10 overheidsclichés onder de loep (4/5)

Over weinig werknemers bestaan zoveel clichés als de ambtenaar. Zeker hoogopgeleiden zagen de overheid daardoor maar als een weinig aantrekkelijke bruid. Maar kloppen die stereotypen wel? We zetten tien clichés op een rij en zoeken naar de waarheid.

Cliché 7: Je hebt een lange arm nodig om binnen te geraken

De helft van de Belgen is ervan overtuigd dat iemand in de politiek kennen een voorwaarde is om bij de overheid aan de slag te kunnen. Een vierde meent zelfs dat je daartoe een partijkaart nodig hebt, leert een studie van het Instituut voor de Overheid. "Maar de selecties zijn toch meer en meer aan het professionaliseren", beweert professor Annie Hondeghem. "Ik zeg niet dat er geen voorspraken meer zijn, maar dan vooral nog als je de volledige selectieprocedure doorgelopen hebt. Als je dan nog met een viertal overblijft, heb je misschien wel een streepje voor. In kleine, lokale besturen is die kans groter omdat de afstand tussen de overheid en de politiek er kleiner is. Maar het is zeker niet meer zo dat je op de zitdag van een politicus langsgaat en de volgende week een job krijgt."

In zijn doctoraat stelt Christophe Pelgrims (Instituut voor de Overheid) evenwel vast dat politieke benoemingen toch niet volledig tot het verleden behoren. Pelgrims legde zijn oor te luister bij 32 ambtenaren, politici, kabinetsmedewerkers en consultants die meewerkten aan Beter Bestuurlijk Beleid, de hervormingsoperatie van de Vlaamse overheid. "Een respondent stelde dat de keuze voor een bepaalde kandidaat was ingegeven door het feit dat het agentschap een socialistische oorsprong had", schrijft de onderzoeker. "De competenties van de leidende ambtenaar hadden niets met het agentschap te maken." Volgens Pelgrims zou de politiek zijn hand gehad hebben in de benoeming van 66 topambtenaren.

Cliché 8: Diploma weegt zwaarder door dan competenties

Personeelsattaché Emmanuel Lerno ontkent dat je diploma je carrièremogelijkheden als ambtenaar in een houdgreep houdt. "Het is een vereiste om in een bepaald niveau te starten", geeft hij toe. "Maar vanaf het moment dat je benoemd bent kan je meedoen aan bevorderingsexamens om door te stoten naar een hoger niveau. In theorie kan je zelfs van niveau D, waar geen examenvereisten aan gekoppeld zijn, doorstoten naar niveau A, het hoogste niveau. In de praktijk zijn er zelfs een aantal ambtenaren die dit ook gedaan hebben."

Maar voor de initiële selectie blijft de overheid gebonden aan een KB uit 1937 dat het diploma beschouwt als een blijk van je competentie. Zo kan iemand die zich zonder diploma naar niveau A heeft opgewerkt, niet solliciteren voor een functie op dat niveau aan een ander departement. "We hebben al meermaals voorstellen gedaan om dit federaal te wijzigen", zucht Diana Vanhoebroek van het Vlaams ministerie van Financiën. "Daar zijn we nog niet in geslaagd. Vanuit elke staatshervorming lijken zulke voorstellen keer op keer te sneuvelen."

bullets10 clichés onder de loep (5/5)   

Meer info over Overheid

04/03/2009