening houden. Je moet niet alleen weten wat de wet voorschrijft, maar ook wat haalbaar is voor je coalitiepartners, voor de publieke opinie, voor de diensten die het zullen moeten uitvoeren. Dat is een heel stuk moeilijker dan wat je achter een bureau uitdenkt."

Mensen managen

In januari 1995 werd Jozef De Borger burgemeester, bevoegd voor algemeen beleid, begroting, personeelszaken en veiligheidsdiensten. 21 jaren in het hoogste ambt in de gemeente hebben hem een goed beeld gegeven van wat een burgemeester moet kunnen. "Het moeilijkste is verkozen worden", lacht De Borger. "Maar vooral moet een burgemeester mensen kunnen managen. Je moet ervoor zorgen dat je de meerderheid samenhoudt; je moet de leden van het college van burgemeester en schepenen, en de leden van de gemeenteraad – al dan niet uit verschillende partijen en met hun eigen karakters – laten samenwerken, en ervoor zorgen dat er beslissingen genomen worden.

"Aan de andere kant moet je die beslissingen kunnen overbrengen bij wie ze zal moeten uitvoeren: de gemeenteambtenaren, de technische diensten, de veiligheidsdiensten … Je moet hen overtuigen en enthousiast maken, zodat ze zich er achter scharen. En je moet de overredingskracht hebben om de beslissingen over te brengen naar de publieke opinie."

Vertrouwenspersoon

Jozef De Borger voerde een actieve aanwezigheidspolitiek in 'zijn' gemeente. "Ik heb me 's avonds en in het weekend op zo veel mogelijk evenementen en feesten laten zien. Daardoor weet je wat er leeft bij de mensen, en verlaag je de drempel om je aan te spreken – mensen moeten niet naar het gemeentehuis om de burgemeester te zien. Je bent voor veel mensen een vertrouwenspersoon, je hoort ook verhalen over hun familiale problemen." Gemiddeld was De Borger zo'n 65 uur per week actief. Maar daarover klaagt hij niet: het burgemeesterschap is voor hem de mooiste job die er is.

"Het is heel anders dan de nationale politiek, omdat je zo dicht bij de mensen staat. Als je in het parlement een wet stemt die op het terrein niet werkt, dan merk je daar niet meteen iets van. Als een burgemeester een speelplein laat aanleggen waar iets niet in orde is, dan zie je dat zelf meteen – en anders kom je het heel snel te weten."

Op sociale media zijn politici vandaag een gemakkelijke schietschijf. Zou Jozef De Borger vandaag nog steeds de stap naar de actieve politiek zetten? "Dat is een moeilijke vraag. Als ik opnieuw burgemeester kon worden: direct. Een neef van mij studeert ook politieke wetenschappen, en hij denkt toch aan een job buiten de politiek. Tegenwoordig zijn politieke wetenschappers erg in trek in het onderwijs, dat was in mijn tijd wel anders."

Nog geen pensioen

Door het bestuursakkoord dat na de vorige verkiezingen werd gesloten, kwam het burgemeesterschap op 1 januari in handen van coalitiepartner Nadia Sminate. Jozef De Borger blijft echter aan de slag. "Veel mensen denken dat ik rustig met pensioen kan gaan, maar dat klopt niet. Een lokale mandataris moet een loopbaan van 36 jaar hebben voor een volledig pensioen, en daar zit ik nog niet aan. Ik ben bovendien nog maar 54, veel te jong om te stoppen met werken – ik wil zeker nog tien jaar doorgaan."

De volgende drie jaar blijft De Borger schepen. Met zijn bevoegdheidspakket is dat geen fulltimejob. De verloning is dan ook een pak lager dan die van een burgemeester. "Ik val terug op zowat de helft van mijn inkomen als burgemeester. De vrijgekomen tijd wil ik daarom met andere activiteiten invullen."

Jozef De Borger is al jaren actief bij Energik, een onafhankelijk platform over energie en leefmilieu dat de industrie, de wetenschappelijke wereld en de overheid samenbrengt. Daar leerde hij wat er in de privésector leeft. "Sommige mensen zeggen weleens dat ik een leidinggevende functie in de privé zou moeten zoeken, maar ik ben daar nog niet zo zeker van. De privésector werkt toch heel anders dan de overheid. Ik ben goed in mensen bij elkaar brengen, hen aanzetten om samen te werken. Dat doe ik het liefst."

(wv)

Meer info over Welke job past bij mij? , Gelukkig op het werk , 50-plussers , Overheid , Langer werken , Persoonlijke ontwikkeling

14/01/2016