Bankbonussen onder vuur: 'Wij volgen gewoon de wet'

KBC-ceo Jan Vanhevel
KBC-ceo Jan Vanhevel krijgt zijn variabele verloning voor 2010, 479.000 euro, uitbetaald in 2012 en gespreid over vijf jaar.

De uitbetaling van bonussen aan bankbestuurders na de financiële crisis zet heel wat kwaad bloed. De Nationale Bank riep banken op om geen bonussen uit te betalen, zolang ze hun staatssteun niet hebben terugbetaald. ‘We volgen gewoon de wettelijke bepalingen’, reageren de banken.

Jean-Laurent Bonnafé van BNP Paribas Fortis krijgt een bonus van 200.000 euro, uitbetaald in schijven tot en met 2014, als aanvulling op zijn salaris van 200.000 euro. ‘Maar’, stelt BNP Paribas Fortis, ‘voor het bepalen van het vast en variabel loon houden wij ons aan de nationale en internationale remuneratieregels. Hiernaast hebben we ook de regels van goed beheer in acht genomen en waren we volledig transparant ten aanzien van de regelgevers.’

Functiepremie

Topman Pierre Mariani van Dexia krijgt 600.000 euro extra voor zijn prestaties in 2010. Dat is 200.000 euro minder dan het jaar daarvoor, maar doordat het vaste loon wordt opgetrokken verdiende Mariani vorig jaar evenveel als in 2009. Hij krijgt immers een functiepremie van 200.000 euro bovenop zijn vast loon van 1 miljoen euro.

‘Onze raad heeft beslist het gedeelte van de variabele bezoldiging te verlagen om een risicoverhogend gedrag te vermijden’, zegt Dexia. ‘Het bedrag van het vaste loon werd verhoudingsgewijs aangepast door een functiepremie toe te kennen aan de leden van de directiecomités van de groep.’ Dexia beklemtoont dat deze vaste functiepremie in de toekomst niet in aanmerking komt voor de berekening van de extralegale pensioenbijdrage. De bonussen van de directieleden worden bovendien gespreid over 4 in plaats van over 3 jaar. Waardoor alles inbegrepen het bezoldingingspakket van de top van Dexia ‘niet verhoogd’ wordt.

‘In 2009 werd geen enkele variabele bezoldiging voor 2008 uitgekeerd aan de leden van het directiecomité van de groep en de entiteiten, in totaal 50 directieleden’, gaat Dexia verder. ‘Vanaf 2010, voor het jaar 2009, was Dexia de enige financiële instelling die anticipeerde op de (nog niet aangenomen) wet door de variabele bezoldiging aan voorwaarden te koppelen en te spreiden over drie jaar. De helft van die gespreide bezoldiging hangt samen met de koers van het aandeel. Daardoor ligt de in 2011 uitbetaalde tranche 13 procent lager dan het vorig jaar aangekondigde nominale bedrag. Bovendien werd de variabele bezoldiging van het executief comité slechts verworven nadat gebleken was dat Dexia kon afzien van verder beroep op de staatswaarborg voor zijn leningen.

Geheel volgens de wet

Jean-Luc Dehaene, die voorzitter is van de Raad van Bestuur van Dexia, benadrukt dat het bezoldigingsbeleid strookt met de Belgische, Franse en Europese wetgeving. ‘De variabele bezoldiging is gekoppeld aan de realisatie van het door de Europese Unie goedgekeurde herstructureringsplan’, stelt hij. ‘Met dat plan moet het risicoprofiel van de bank dalen en de erfenis van het verleden worden weggewerkt.’

Dehaene wijst er nog op dat Dexia een internationale groep is waar de bezoldigingen van het management lager liggen dan het marktgemiddelde en dat de leden van het huidige directiecomité benoemd zijn na de financiële crisis van oktober 2008. ‘Ze hadden de opdracht de gevolgen van het mismanagement van het verleden recht te trekken en voor de toekomst een financieel gezonde en leefbare groep uit te bouwen. Hiervoor hebben ze belangrijke functies en perspectieven in andere financiële instellingen verlaten.’

Eerst staatssteun terugbetalen

De ING-top liet onlangs weten af te zien van de bonus voor 2010 en van de salarisverhoging van 2 procent over 2011. Topman Jan Hommen schreef in een open brief naar de Volkskrant: ‘Tot mijn grote spijt moet ik constateren dat de variabele beloning voor de raad van bestuur voor 2010 het herstellende vertrouwen van onze klanten en de samenleving hernieuwde schade dreigt toe te brengen. Hommen schreef dat de beloning wel conform de afspraken met het Nederlandse ministerie van Financiën was, maar dat de ING-top onvoldoende heeft ingeschat welk signaal van de bonus uitgaat naar de samenleving. ‘De ING-bestuurders zullen geen variabele beloning meer ontvangen zolang de steun die ING van de Nederlandse staat heeft ontvangen, niet volledig is terugbetaald’, zegt hij.

Bij KBC krijgt ceo Jan Vanhevel bovenop zijn salaris van 712.500 euro bruto - vergelijkbaar met wat zijn voorganger ontving - wel een variabele verloning van 479.000 euro, maar de uitbetaling van die variabele verloning wordt uitgesteld tot in 2012, gespreid over vijf jaar en gekoppeld aan de binnen het Europees plan afgesproken terugbetaling aan de overheid. Concreet betekent dit dat de ceo en het directiecomité van KBC voor het derde jaar op rij geen variabele verloning ontvangen.

‘De totale verloning van de ceo bestaat - net als voor de andere leden van het directiecomité - uit een vaste basisvergoeding en een variabel gedeelte dat ongeveer 60 procent van het vast gedeelte bedraagt en ook nooit hoger kan zijn dan deze vaste basisvergoeding’, legt KBC-woordvoerster Viviane Huybrecht uit. ‘Vroeger was het variabel gedeelte van het loon enkel een bepaald percentage van de winst. Dat winstgebonden deel is nu ook kleiner geworden. Het prestatiegebonden deel van de variabele verloning wordt gebaseerd op niet-financiële criteria, zoals de afbouw van risico’s en de uitvoering van het Europees plan. Van het variabel loon van Jan Vanhevel is 372.059 euro bruto voor de financiële resultaten en 106.875 euro bruto gebonden aan niet-financiële criteria.’

Fiscaal gestimuleerd

KBC volgt in zijn remuneratiebeleid de Europese CEBS-guidelines on remuneration en de richtlijnen van de Financial Services and Markets Authority (de vroegere CBFA). ‘De remuneratiepolitiek voor de ceo en de leden van het directiecomité is gebaseerd op een vaste verloning, een resultaatsgebonden variabele verloning en een individuele prestatiegebonden verloning’, licht Huybrecht toe. ‘Tijdens de crisisjaren 2008 - 2009 hebben de ceo en het hele directiecomité afgezien van iedere vorm van variabele verloning.’

Vandaag bestaat het directiecomité van de KBC Groep, op de ceo na, uit nieuwe leden die ten tijde van de crisis nog geen lid waren van het comité. Een intern multidisciplinair remuneratiecomité bewaakt zowel de bedragen van de vergoedingen als de manier van toekennen. ‘Op advies van dat comité heeft de Raad van Bestuur unaniem beslist om de variabele vergoedingen voor 2010 toe te kennen. In zijn evaluatie hield de Raad rekening met zowel financiële als niet-financiële criteria en langetermijndoelstellingen, bijvoorbeeld met het feit dat KBC in 2010 voor het eerst na twee jaar opnieuw mooie resultaten kon voorleggen, dat het risicoprofiel van KBC verder verlaagd werd en dat de uitvoering van het strategisch plan, dat overeengekomen werd met de Europese Commissie, op schema zit’, aldus de woordvoerster.

‘Tijdens de crisisjaren 2008-2009 hebben zowel de ceo als het directiecomité en het personeel van KBC effectief loon ingeleverd in ruil voor werkzekerheid’, geeft Huybrecht nog mee. ‘Kaderleden en bedienden leverden tot 15 procent in; directieleden 25 tot 50 procent van hun totale inkomen. Bij ons bestaat het totale verloningspakket voor iedereen uit een vast en een variabel gedeelte, dat toegekend wordt wanneer de prestaties en resultaten na evaluatie beantwoorden aan de verwachtingen. Variabele verloning wordt door de overheid overigens fiscaal gestimuleerd om de betrokkenheid van werknemers ten opzichte van hun bedrijf te verhogen.’

Bonussen zitten in DNA bankwereld

‘De bonussen voor topfuncties worden openbaar gemaakt, en daar komt heel wat reactie op’, zegt Walter Janssens, directeur beloningsadvies bij Hay Group. ‘Maar in de banksector zijn zulke bonussen niet enkel voor de top weggelegd. Portfolio- of investmentmanagers bijvoorbeeld verdienen soms meer dan hun ceo. Variabele verloningen maken deel uit van het businessmodel van de banken, en dat model is, net als het loonsysteem, onveranderd gebleven na de crisis. Bonussen zitten in het DNA van de bankwereld, met een ‘bonussenmodel’ dat is overgewaaid uit Wall Street en London City. De eerlijkheid gebiedt te zeggen dat de Belgische banken in vergelijking hiermee eerder bescheiden blijven, maar dat neemt niet weg dat zelfs deze ‘bescheiden’ politiek op verontwaardiging van het publiek (en dus het cliënteel) stuit.’

Dit illustreert volgens Janssens eens te meer dat de top te weinig voeling heeft met de gewone man, die niet begrijpt hoe een bedrijf in moeilijkheden toch nog bonussen betaalt. ‘Anderzijds moeten mensen realiseren dat een bedrijf in moeilijkheden leiden geen sinecure is en het dus net belangrijk is om goede mensen voldoende te belonen. Een aangepaste beloning mag dan ook wel, maar die zou meer uit een vast of langetermijninkomen moeten bestaan. Het is positief dat banken hun toplonen moeten bekendmaken, maar de communicatie over lonen blijft gevoelig. In plaats van enkel bij de publicatie van het jaarverslag de lonen vrij te geven pleit ik voor een structurele en permanente communicatie over het loonsysteem. Bovendien kan in deze communicatie ook meer aandacht gegeven worden aan de indicatoren waarop een eventuele bonus gebaseerd wordt.’

(bvdb) – Foto: (kb) 

Meer info over Variabel loon , Bazen

22/04/2011