Beroep met toekomst: de verzuimcoach

“We zullen moeten aanvaarden dat werk steeds complexer wordt.” (Tony Swinnen, SD Worx)

Nog nooit zaten er zoveel werknemers voor lange tijd ziek thuis. Intussen trachten steeds meer werkgevers het probleem aan te pakken en bespreekbaar te maken, bijvoorbeeld door een absenteïsme- of verzuimcoach in te schakelen. “Voor mensen die langdurig afwezig zijn, is het soms moeilijk om na lange tijd terug te keren.”

De redenen om als werknemer langdurig thuis te blijven zijn divers. Fysieke klachten bijvoorbeeld, zoals intense rugpijn. Of een psychische aanleiding, zoals stress. Diverse aanleidingen dus, en ook steeds meer thuisblijvers. Dat blijkt uit recente cijfers van HR-dienstverlener SD Worx. Bedroeg het langdurig ziekteverzuim in 2008 nog 1,75 procent, dan steeg dat vorig jaar naar 2,81 procent.

Bij deze percentages gaat het dan om het gemiddeld aantal dagen ziekte langer dan één maand, ten opzichte van het aantal dagen dat iemand zou moeten werken. Dat percentage voor langdurig ziekteverzuim blijft maar stijgen, terwijl het kortdurend ziekteverzuim nagenoeg constant blijft.

Overkomt iedereen

Eén belangrijke vaststelling: langdurig ziekteverzuim overkomt iedereen. Zowel mannen en vrouwen, arbeiders, bedienden en voltijdse en deeltijdse medewerkers. Geen enkele categorie steekt substantieel boven de andere uit. Voorts is er niet meer langdurig verzuim in sectoren met fysiek zware arbeid. Ook dienstenbedrijven of administraties hebben ermee te maken. “In de praktijk kan iedereen langdurig thuis zitten”, bevestigt Gisèle Cox, absenteïsmecoach bij de Federale Overheidsdienst (FOD) Financiën. “Al duikt het in onze organisatie het vaakst op bij zestigplussers.”

Het project rond verzuim- of absenteïsmecoaching is vrij nieuw bij de (FOD) Financiën. De coaches zijn er niet voor wie enkele dagen thuiszit, maar voor langdurige afwezigheden. In de praktijk is dat langer dan één maand. “Voor mensen die langdurig afwezig zijn, is het soms moeilijk om na lange tijd terug te keren”, weet Gisèle Cox. Coaching kan dan helpen om die terugkeer voor te bereiden. Cox voert in de organisatie als medewerker nog andere taken uit, maar absenteïsmecoaching is een van de belangrijkste.

Contact houden

Het initiatief bij de overheidsorganisatie speelt in op de nood aan een aanpak rond verzuim. Niet dat de organisatie naar eigen zeggen een groot en urgent probleem heeft met absenteïsme, maar voor de dienst is het belangrijk dat ook wie er langdurig uit is, aan boord blijft.

De coaching gebeurt door Cox en haar collega’s overigens niet met de langdurig afwezige zelf, maar met het diensthoofd. “Die kent zijn medewerker immers het best. Samen zoeken we uit hoe we de zogenaamde re-integratie zo vlot mogelijk kunnen laten verlopen, bijvoorbeeld door te verzekeren dat er bij terugkeer geen stapel werk wacht of door een tijdelijke deeltijdse terugkeer voor te stellen.”

Gevoelige kwestie

Een toveroplossing is er niet, maar volgens Cox is het aangewezen dat de leidinggevende ook tijdens de afwezigheid contact blijft houden met de medewerker en vertelt over de gebeurtenissen op het werk. “Zo blijft de medewerker zich betrokken voelen. Vertrouwen is hierbij cruciaal.” Ze moedigt de leidinggevenden ook aan om verzuimgesprekken te voeren met medewerkers die vaak kort afwezig zijn. Ze begeleidt hen bij de voorbereiding en de evaluatie van deze gesprekken.

Met het coachingproject moet de absenteïsmegraad binnen de organisatie verder dalen. Het is vaak een gevoelige kwestie, omdat de baas de exacte redenen niet weet waarom iemand thuis blijft, en de werknemer de details daarvan ook niet hoeft te vertellen aan hem of haar. “Een goede relatie met de manager en met de collega’s staat voorop. Daarom ook dat preventie zo belangrijk is.”

Organisatie

De overheidsorganisatie is niet de enige organisatie die het probleem proactief te lijf gaat. Ook HR-dienstverleners proberen proactief in te grijpen en bij hun klanten een verzuimbeleid uit te stippelen, zodat coaching nadien niet of minder nodig is. Maar het fenomeen blijft hardnekkig spelen. Steeds meer medewerkers zitten langdurig thuis en één verklaring ligt in het langer werken. Oudere werknemers leiden nu eenmaal meer aan chronische ziekten dan jongeren. De stijging van het aandeel oudere werknemers leidt automatisch tot meer langdurig verzuim.

Toch is er meer aan de hand. “Ziekteverzuim heeft vele oorzaken die absoluut niet alleen werkgebonden zijn. Ook elementen uit de privésfeer spelen mee. Organisaties moeten een inclusief beleid voeren dat moet openstaan voor iedere werknemer en zich richten op zowel fysieke als mentale gezondheid”, stelt Tony Swinnen, verantwoordelijk voor HR-research en -analytics bij SD Worx. Maar de meeste impact, zo benadrukt Swinnen, heeft de werkgever natuurlijk op datgene wat op het werk zelf gebeurt, zoals werkorganisatie, jobinhoud of sociale relaties. “We zullen moeten aanvaarden dat werk steeds complexer wordt, of het nu om technische, creatieve of administratieve jobs gaat. Feit is dat de huidige werkorganisatie vaak niet is aangepast aan de nieuwe inhoud en vereisten van die jobs. Werkgevers, werknemers en de overheid zullen moeten nadenken om het werk anders te organiseren.”

Thuiswerken

Werk anders organiseren, begint vaak al bij de plaats en het tijdstip van het werk. Thuiswerken of telewerken – bij voorkeur beperkt tot twee dagen – heeft een bewezen positief effect op langdurig verzuim. “De werknemer krijgt meer autonomie en vrijheid om de zorg voor zichzelf of anderen én de arbeid te combineren”, zo klinkt het bij SD Worx. Waar thuiswerk niet mogelijk is, bijvoorbeeld in de zorg of in productiebedrijven, kunnen dan weer andere vormen van werkorganisatie een oplossing bieden. Zo vervangen zelfsturende teams of netwerkorganisaties de traditionele hiërarchische structuren.

Het verband tussen thuiswerken en absenteïsme wordt alvast bevestigt bij de FOD Financiën, waar medewerkers met een flexibel regime (en dus zonder prikklok) minder vaak afwezig zijn als deze met vaste werkuren. Flexibiliteit doet mensen blijkbaar minder vaak (ziek) thuisblijven. “Mensen die flexibel werken, kunnen tijdens de uitoefening van hun job bijvoorbeeld even naar de dokter gaan. Als je met een prikklok werkt, is dat gewoon moeilijker”, vertelt Gisèle Cox. Of hoe langdurig thuiszitten diverse aspecten kent.

(wv) 

Meer info over Gelukkig op het werk , Evenwicht werk-privé , Ziekte , Gezondheid , Jobs met toekomst

25/02/2016