Hoe ziet jouw job er uit over 10 jaar?

In de toekomst gaan we totaal anders werken. Nine-to-fivejobs zullen verdwijnen en tegen 2025 zal nog slechts 10% van de werknemers een vaste job hebben zoals we die nu kennen.

De toekomstige werknemer is een gespecialiseerde zelfstandige professional met meerdere jobs bij verschillende werkgevers. Gestandaardiseerde arbeid zal door robots worden uitgevoerd en nine-to-fivejobs zullen niet meer bestaan. Klassieke hiërarchische managementstructuren zullen verdwijnen en plaatsmaken voor nieuwe samenwerkingsverbanden. Dat voorspelt Wim de Ridder, hoogleraar Toekomstverkenning en Toekomstonderzoek aan de Universiteit Twente.

Geen bedrijfsgebouwen meer

Vaste werktijden zullen definitief tot het verleden behoren. Volgens Erik Brouwer, journalist en publicist op het gebied van technologie en informatie, hebben we binnen afzienbare tijd zelfs geen bedrijfsgebouwen meer. We gaan met zijn allen ultraflexibel werken op verschillende locaties, locaties die 24/7 beschikbaar zijn.

“Hoewel het koffiedik kijken is hoe de kantooromgeving exact zal evolueren, zien we vandaag al nieuwe initiatieven opduiken die in die richting gaan”, vertelt Tim Christiaens, oprichter van Time Management Company en expert in productiviteit. “Coworking, een samenwerkingsvorm waarbij verschillende bedrijven flexibele werkplekken kunnen huren, is daar een voorbeeld van. Doordachte flexibiliteit en het vertrouwen in medewerkers zullen in ieder geval cruciaal zijn.”

De kans dat het aantal vaste kantoren in de toekomst zal dalen is vrij groot. “Door de komst van de cloud zijn alle documenten en software centraal beschikbaar en kan je als werknemer in principe overal werken. Pc's zullen in sneltempo worden vervangen door mobiele toestellen en videoconferencing zal wellicht de norm worden”, aldus Tim Christiaens van Time Management Company.

Voorbeeld: wekelijks 2 dagen thuiswerken en hoofdkantoor 35% kleiner 

Een mooi voorbeeld is het Franse technologiebedrijf Capgemini, actief in consulting, informatisering en outsourcing. “Kris Poté, vice-president Belgium, geeft zijn 720 Belgische medewerkers de kans om het anders aan te pakken. Het bedrijf was de tijdrovende files en het ontoereikende openbaar vervoer zo beu dat het roer stevig werd omgegooid. In hun bedrijfsplan staat dat medewerkers twee dagen per week thuis mogen werken en dat geldt ook voor de consultants die bij de klant te werk gesteld zijn. Het hoofdkantoor in Diegem werd met 35% verkleind en er werden flexplekken ingevoerd. Poté is ervan overtuigd dat we voor kenniswerk zullen evolueren naar ‘officeless companies’. Geen kantoren meer, maar wel werkplekken en kantoorruimtes die we alleen maar huren wanneer dit nodig is. De technologie maakt dit vandaag al mogelijk en daarenboven is het relatief goedkoop.”

De grootste uitdaging zal zijn om de mensen mee te krijgen in het verhaal. Er is een mentaliteitsverandering nodig en dat kost uiteraard tijd. Voorlopig is het nog even wachten op het eerste traditioneel bedrijf dat deze stap zet, maar heel wat kleinere bedrijven die de switch gemaakt hebben, denken er niet meer aan om hun kantoorloos bestaan op te geven.

Belgische bedrijven niet vooruitstrevend

Helemaal verdwijnen zullen de bedrijfsgebouwen niet doen waarschijnlijk. “Heel wat professionals geloven in het aanhouden van kantoorruimtes omdat het plekken zijn waar mensen elkaar kunnen informeren en inspireren. Bepaalde vormen van interactie zijn uiteraard moeilijk te vervangen door technologie. Bovendien zijn Belgische bedrijven nu niet de meest vooruitstrevende organisaties als het gaat over Anders Werken. Toch zullen ook deze organisaties de impact van de generatie Y voelen: zij zijn opgegroeid in een digitale wereld en zullen zich alleszins niet onbetuigd laten in deze discussie.”

Focus op resultaat in plaats van uren

“Door de komst van het internet vinden steeds meer activiteiten plaats in een virtuele omgeving. Deze overgang van activiteiten van fysiek naar virtueel vraagt om een nieuwe kijk op hoe we met elkaar omgaan, hoe we waarde creëren en hoe we leiding geven. Het resultaat staat hierbij centraal.”

“Heel wat leidinggevenden hebben het bovendien moeilijk met het aspect ‘vertrouwen’. Zo hebben ze vaak geen idee van hoe de medewerkers tot resultaten komen, om hoe laat zij opstaan en of dat er al dan niet kinderen in huis rondlopen. De vraag is natuurlijk of dit relevant is. Als de virtuele medewerker zijn werk tot een goed einde brengt dan is de manier waarop in vele gevallen niet belangrijk”, vertelt Tim Christiaens van Time Management Company.

Natuurlijk is het logisch dat niet elke functie van op afstand kan worden uitgevoerd. “Kleuterleid(st)ers zullen nog steeds, en bij voorkeur op tijd, in de klas aanwezig moeten zijn. Het is dus vanzelfsprekend dat bepaalde profielen meer geschikt zijn dan andere. Uiteindelijk draait het allemaal om het geven van verantwoordelijkheid aan medewerkers die autonoom kunnen functioneren. Velen brengen hun taken wellicht tot een goed einde zonder overbodige controle. Anderen hebben waarschijnlijk iets meer begeleiding nodig en ja, profiteurs zullen altijd blijven bestaan. Het is trouwens naïef te denken dat mensen die van negen tot vijf aan hun bureau zitten dan ook effectief 8 uur aan het werk zijn.”

WK in Brazilië

Flexibiliteit zal in de toekomst dus een belangrijk aspect vormen om medewerkers te kunnen aanwerven of aan boord te kunnen houden. Een prikklok zal op korte termijn enkel nog in musea te zien zijn en medewerkers zullen de vrijheid om zelf hun tijd in te delen als een van de belangrijkste aspecten van hun job gaan beschouwen.

“Dit bleek nog tijdens het WK voetbal in Brazilië. Omwille van het tijdsverschil begonnen heel wat WK-wedstrijden tijdens de groepsfase pas om 21 uur of zelfs later. Redenen genoeg voor de Duitse vakbonden om in de ondernemingsraad een aangepaste dienstregeling voor te leggen zodat de Duitse supporters de Mannschaft konden aanmoedigen. Blijkbaar waren heel wat werkgevers bereid om werknemers later te laten beginnen op voorwaarde dat dit de goede werking van het bedrijf niet in het gedrang bracht. Op het eerste zicht mag dit wat vreemd klinken, maar bij vorige edities is gebleken dat WK’s gepaard gaan met een enorm productiviteitsverlies. Wereldwijd werd dit verlies op meer dan 20 miljard dollar geschat, dus werkgevers hebben wel degelijk oor naar initiatieven om dit verlies binnen de perken te houden.”

“Flexibiliteit zal zonder twijfel de standaard worden. De Nederlandse Tweede Kamer heeft er recent mee ingestemd flexibel werken als een echt basisrecht te beschouwen. Concreet betekent dit dat werknemers voortaan het recht hebben zelf hun arbeidstijden aan te passen aan hun behoeftes. De werkgevers kunnen dit verzoek enkel weigeren mits degelijke argumenten. De bedoeling is dat werknemers meer ruimte krijgen om bijvoorbeeld hun zieke partner te verzorgen, hun kinderen op te voeden of hun zorgbehoevende ouders te helpen. De vraag is natuurlijk hoe werkgevers hiermee zullen omgaan. De toekomst zal moeten uitwijzen of dit soort van maatregelen ook in de praktijk haalbaar zullen zijn.”

“Tegen 2025 werkt 90% van de werknemers als freelancer”

De Nederlandse hr-specialist Remco Mostertman voorspelt in zijn boek “Organiseren en HR in 2025” zelfs dat tegen dan 90% van de werknemers als freelancer - of zzp’er (zelfstandige zonder personeel) zoals dat in Nederland heet - van project naar project zal hoppen. Hij moedigt jongeren aan zich voor te bereiden op een totaal andere arbeidsmarkt waarin HR vooral een brugfunctie zal hebben en voornamelijk zal focussen op talentontwikkeling.

Er komen boeiende tijden dus.

(mr) 

Tim Christiaens is de oprichter van de Time Management Company en auteur van Win Tijd Op Jouw Manier. Hij is een expert in time management en coacht medewerkers in tijdsbeheer. 

Meer info over Waar vind ik jobs? , Jobs met toekomst

01/06/2015