Ziekte
Vorige

1 van 131

Volgende

De impact van corona op jouw werksituatie, in vraag en antwoord

Met de verspreiding van het coronavirus duiken tal van vragen op over de impact op het werk. Hieronder een lijst van cruciale vragen én antwoorden. Wat als je als werknemer geconfronteerd wordt met de gevolgen van het coronavirus (covid-19)?

Ons land wordt momenteel getroffen door het coronavirus. Met de door de overheid genomen maatregelen ondervinden steeds meer mensen de impact op hun arbeidssituatie. Dat roept erg veel en diverse vragen op.

1. Wat als je verhinderd bent om te (gaan) werken?

Heb je een attest van je huisarts?

Heb je het coronavirus opgedaan en beschik je over een doktersattest, dan is de situatie duidelijk: de reglementering voor arbeidsongeschiktheid is van toepassing. Je hebt recht op gewaarborgd loon en nadien een ziekte-uitkering van de mutualiteit.

Verblijf je in quarantaine in een ziekenhuis?

In principe krijg je via het ziekenhuis een certificaat van quarantaine. Je kan je arbeidsovereenkomst niet uitvoeren wegens overmacht. Je kan dus een tijdelijke werkloosheidsuitkering aanvragen. Door de nieuwe maatregelen van de regering in verband met het coronavirus, kan dit vereenvoudigd en vanop afstand.

Verblijf je thuis in quarantaine?

Ben je in quarantaine geplaatst na een administratieve beslissing, dan kan je evenmin je arbeidsovereenkomst uitvoeren omwille van overmacht. De (nieuwe) vereenvoudigde regels voor tijdelijke werkloosheid moeten worden toegepast.

Ben je zelf niet ziek, dan kan je toch door je arts in quarantaine geplaatst worden. Ook in deze situatie word je tijdelijk werkloos gesteld omwille van overmacht. Ben je wél ziek en heb je een medisch attest van de behandelende arts? Dan moet je werkgever het gewaarborgde loon betalen en zal de mutualiteit verder tussenkomen.

Verblijf je in een ziekenhuis in het buitenland?

Dan zijn de normale regels voor arbeidsongeschiktheid van toepassing.

Heeft je werkgever alle activiteiten stilgelegd door het coronavirus?

Kan je als werknemer het werk niet uitvoeren omdat je werkgever de activiteiten heeft stilgelegd, dan geldt de regeling voor tijdelijke werkloosheid wegens overmacht.

Kan je je werk niet uitvoeren door een dalende activiteit?

Kan je als werknemer het werk niet uitvoeren door een dalende activiteit bij je werkgever, dan kan je economisch werkloos worden verklaard. Je werkgever moet wel voldoen aan de voorwaarden.

Word je door je bedrijfsarts naar huis gestuurd omdat je (kennelijk) besmet bent met corona?

Dan kan tijdelijke werkloosheid wegens overmacht worden ingeroepen. Je kan in dit geval best je eigen arts contacteren en hem de beslissing van je bedrijfsarts bezorgen. Hij geeft jou dan normaal een 'quarantaineattest'. Kreeg je als werknemer of ambtenaar zo'n quarantaineattest, dan moet de werkgever je loon doorbetalen bij telethuiswerk. Indien er geen telethuiswerk wordt aangeboden, bezorg je je werkgever het quarantaineattest en kan je een uitkering tijdelijke werkloosheid aanvragen.

Lees meer: 5 vragen over je quarantaine als werknemer

2. Wat als een van je collega's besmet is met het coronavirus?

Wat je in dit geval moet ondernemen, hangt af van het soort contact dat je had met je zieke collega. 

Had je een hoogrisicocontact? Dan moet je preventief in quarantaine. De quarantaine start vanaf de dag na het laatste hoogrisicocontact en duurt maximaal 10 dagen. Je zal dan ook twee keer getest moeten worden. De eerste test laat toe om bijkomende maatregelen te treffen voor 'contacten van contacten'. De tweede test is op dag 7 na het laatste risicocontact. Indien ook deze tweede test negatief is, mag je de quarantaine beëindigen. 

Indien je maar kort in contact gekomen bent met een besmette collega, dan gaat het om een contact met een lager risico. Na het contact met een positief geteste collega moet je gedurende 14 dagen sowieso de volgende maatregelen nemen:

  • de basishygiënemaatregelen (handenhygiëne, hoest- en nieshygiëne) strikt respecteren.
  • voor alle verplaatsingen buitenshuis een mondmasker dragen.
  • je gezondheid zorgvuldig in de gaten houden. Als er symptomen optreden: je huisarts contacteren.
  • sociale contacten vermijden en altijd een afstand van 1,5 meter houden.

3. Kan je werkgever weigeren dat je terug aan de slag gaat?

Als je terugkomt uit een rode of donkerrode (hoog risico) zone en je je niet aan de opgelegde quarantaine houdt, dan kan jouw werkgever je de toegang tot het werk weigeren. De arbeidsovereenkomst is dan geschorst zonder loonwaarborg. Tijdens de quarantaine ontvang je ook geen tijdelijke werkloosheidsuitkering. 

Je werkgever kan je de toegang tot de werkvloer echter niet weigeren op basis van vermoedens van een besmetting. Zolang het niet vaststaat dat je arbeidsongeschikt bent via een attest van een behandelend arts of de arbeidsarts, kan de werkgever je de toegang tot de werkvloer dan ook niet weigeren. De werkgever kan je enkel vragen om, met het oog op de veiligheid van de collega's, je te laten testen, maar je bent niet verplicht om daarop in te gaan. 

4. Kan je verplicht worden om te werken?

Wat als je gevraagd wordt om te gaan werken in een risicozone? Bijvoorbeeld op een arbeidsplaats waar een coronapatiënt verblijft? Om te gaan poetsen of een herstelling of interventie uit te voeren in een huis waar een coronapatiënt verblijft ? Of in een huis waar iemand in quarantaine verblijft ?

Dat mag in principe, maar er zijn wel héél strenge voorwaarden inzake bescherming. Een werkgever die een werknemer in een arbeidssituatie stuurt waar het virus voorkomt, is onder meer verplicht:

  • een risico-analyse door te voeren.
  • een naamlijst bij te houden van betrokken werknemers.
  • collectieve en individuele bescherming te voorzien.
  • specifieke veiligheidssignalering te voorzien.
  • voldoende en passende was- en toiletfaciliteiten te voorzien.
  • maatregelen te treffen in verband met werkkledij en beschermende uitrusting.
  • opleidingen en inlichtingen te voorzien.

Aan deze en nog meer strenge voorwaarden moet voorafgaand aan de tewerkstelling voldaan zijn.

Je werkgever moet dus de veiligheid garanderen. Doet hij dat niet, dan mag je wettelijk beschouwd je werkplaats verlaten of weigeren te gaan werken in die gevaarlijke zone. Je moet in dat geval onmiddellijk de hiërarchie en interne preventiedienst op de hoogte brengen.

Als je werkgever niet de nodige maatregelen neemt, kan ook de inspectie welzijn op het werk tussenkomen en de werkzaamheden stilleggen.

5. Kan je verplicht worden om thuis te werken?

Telewerk is in principe geen recht en het kan ook niet verplicht worden. Het wordt alleen in onderling overleg tussen jou en je werkgever ingevoerd en bepaald. Dat is op vrijwillige basis. Door de coronacrisis is telethuiswerk de 'norm': het wordt dus opgelegd door de federale regering. Daarnaast nam de regering verschillende maatregelen om telewerk aan te bevelen of te verplichten.

Tot en met 19 december 2021 is telewerk in principe verplicht voor iedereen, behalve wanneer dat onmogelijk is door ‘de aard van de functie of de continuïteit van de bedrijfsvoering, de activiteiten of de dienstverlening’. Onder andere voor kmo’s waar minder dan vijf mensen werken, geldt er een uitzondering. Het is de bedrijfsleider die beslist wie precies thuis kan werken.

Het is verplicht om vier dagen per week thuis te werken. Elke werknemer mag maximaal een dag per week fysiek naar het werk komen, al kan de werkgever zijn werknemers daar niet toe verplichten. Per dag mag maximaal een vijfde van het personeel tegelijk fysiek aanwezig zijn.

Vanaf 20 december 2021 mogen werknemers tot twee dagen per week op het werk zijn en gaat de capaciteitslimiet naar 40%. Deze maatregel heeft nog geen einddatum.

Wanneer je niet kan telewerken en toch fysiek op het werk aanwezig bent, dan heb je een attest nodig. Dat document is de verantwoordelijkheid van het bedrijf maar het is wel goed om een kopie bij je te hebben.

Extra: Wat deed corona met jouw thuiswerk/werkverkeer?
 Thuiswerk en kinderopvang

6. Wat is belangrijk om te weten als je ineens moet thuiswerken?

Wanneer je als werknemer met telewerk start, moet een afzonderlijke schriftelijke overeenkomst worden opgesteld. Die overeenkomst is best een bijlage bij het contract. Volgende zaken moeten in de arbeidsovereenkomst voor telewerkers vermeld staan:

  • de frequentie en eventuele dagen of uren van het telewerk.
  • de periodes dat de telewerker bereikbaar moet zijn en via welke middelen.
  • de momenten waarop de telewerker een beroep kan doen op technische ondersteuning.
  • de afspraken over de vergoeding van de kosten.
  • de voorwaarden en afspraken voor een terugkeer naar de bedrijfslocatie van de werkgever.
  • de plaats(en) die de telewerker heeft gekozen om zijn werk te verrichten.
  • de periode van het telewerk.

Deze regeling geldt niet bij occasioneel telewerk.

Arbeidstijd

Als je een specifieke telewerkovereenkomst hebt dan moet je de hierin opgenomen afspraken qua arbeidstijd volgen. Heb je geen specifieke telewerkovereenkomst? Dan kan je in de praktijk zelf je werkdagen organiseren, en dus bv. iets vroeger beginnen en stoppen met werken. Je moet wel het aantal uren presteren dat vastgelegd is in je arbeidsovereenkomst. Dit is van toepassing op zowel structureel als occasioneel telewerk. 

Kosten voor telewerk

Bij occasioneel telewerk is je werkgever niet verplicht om tussen te komen in de kosten. Is je telewerk structureel geregeld, dan kan je werkgever kiezen tussen twee opties. 

  • Ofwel kiest je werkgever ervoor je minimaal te vergoeden. Dit is verplicht.

Je werkgever is verantwoordelijk voor het ter beschikking stellen, het installeren en onderhouden van de apparatuur en infrastructuur die nodig zijn voor het telewerk. Daarnaast moet hij de internet-en communicatiekosten voor het telewerk vergoeden. Gebruik je je eigen apparatuur, dan moet je werkgever de kosten voor de installatie, de werking, het onderhoud en de afschrijving van IT-apparatuur vergoeden.

  • Ofwel krijg je van je werkgever een telewerkvergoeding. Dit is niet verplicht.  

De RSZ staat de werkgever toe om een maandelijkse telewerkvergoeding te betalen voor kantoorkosten (kosten voor de inrichting van een werkplek, verwarming, elektriciteit, onderhoud, klein kantoormateriaal, ...). Het maximumbedrag van deze vergoeding is 129,48 euro per maand.

Daarbovenop mogen werkgevers belastingvrij kantoormeubelen en -materiaal ter beschikking stellen aan hun werknemers. Ook de terugbetaling van kosten die je als werknemer maakt voor kantoormeubilair en -materiaal is vrij van belastingen.

Dit bedrag kan aangevuld worden met een maandelijks forfaitair bedrag:

  • tot 20 euro voor het professioneel gebruik van een eigen pc/laptop.
  • tot 20 euro voor het professioneel gebruik van een internetverbinding.

Verzekering

Vanuit verzekeringsoogpunt is het belangrijk om duidelijke afspraken te maken over telewerk. "Als er een ongeval gebeurt tijdens het telewerken, geldt automatisch het vermoeden dat het om een arbeidsongeval gaat. Val je op een telewerkdag bijvoorbeeld thuis van de trap met een stapel dossiers onder de arm, dan ben je normaal gezien gedekt door de ­arbeidsongevallenverzekering. Ook ongevallen op de weg van en naar het werk zijn gedekt. Op thuiswerkdagen is er in principe geen woon-werkverkeer, maar voor telewerkers geldt de dekking ook als ze bijvoorbeeld een broodje halen voor de lunch of de kinderen naar school brengen" verklaart Sarah De Groof van Acerta.

"Deze regel geldt sinds 2019 bij zowel structureel als occas­ioneel telewerk. Alleen: heb je thuis een ­ongeval op een dag dat je normaal op kantoor moest zijn, dan moet je wel kunnen aantonen dat je aan het telewerken was. Wie uitzonderlijk een dag thuis werkt, kan zich bijvoorbeeld indekken door ’s morgens een mailtje naar zijn baas te sturen met de mededeling dat hij/zij die dag thuis werkt. Dat is ook de boodschap voor wie tijdens de ­coronacrisis meerdere dagen thuis werkt: leg duidelijk vast, op mail of op schrift, dat je die dagen in quarantaine werkt."

7. Mag jij (beroepsmatig) nog buiten komen?

Na de verstrengde maatregelen in ons land om het coronavirus in te dijken, heeft de federale regering werk gemaakt van een lijst met noodzakelijke beroepen en diensten die zich nog buiten mogen begeven voor de uitoefening van hun job. Bedrijven die 'niet-essentiële' activiteiten uitoefenen daarentegen, moeten thuiswerk organiseren. Onderstaande lijst werd gepubliceerd in het Staatsblad:

  • De wetgevende en uitvoerende machten
  • De (preventieve) medische zorginstellingen
  • De instellingen voor opvang en bijstand voor oudere personen, minderjarigen, mindervaliden en kwetsbare personen
  • De asiel en migratiediensten
  • De integratie en inburgeringsdiensten
  • De telecominfrastructuur- en diensten
  • De media, journalisten en communicatiediensten
  • Afhaalophaling en -verwerking
  • Hulpverleningszones
  • Diensten van private en bijzondere veiligheid
  • Politie, defensie, Civiele Bescherming, noodcentrales en ASTRID
  • Medische hulpverlening
  • Justitie en verbonden diensten: magistratuur, penitentiaire instellingen, gerechtsdeurwaarders, advocaten, …
  • Raad van State en administratieve rechtscolleges
  • Internationale instellingen en diplomatieke posten
  • Noodplannings- en crisisbeheerdiensten
  • Algemene Administratie van douane en accijnzen
  • Crèches en onderwijsinstellingen
  • Taxidiensten, openbaar vervoer, spoorvervoer, personenvervoer, zee- en luchthavens
  • Leveranciers van brandstoffen en brandhout
  • Voedingsnijverheid, land- en tuinbouw, productie van meststoffen en visserij
  • Productieketens die niet kunnen worden stilgelegd
  • Verpakkingsindustrie
  • Apotheken en farmaceutische sector
  • Hotels
  • Pech- en herstellingsdiensten voor voertuigen
  • Postdiensten
  • Begrafenisondernemingen en crematoria
  • Overheidsdiensten die essentiële dienstverlening aanbieden
  • Waterhuishouding en -sector (zuivering, distributie)
  • Inspectie- en controlediensten
  • Sociale secretariaten en uitbetalingsinstellingen
  • Meteo- en weerdiensten
  • Energiesector (gas, elektriciteit en olie)
  • Chemische industrie
  • Productie van medische instrumenten
  • Financiële sector
  • Grondstations van ruimtevaartsystemen
  • Wetenschappelijk onderzoek van vitaal belang
  • Internationaal transport
  • Nucleaire en radiologische sector
Ontdek: Dankzij corona voelen we ons beter in onze job

8. Wat als je moet werken en geen opvang voor je kinderen hebt?

De kerstvakantie wordt met een week verlengd en duurt dit jaar drie in plaats van twee weken. Als ouder betekent dit opnieuw op zoek gaan naar opvang zodat je aan het werk kan blijven ... Maar wat zijn je rechten als werkende ouder eigenlijk? 

Een eerste mogelijkheid is om nog wat overgebleven vakantiedagen op te nemen. “Dat zullen de meeste ouders willen doen als ze nog vakantiedagen hebben”, zegt Nele Mertens, juridisch adviseur bij Acerta. “Maar dat is niet evident. Vakantie opnemen moet altijd in onderling overleg met de werkgever gepland worden. Je baas kan dat perfect weigeren want je vakantiedagen opnemen is geen recht. Hetzelfde geldt voor het opnemen van inhaalrustdagen: je moet daarin overeenkomen.”

Een tweede mogelijkheid is om tijdelijke werkloosheid op te nemen. “Dat is specifiek voor situaties als deze ingevoerd en het is een absoluut recht. Je werkgever kan niet weigeren dat je tijdelijke werkloosheid opneemt.” Het grote nadeel is dat je dan geen loon krijgt en dus terugvalt op een uitkering die je moet aanvragen bij de vakbond of de hulpkas. “Die uitkering bedraagt 70% van je gemiddelde loon”, zegt Mertens. “Met een plafond van 2.800 euro bruto. Als je daar dus over zit qua gemiddeld loon, zal je minder dan 70% van je normale loon krijgen.”

Belangrijk om weten is dat slechts een van beide ouders tijdelijke werkloosheid kan opnemen. “Je mag wel afwisselen”, zegt Mertens. “De ene maandag en woensdag, en de andere dinsdag en donderdag bijvoorbeeld. Maar niet allebei op dezelfde dag, dan hebben ze er geen recht op.”

9. Wat is de impact op je jaarlijkse vakantie?

Werk je als arbeider of bediende in de privésector? Dit is een overzicht van de impact op je vakantiedagen en vakantiegeld. 

Tijdelijke werkloosheid wegens overmacht

In oktober 2021 heeft de regering beslist dat de dagen van tijdelijke werkloosheid wegens overmacht door corona meetellen voor het recht op vakantie in 2022 en het vakantiegeld in 2021. Tijdelijke werkloosheid wegens overmacht leidt dus ook in 2021 niet tot een vermindering van je vakantiegeld of vakantiedagen als:

  • je werkgever je in 2021 op tijdelijke werkloosheid plaatste wegens overmacht door corona.
  • je verplicht was om tijdelijke werkloosheid op te nemen omwille van quarantaine.
  • je door een sluiting van de school/kinderopvang geen opvang had en tijdelijke werkloosheid moest nemen.

Als je tijdelijk werkloos wordt maar verlofdagen aangevraagd hebt waarmee je werkgever akkoord ging, dan blijven die gelden. Ook dagen collectief verlof blijven gepland als vakantiedagen. Je zal voor die dagen geen uitkering tijdelijke werkloosheid ontvangen. Deze worden betaald door je werkgever (als je bediende bent) of de Rijksdienst voor Jaarlijkse Vakantie (als je arbeider bent). 

Je feestdagen blijven betaald. Afhankelijk van wanneer en hoe lang je tijdelijk werkloos bent, betaalt je werkgever of de RVA de feestdag uit.

Ziekte

Ziekte door het coronavirus heeft geen impact op je vakantiedagen en vakantiegeld. Als de dokter je werkongeschikt verklaart, dan gaat het om gewoon ziekteverlof. Ook op je vakantiedagen en vakantiegeld voor het komende jaar heeft dit geen impact. In dat geval worden je dagen ziekteverlof voor deze berekening gelijkgesteld met effectieve arbeidsdagen.

Indien jouw huisdokter beslist dat je niet mag werken omdat hij een ernstig vermoeden heeft dat jij of een gezinslid besmet zijn, of wanneer je een ernstig risico loopt om besmet te worden, wordt dit erkend als tijdelijke werkloosheid wegens overmacht. Je mag hiervoor uitkeringen aanvragen en je tijdelijke werkloosheid wordt gelijkgesteld voor de berekening van je vakantiedagen en vakantiegeld.

Corona-ouderschapsverlof

In 2020 bestond tijdelijk de mogelijkheid om corona-ouderschapsverlof op te nemen. Het telde niet mee voor je krediet van 4 maanden voltijds per kind, maar wordt wel beschouwd als een variant op het ouderschapsverlof/thematisch verlof. Net zoals het gewone ouderschapsverlof telt het dus niet mee voor de opbouw van de jaarlijkse vakantie. 

10. Wat als je gevaccineerd wordt tijdens de werkuren?

Als je een afspraak hebt voor een inenting tijdens de werkuren en je die niet kunt verplaatsen, dan heb je in de meeste gevallen recht op betaald vaccinatieverlof. De regeling loopt momenteel tot 31 december 2021, maar verlenging is mogelijk. Het recht op betaald vaccinatieverlof is echter niet afdwingbaar. Je kunt dus ook gewoon een vakantiedag opnemen of afspreken met je baas om je afwezigheid op een andere manier te regelen (door bv. de afwezige werkuren in te halen).

Alle werknemers en werkgevers die door een arbeidsovereenkomst met elkaar verbonden zijn, komen in aanmerking voor betaald vaccinatieverlof. Dat geldt ook voor contractueel personeel bij de overheid. Statutair vastbenoemd personeel bij overheidsdiensten, stagiairs, leerlingen, vrijwilligers en zelfstandigen komen niet in aanmerking. 

Het betaald vaccinatieverlof geldt vanaf je vertrek naar het vaccinatiecentrum tot en met de terugkeer naar je werkplek. De betaling wordt berekend volgens de wetgeving op de feestdagen. 

Word je ziek na de vaccinatie en kan je tijdelijk niet werken? Dan zijn de gewone arbeidsongeschiktheidsregels van toepassing!

CHECK: Heb jij recht op betaald vaccinatieverlof?

11. Wat als je getest wordt tijdens de werkuren?

Kreeg je het advies om je te laten testen op het coronavirus op basis van de Self Assessment Testing Tool? Dan kan je afwezig zijn van het werk met behoud van je loon ten laste van je werkgever. De Self Assessment Testing Tool is een vragenlijst die door de overheid online wordt gezet. Door deze vragenlijst in te vullen, kom je te weten of het nodig is om je te laten testen. Indien je het advies krijgt om een test af te nemen, ontvang je ook een attest.

De regels voor de duur van de afwezigheid verschillen naargelang je de mogelijkheid hebt om te telewerken.

Kan je telewerken?

Je mag afwezig zijn van het werk gedurende de tijd die nodig is om een test te laten afnemen. Daarna ga je verder aan het werk tot je het testresultaat ontvangen hebt, met een maximumduur van 36 uur vanaf het aanmaken van het afwezigheidsattest door de Self Assessment Testing Tool.

Kan je niet telewerken?

Je mag afwezig zijn van het werk gedurende de tijd die nodig is om een test te laten afnemen én het testresultaat te ontvangen. Hierbij geldt een maximumduur van 36 uur vanaf het aanmaken van het afwezigheidsattest.

In beide gevallen verwittig je je werkgever onmiddellijk van je afwezigheid. Je moet hem ook het afwezigheidsattest doorsturenVerder is het belangrijk dat je je zo snel mogelijk laat testen nadat je daartoe het advies gekregen hebt.

Als het testresultaat positief is, dan zal een arts bepalen of je een quarantaine-attest of een getuigschrift van arbeidsongeschiktheid krijgt. Als je een quarantaine-attest ontvangt en kan telewerken, mag je verder blijven werken. Is dit niet mogelijk, dan kan je beroep doen op een uitkering tijdelijke werkloosheid wegens overmacht corona. Is het testresultaat negatief dan herneem je gewoon je werk, tenzij dat niet lukt omdat je een andere ziekte hebt die door een arts vastgesteld werd. In dat geval is er sprake van arbeidsongeschiktheid.

Let op: je kan maximum drie keer van het werk afwezig zijn voor een coronatest via Self Assessment Testing.

(kv/lm) - Bronnen en meer info: ACV / Nieuwsblad.be / Hetacv.be / Liantis / SD Worx / Partena Professional / Vrt.be

3 december 2021
Aanbevolen jobs

De impact van corona op jouw werksituatie, in vraag en antwoord

Met de verspreiding van het coronavirus duiken tal van vragen op over de impact op het werk. Hieronder een lijst van cruciale vragen én antwoorden. Wat als je als werknemer geconfronteerd wordt met de gevolgen van het coronavirus (covid-19)?

Ons land wordt momenteel getroffen door het coronavirus. Met de door de overheid genomen maatregelen ondervinden steeds meer mensen de impact op hun arbeidssituatie. Dat roept erg veel en diverse vragen op.

1. Wat als je verhinderd bent om te (gaan) werken?

Heb je een attest van je huisarts?

Heb je het coronavirus opgedaan en beschik je over een doktersattest, dan is de situatie duidelijk: de reglementering voor arbeidsongeschiktheid is van toepassing. Je hebt recht op gewaarborgd loon en nadien een ziekte-uitkering van de mutualiteit.

Verblijf je in quarantaine in een ziekenhuis?

In principe krijg je via het ziekenhuis een certificaat van quarantaine. Je kan je arbeidsovereenkomst niet uitvoeren wegens overmacht. Je kan dus een tijdelijke werkloosheidsuitkering aanvragen. Door de nieuwe maatregelen van de regering in verband met het coronavirus, kan dit vereenvoudigd en vanop afstand.

Verblijf je thuis in quarantaine?

Ben je in quarantaine geplaatst na een administratieve beslissing, dan kan je evenmin je arbeidsovereenkomst uitvoeren omwille van overmacht. De (nieuwe) vereenvoudigde regels voor tijdelijke werkloosheid moeten worden toegepast.

Ben je zelf niet ziek, dan kan je toch door je arts in quarantaine geplaatst worden. Ook in deze situatie word je tijdelijk werkloos gesteld omwille van overmacht. Ben je wél ziek en heb je een medisch attest van de behandelende arts? Dan moet je werkgever het gewaarborgde loon betalen en zal de mutualiteit verder tussenkomen.

Verblijf je in een ziekenhuis in het buitenland?

Dan zijn de normale regels voor arbeidsongeschiktheid van toepassing.

Heeft je werkgever alle activiteiten stilgelegd door het coronavirus?

Kan je als werknemer het werk niet uitvoeren omdat je werkgever de activiteiten heeft stilgelegd, dan geldt de regeling voor tijdelijke werkloosheid wegens overmacht.

Kan je je werk niet uitvoeren door een dalende activiteit?

Kan je als werknemer het werk niet uitvoeren door een dalende activiteit bij je werkgever, dan kan je economisch werkloos worden verklaard. Je werkgever moet wel voldoen aan de voorwaarden.

Word je door je bedrijfsarts naar huis gestuurd omdat je (kennelijk) besmet bent met corona?

Dan kan tijdelijke werkloosheid wegens overmacht worden ingeroepen. Je kan in dit geval best je eigen arts contacteren en hem de beslissing van je bedrijfsarts bezorgen. Hij geeft jou dan normaal een 'quarantaineattest'. Kreeg je als werknemer of ambtenaar zo'n quarantaineattest, dan moet de werkgever je loon doorbetalen bij telethuiswerk. Indien er geen telethuiswerk wordt aangeboden, bezorg je je werkgever het quarantaineattest en kan je een uitkering tijdelijke werkloosheid aanvragen.

Lees meer: 5 vragen over je quarantaine als werknemer

2. Wat als een van je collega's besmet is met het coronavirus?

Wat je in dit geval moet ondernemen, hangt af van het soort contact dat je had met je zieke collega. 

Had je een hoogrisicocontact? Dan moet je preventief in quarantaine. De quarantaine start vanaf de dag na het laatste hoogrisicocontact en duurt maximaal 10 dagen. Je zal dan ook twee keer getest moeten worden. De eerste test laat toe om bijkomende maatregelen te treffen voor 'contacten van contacten'. De tweede test is op dag 7 na het laatste risicocontact. Indien ook deze tweede test negatief is, mag je de quarantaine beëindigen. 

Indien je maar kort in contact gekomen bent met een besmette collega, dan gaat het om een contact met een lager risico. Na het contact met een positief geteste collega moet je gedurende 14 dagen sowieso de volgende maatregelen nemen:

  • de basishygiënemaatregelen (handenhygiëne, hoest- en nieshygiëne) strikt respecteren.
  • voor alle verplaatsingen buitenshuis een mondmasker dragen.
  • je gezondheid zorgvuldig in de gaten houden. Als er symptomen optreden: je huisarts contacteren.
  • sociale contacten vermijden en altijd een afstand van 1,5 meter houden.

3. Kan je werkgever weigeren dat je terug aan de slag gaat?

Als je terugkomt uit een rode of donkerrode (hoog risico) zone en je je niet aan de opgelegde quarantaine houdt, dan kan jouw werkgever je de toegang tot het werk weigeren. De arbeidsovereenkomst is dan geschorst zonder loonwaarborg. Tijdens de quarantaine ontvang je ook geen tijdelijke werkloosheidsuitkering. 

Je werkgever kan je de toegang tot de werkvloer echter niet weigeren op basis van vermoedens van een besmetting. Zolang het niet vaststaat dat je arbeidsongeschikt bent via een attest van een behandelend arts of de arbeidsarts, kan de werkgever je de toegang tot de werkvloer dan ook niet weigeren. De werkgever kan je enkel vragen om, met het oog op de veiligheid van de collega's, je te laten testen, maar je bent niet verplicht om daarop in te gaan. 

4. Kan je verplicht worden om te werken?

Wat als je gevraagd wordt om te gaan werken in een risicozone? Bijvoorbeeld op een arbeidsplaats waar een coronapatiënt verblijft? Om te gaan poetsen of een herstelling of interventie uit te voeren in een huis waar een coronapatiënt verblijft ? Of in een huis waar iemand in quarantaine verblijft ?

Dat mag in principe, maar er zijn wel héél strenge voorwaarden inzake bescherming. Een werkgever die een werknemer in een arbeidssituatie stuurt waar het virus voorkomt, is onder meer verplicht:

  • een risico-analyse door te voeren.
  • een naamlijst bij te houden van betrokken werknemers.
  • collectieve en individuele bescherming te voorzien.
  • specifieke veiligheidssignalering te voorzien.
  • voldoende en passende was- en toiletfaciliteiten te voorzien.
  • maatregelen te treffen in verband met werkkledij en beschermende uitrusting.
  • opleidingen en inlichtingen te voorzien.

Aan deze en nog meer strenge voorwaarden moet voorafgaand aan de tewerkstelling voldaan zijn.

Je werkgever moet dus de veiligheid garanderen. Doet hij dat niet, dan mag je wettelijk beschouwd je werkplaats verlaten of weigeren te gaan werken in die gevaarlijke zone. Je moet in dat geval onmiddellijk de hiërarchie en interne preventiedienst op de hoogte brengen.

Als je werkgever niet de nodige maatregelen neemt, kan ook de inspectie welzijn op het werk tussenkomen en de werkzaamheden stilleggen.

5. Kan je verplicht worden om thuis te werken?

Telewerk is in principe geen recht en het kan ook niet verplicht worden. Het wordt alleen in onderling overleg tussen jou en je werkgever ingevoerd en bepaald. Dat is op vrijwillige basis. Door de coronacrisis is telethuiswerk de 'norm': het wordt dus opgelegd door de federale regering. Daarnaast nam de regering verschillende maatregelen om telewerk aan te bevelen of te verplichten.

Tot en met 19 december 2021 is telewerk in principe verplicht voor iedereen, behalve wanneer dat onmogelijk is door ‘de aard van de functie of de continuïteit van de bedrijfsvoering, de activiteiten of de dienstverlening’. Onder andere voor kmo’s waar minder dan vijf mensen werken, geldt er een uitzondering. Het is de bedrijfsleider die beslist wie precies thuis kan werken.

Het is verplicht om vier dagen per week thuis te werken. Elke werknemer mag maximaal een dag per week fysiek naar het werk komen, al kan de werkgever zijn werknemers daar niet toe verplichten. Per dag mag maximaal een vijfde van het personeel tegelijk fysiek aanwezig zijn.

Vanaf 20 december 2021 mogen werknemers tot twee dagen per week op het werk zijn en gaat de capaciteitslimiet naar 40%. Deze maatregel heeft nog geen einddatum.

Wanneer je niet kan telewerken en toch fysiek op het werk aanwezig bent, dan heb je een attest nodig. Dat document is de verantwoordelijkheid van het bedrijf maar het is wel goed om een kopie bij je te hebben.

Extra: Wat deed corona met jouw thuiswerk/werkverkeer?
 Thuiswerk en kinderopvang

6. Wat is belangrijk om te weten als je ineens moet thuiswerken?

Wanneer je als werknemer met telewerk start, moet een afzonderlijke schriftelijke overeenkomst worden opgesteld. Die overeenkomst is best een bijlage bij het contract. Volgende zaken moeten in de arbeidsovereenkomst voor telewerkers vermeld staan:

  • de frequentie en eventuele dagen of uren van het telewerk.
  • de periodes dat de telewerker bereikbaar moet zijn en via welke middelen.
  • de momenten waarop de telewerker een beroep kan doen op technische ondersteuning.
  • de afspraken over de vergoeding van de kosten.
  • de voorwaarden en afspraken voor een terugkeer naar de bedrijfslocatie van de werkgever.
  • de plaats(en) die de telewerker heeft gekozen om zijn werk te verrichten.
  • de periode van het telewerk.

Deze regeling geldt niet bij occasioneel telewerk.

Arbeidstijd

Als je een specifieke telewerkovereenkomst hebt dan moet je de hierin opgenomen afspraken qua arbeidstijd volgen. Heb je geen specifieke telewerkovereenkomst? Dan kan je in de praktijk zelf je werkdagen organiseren, en dus bv. iets vroeger beginnen en stoppen met werken. Je moet wel het aantal uren presteren dat vastgelegd is in je arbeidsovereenkomst. Dit is van toepassing op zowel structureel als occasioneel telewerk. 

Kosten voor telewerk

Bij occasioneel telewerk is je werkgever niet verplicht om tussen te komen in de kosten. Is je telewerk structureel geregeld, dan kan je werkgever kiezen tussen twee opties. 

  • Ofwel kiest je werkgever ervoor je minimaal te vergoeden. Dit is verplicht.

Je werkgever is verantwoordelijk voor het ter beschikking stellen, het installeren en onderhouden van de apparatuur en infrastructuur die nodig zijn voor het telewerk. Daarnaast moet hij de internet-en communicatiekosten voor het telewerk vergoeden. Gebruik je je eigen apparatuur, dan moet je werkgever de kosten voor de installatie, de werking, het onderhoud en de afschrijving van IT-apparatuur vergoeden.

  • Ofwel krijg je van je werkgever een telewerkvergoeding. Dit is niet verplicht.  

De RSZ staat de werkgever toe om een maandelijkse telewerkvergoeding te betalen voor kantoorkosten (kosten voor de inrichting van een werkplek, verwarming, elektriciteit, onderhoud, klein kantoormateriaal, ...). Het maximumbedrag van deze vergoeding is 129,48 euro per maand.

Daarbovenop mogen werkgevers belastingvrij kantoormeubelen en -materiaal ter beschikking stellen aan hun werknemers. Ook de terugbetaling van kosten die je als werknemer maakt voor kantoormeubilair en -materiaal is vrij van belastingen.

Dit bedrag kan aangevuld worden met een maandelijks forfaitair bedrag:

  • tot 20 euro voor het professioneel gebruik van een eigen pc/laptop.
  • tot 20 euro voor het professioneel gebruik van een internetverbinding.

Verzekering

Vanuit verzekeringsoogpunt is het belangrijk om duidelijke afspraken te maken over telewerk. "Als er een ongeval gebeurt tijdens het telewerken, geldt automatisch het vermoeden dat het om een arbeidsongeval gaat. Val je op een telewerkdag bijvoorbeeld thuis van de trap met een stapel dossiers onder de arm, dan ben je normaal gezien gedekt door de ­arbeidsongevallenverzekering. Ook ongevallen op de weg van en naar het werk zijn gedekt. Op thuiswerkdagen is er in principe geen woon-werkverkeer, maar voor telewerkers geldt de dekking ook als ze bijvoorbeeld een broodje halen voor de lunch of de kinderen naar school brengen" verklaart Sarah De Groof van Acerta.

"Deze regel geldt sinds 2019 bij zowel structureel als occas­ioneel telewerk. Alleen: heb je thuis een ­ongeval op een dag dat je normaal op kantoor moest zijn, dan moet je wel kunnen aantonen dat je aan het telewerken was. Wie uitzonderlijk een dag thuis werkt, kan zich bijvoorbeeld indekken door ’s morgens een mailtje naar zijn baas te sturen met de mededeling dat hij/zij die dag thuis werkt. Dat is ook de boodschap voor wie tijdens de ­coronacrisis meerdere dagen thuis werkt: leg duidelijk vast, op mail of op schrift, dat je die dagen in quarantaine werkt."

7. Mag jij (beroepsmatig) nog buiten komen?

Na de verstrengde maatregelen in ons land om het coronavirus in te dijken, heeft de federale regering werk gemaakt van een lijst met noodzakelijke beroepen en diensten die zich nog buiten mogen begeven voor de uitoefening van hun job. Bedrijven die 'niet-essentiële' activiteiten uitoefenen daarentegen, moeten thuiswerk organiseren. Onderstaande lijst werd gepubliceerd in het Staatsblad:

  • De wetgevende en uitvoerende machten
  • De (preventieve) medische zorginstellingen
  • De instellingen voor opvang en bijstand voor oudere personen, minderjarigen, mindervaliden en kwetsbare personen
  • De asiel en migratiediensten
  • De integratie en inburgeringsdiensten
  • De telecominfrastructuur- en diensten
  • De media, journalisten en communicatiediensten
  • Afhaalophaling en -verwerking
  • Hulpverleningszones
  • Diensten van private en bijzondere veiligheid
  • Politie, defensie, Civiele Bescherming, noodcentrales en ASTRID
  • Medische hulpverlening
  • Justitie en verbonden diensten: magistratuur, penitentiaire instellingen, gerechtsdeurwaarders, advocaten, …
  • Raad van State en administratieve rechtscolleges
  • Internationale instellingen en diplomatieke posten
  • Noodplannings- en crisisbeheerdiensten
  • Algemene Administratie van douane en accijnzen
  • Crèches en onderwijsinstellingen
  • Taxidiensten, openbaar vervoer, spoorvervoer, personenvervoer, zee- en luchthavens
  • Leveranciers van brandstoffen en brandhout
  • Voedingsnijverheid, land- en tuinbouw, productie van meststoffen en visserij
  • Productieketens die niet kunnen worden stilgelegd
  • Verpakkingsindustrie
  • Apotheken en farmaceutische sector
  • Hotels
  • Pech- en herstellingsdiensten voor voertuigen
  • Postdiensten
  • Begrafenisondernemingen en crematoria
  • Overheidsdiensten die essentiële dienstverlening aanbieden
  • Waterhuishouding en -sector (zuivering, distributie)
  • Inspectie- en controlediensten
  • Sociale secretariaten en uitbetalingsinstellingen
  • Meteo- en weerdiensten
  • Energiesector (gas, elektriciteit en olie)
  • Chemische industrie
  • Productie van medische instrumenten
  • Financiële sector
  • Grondstations van ruimtevaartsystemen
  • Wetenschappelijk onderzoek van vitaal belang
  • Internationaal transport
  • Nucleaire en radiologische sector
Ontdek: Dankzij corona voelen we ons beter in onze job

8. Wat als je moet werken en geen opvang voor je kinderen hebt?

De kerstvakantie wordt met een week verlengd en duurt dit jaar drie in plaats van twee weken. Als ouder betekent dit opnieuw op zoek gaan naar opvang zodat je aan het werk kan blijven ... Maar wat zijn je rechten als werkende ouder eigenlijk? 

Een eerste mogelijkheid is om nog wat overgebleven vakantiedagen op te nemen. “Dat zullen de meeste ouders willen doen als ze nog vakantiedagen hebben”, zegt Nele Mertens, juridisch adviseur bij Acerta. “Maar dat is niet evident. Vakantie opnemen moet altijd in onderling overleg met de werkgever gepland worden. Je baas kan dat perfect weigeren want je vakantiedagen opnemen is geen recht. Hetzelfde geldt voor het opnemen van inhaalrustdagen: je moet daarin overeenkomen.”

Een tweede mogelijkheid is om tijdelijke werkloosheid op te nemen. “Dat is specifiek voor situaties als deze ingevoerd en het is een absoluut recht. Je werkgever kan niet weigeren dat je tijdelijke werkloosheid opneemt.” Het grote nadeel is dat je dan geen loon krijgt en dus terugvalt op een uitkering die je moet aanvragen bij de vakbond of de hulpkas. “Die uitkering bedraagt 70% van je gemiddelde loon”, zegt Mertens. “Met een plafond van 2.800 euro bruto. Als je daar dus over zit qua gemiddeld loon, zal je minder dan 70% van je normale loon krijgen.”

Belangrijk om weten is dat slechts een van beide ouders tijdelijke werkloosheid kan opnemen. “Je mag wel afwisselen”, zegt Mertens. “De ene maandag en woensdag, en de andere dinsdag en donderdag bijvoorbeeld. Maar niet allebei op dezelfde dag, dan hebben ze er geen recht op.”

9. Wat is de impact op je jaarlijkse vakantie?

Werk je als arbeider of bediende in de privésector? Dit is een overzicht van de impact op je vakantiedagen en vakantiegeld. 

Tijdelijke werkloosheid wegens overmacht

In oktober 2021 heeft de regering beslist dat de dagen van tijdelijke werkloosheid wegens overmacht door corona meetellen voor het recht op vakantie in 2022 en het vakantiegeld in 2021. Tijdelijke werkloosheid wegens overmacht leidt dus ook in 2021 niet tot een vermindering van je vakantiegeld of vakantiedagen als:

  • je werkgever je in 2021 op tijdelijke werkloosheid plaatste wegens overmacht door corona.
  • je verplicht was om tijdelijke werkloosheid op te nemen omwille van quarantaine.
  • je door een sluiting van de school/kinderopvang geen opvang had en tijdelijke werkloosheid moest nemen.

Als je tijdelijk werkloos wordt maar verlofdagen aangevraagd hebt waarmee je werkgever akkoord ging, dan blijven die gelden. Ook dagen collectief verlof blijven gepland als vakantiedagen. Je zal voor die dagen geen uitkering tijdelijke werkloosheid ontvangen. Deze worden betaald door je werkgever (als je bediende bent) of de Rijksdienst voor Jaarlijkse Vakantie (als je arbeider bent). 

Je feestdagen blijven betaald. Afhankelijk van wanneer en hoe lang je tijdelijk werkloos bent, betaalt je werkgever of de RVA de feestdag uit.

Ziekte

Ziekte door het coronavirus heeft geen impact op je vakantiedagen en vakantiegeld. Als de dokter je werkongeschikt verklaart, dan gaat het om gewoon ziekteverlof. Ook op je vakantiedagen en vakantiegeld voor het komende jaar heeft dit geen impact. In dat geval worden je dagen ziekteverlof voor deze berekening gelijkgesteld met effectieve arbeidsdagen.

Indien jouw huisdokter beslist dat je niet mag werken omdat hij een ernstig vermoeden heeft dat jij of een gezinslid besmet zijn, of wanneer je een ernstig risico loopt om besmet te worden, wordt dit erkend als tijdelijke werkloosheid wegens overmacht. Je mag hiervoor uitkeringen aanvragen en je tijdelijke werkloosheid wordt gelijkgesteld voor de berekening van je vakantiedagen en vakantiegeld.

Corona-ouderschapsverlof

In 2020 bestond tijdelijk de mogelijkheid om corona-ouderschapsverlof op te nemen. Het telde niet mee voor je krediet van 4 maanden voltijds per kind, maar wordt wel beschouwd als een variant op het ouderschapsverlof/thematisch verlof. Net zoals het gewone ouderschapsverlof telt het dus niet mee voor de opbouw van de jaarlijkse vakantie. 

10. Wat als je gevaccineerd wordt tijdens de werkuren?

Als je een afspraak hebt voor een inenting tijdens de werkuren en je die niet kunt verplaatsen, dan heb je in de meeste gevallen recht op betaald vaccinatieverlof. De regeling loopt momenteel tot 31 december 2021, maar verlenging is mogelijk. Het recht op betaald vaccinatieverlof is echter niet afdwingbaar. Je kunt dus ook gewoon een vakantiedag opnemen of afspreken met je baas om je afwezigheid op een andere manier te regelen (door bv. de afwezige werkuren in te halen).

Alle werknemers en werkgevers die door een arbeidsovereenkomst met elkaar verbonden zijn, komen in aanmerking voor betaald vaccinatieverlof. Dat geldt ook voor contractueel personeel bij de overheid. Statutair vastbenoemd personeel bij overheidsdiensten, stagiairs, leerlingen, vrijwilligers en zelfstandigen komen niet in aanmerking. 

Het betaald vaccinatieverlof geldt vanaf je vertrek naar het vaccinatiecentrum tot en met de terugkeer naar je werkplek. De betaling wordt berekend volgens de wetgeving op de feestdagen. 

Word je ziek na de vaccinatie en kan je tijdelijk niet werken? Dan zijn de gewone arbeidsongeschiktheidsregels van toepassing!

CHECK: Heb jij recht op betaald vaccinatieverlof?

11. Wat als je getest wordt tijdens de werkuren?

Kreeg je het advies om je te laten testen op het coronavirus op basis van de Self Assessment Testing Tool? Dan kan je afwezig zijn van het werk met behoud van je loon ten laste van je werkgever. De Self Assessment Testing Tool is een vragenlijst die door de overheid online wordt gezet. Door deze vragenlijst in te vullen, kom je te weten of het nodig is om je te laten testen. Indien je het advies krijgt om een test af te nemen, ontvang je ook een attest.

De regels voor de duur van de afwezigheid verschillen naargelang je de mogelijkheid hebt om te telewerken.

Kan je telewerken?

Je mag afwezig zijn van het werk gedurende de tijd die nodig is om een test te laten afnemen. Daarna ga je verder aan het werk tot je het testresultaat ontvangen hebt, met een maximumduur van 36 uur vanaf het aanmaken van het afwezigheidsattest door de Self Assessment Testing Tool.

Kan je niet telewerken?

Je mag afwezig zijn van het werk gedurende de tijd die nodig is om een test te laten afnemen én het testresultaat te ontvangen. Hierbij geldt een maximumduur van 36 uur vanaf het aanmaken van het afwezigheidsattest.

In beide gevallen verwittig je je werkgever onmiddellijk van je afwezigheid. Je moet hem ook het afwezigheidsattest doorsturenVerder is het belangrijk dat je je zo snel mogelijk laat testen nadat je daartoe het advies gekregen hebt.

Als het testresultaat positief is, dan zal een arts bepalen of je een quarantaine-attest of een getuigschrift van arbeidsongeschiktheid krijgt. Als je een quarantaine-attest ontvangt en kan telewerken, mag je verder blijven werken. Is dit niet mogelijk, dan kan je beroep doen op een uitkering tijdelijke werkloosheid wegens overmacht corona. Is het testresultaat negatief dan herneem je gewoon je werk, tenzij dat niet lukt omdat je een andere ziekte hebt die door een arts vastgesteld werd. In dat geval is er sprake van arbeidsongeschiktheid.

Let op: je kan maximum drie keer van het werk afwezig zijn voor een coronatest via Self Assessment Testing.

(kv/lm) - Bronnen en meer info: ACV / Nieuwsblad.be / Hetacv.be / Liantis / SD Worx / Partena Professional / Vrt.be

3 december 2021
Aanbevolen jobs
Anderen bekeken ook
Anderen bekeken ook